| YouTube Channel

अपाङ्क्तेय (apAGkteya)

 
शब्दसागरः
English
अपाङ्क्तेय
mfn.
 (-यः-या-यं)
1. Not in a line or row.
2. Not in the same
degree or order of society.
E.
 अ neg. पंक्ति a line, ढक्
aff.
 See अपाङ्कृत.
Capeller Eng
English
अपाङ्क्तेय
a.
 unworthy (of a society)
abstr.
 °त्व
n.
Wilson
English
अपाङ्क्तेय
mfn.
 (-यः-यी-य)
1 Not in a line or row.
2 Not in the same degree or order of society.
E.
 अ neg. पङ्क्ति a line, ढक
aff.
 see अपाङ्कृ.
Monier Williams Cologne
English
अ-पाङ्क्तेय
mfn.
 ‘not in a line or row’, not in the same class, inadmissible into society, ejected from caste,
Mn.
&c.
Macdonell
English
अपाङ्क्तेय a-pāṅkteya,
a.
 unworthy to partake 🞄in a thing with respectable persons.
Goldstucker
English
अपाङ्क्तेय Tatpur. m. f. n. (-यः-या-यम्)
^1 Not belonging to
a line or row.
^2 Not worthy of being in the same class or
association, inadmissible into society, excluded. E. अ neg.
and पाङ्क्तेय.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपाङ्क्तेय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದ /ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಭೋಜನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > पङ्क्ति - "अञ्" (४-१-८६) । "ष्यञ्" (वा० ७-३-३१)
प्रयोगाः - > "अपाङ्क्त्यो यावतः पाङ्क्त्यान्भुञ्जानाननुपश्यति"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१७६
L R Vaidya
English
apAMkteya {% a. (f. या) %} The same as अपांक्त q.v.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपाङ्क्तेय
त्रि०
 सद्भिः सह भोजने पङ्क्तिमर्हति अर्हार्थे ढक्न० त० । १ सद्भिः सह एकपङक्तौ भोजनानर्हे स्तेनपति-तादौ । अत्र ष्यञि अपाङ्क्त्य इत्यपि । ते च मनौ दर्शिताःयथा “ये स्तेनपतितक्लीबा ये च नास्तिकवृत्तयः । तान्हव्यकव्ययोर्विप्राननर्हान्मनुरब्रवीत् ॥
जटिलं चानधीयानंदुर्बलं कितवं तथा । याजयन्ति च ये पूगांस्तांश्च श्राद्धे नभोजयेत् ॥
चिकित्सकान् देवलकान् मांसविक्रयिणस्तया ।विपणेन च जीवन्तोवर्ज्याः स्युर्हव्यकव्ययोः ।प्रेष्यो ग्रामस्य राज्ञश्च कुनखी श्यावदन्तकः । प्रतिरोद्धागुरोश्चैव त्यक्ताग्निर्वार्द्धुषिस्तया ॥
यक्ष्मी च पशुपालश्चपरिवेत्ता निराकृतिः । ब्रह्मद्विट् परिवित्तिश्च गणाभ्यन्तरएव च ॥
कुशीलवोऽवकीर्ण्णी च वृषलीपतिरेव च ।पौनर्भवश्च काणश्च यस्य चोपपतिर्गृहे ॥
भृतकाध्यापको यश्च भृतकाध्यापितस्तथा । शूद्रशिष्यो गुरुश्चैव वाग्-दुष्टः कुण्डगोलकौ ॥
अकारणपरित्यक्ता मातापित्रोर्गुरो-स्तथा । ब्राह्मैर्यौनैश्च सम्बन्धैः संयोगं पतितैर्गतः ॥
अगार-दाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी । समुद्रयायी वन्दीच तैलिकः कूटकारकः ॥
पित्रा विवदमानश्च कितवोमद्यपस्तथा । पापरोग्यभिशस्तश्च दाम्भिको रसविक्रयी ॥
घनुःशराणां कर्त्ता च यश्चाग्रेदिधिषूपतिः । मित्रध्रुग्द्यूत-वृत्तश्च पुत्राचार्यस्तथैव च ॥
भ्रामरी गण्डमाली च श्वित्र्य-थो पिशुनस्तथा । उन्मत्तोऽन्धश्च वर्ज्याः स्युर्वेदनिन्दक एवच ॥
हस्तिपोऽश्चोष्ट्रदमको नक्षत्रैर्यश्च जीवति । पक्षिणांपोषको यश्च युद्धाचार्यस्तथैव च ॥
स्रोतसां भेदको यश्च तेषांच पोषणे रतः । गृहसंवेशको दूतो वृक्षारोपक एव च ॥
श्वक्रीडी श्येनजीवी च कन्यादूषकं एव च । हिंस्रो वृषल-वृत्तिश्च गणानां चैव याजकः ॥
आचारहीनः क्लीवश्चनित्यं याचनकस्तया । कृषिजीवी श्लीपदी च सद्भिर्निन्दितएव च ॥
औरभ्रिको माहिषिकः परपूर्वापतिस्तथा ।प्रेतनिर्हारकश्चैव वर्जनीयाः प्रयत्नतः ॥
एतान् विगर्हिता-चारानपाङ्क्तेयान् द्विजाधमान् । द्विजातिप्रवरोविद्वानु-भयत्र विवर्जयेत् । ब्राह्मणस्त्वनधीयानस्तूलाग्निरिव शाम्यति ।तस्मै हव्यं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते ॥
अपाङ्क्त्य-दाने यो दातुर्भवत्यूर्द्ध्वं फलोदयः । दैवे हविषि पित्र्येवा तत्प्रवक्ष्याम्यशेषतः ॥
अव्रतैर्यद्द्विजैर्भुक्तं परिवेत्त्रादिभि-स्तथा । अपाङ्क्तेयैर्यदन्यैश्च तद्वै रक्षांसि भुञ्जते” इति ॥
Stchoupak
French
अ-पाङ्क्तेय-
a. non admis dans la société, exclu
°पाङ्क्त्य- id.
अपाङ्क्त्योपहत- a. souillé par des gens impurs.