| YouTube Channel

अपस्कर (apaskara)

 
शब्दसागरः
English
अपस्कर
m.
 (-रः)
1. Any part of a carriage.
2. The anus.
3. Fæces.
E.
 अप,
and कर from कृष to furrow, or कृ to do
स is inserted for the sake of
euphony.
Yates
English
अप-स्कर (रः) 1.
m.
 Any part of a
carriage
the anus
fæces.
Spoken Sanskrit
English
अपस्कर - apaskara -
m.
 - wheel
अपस्कर - apaskara -
m.
 - faeces
अपस्कर - apaskara -
m.
 - anus
अपस्कर - apaskara -
m.
 - vulva
अपस्कर - apaskara -
m.
 - any part of a carriage
Wilson
English
अपस्कर
m.
 (-रः)
1 Any part of a carriage.
2 The anus.
3 Faeces.
E.
 अप, and कर from कृष to furrow, or कृ to do
स is
inserted for the sake of euphony.
Apte
English
अपस्करः [apaskarḥ], [अप-कॄ अप्-सुट् रथाङ्गे निपातः अपस्करो रथाङ्गम्
P.
 VI.1.149] Any part of a carriage, except the wheel (˚रम् also)
उरगध्वजदुर्धर्षं सुवरूथं स्वपस्करम्
Rām.*
 6. 57.26
cf.
 स्याद्रथाङ्गमपस्करः । Ak. अपस्करमधिष्ठाने हिमवान् विन्ध्यपर्वतः
Mb.
Excrement.
Vulva.
Anus.
Apte 1890
English
अपस्करः [अप-कॄ अप्-सुट् रथांगे निपातः P. VI. 1. 149] 1 Any part of a carriage, except the wheel (रं also)
अपस्करमधिष्ठाने हिमवान् विंध्यपर्वतः Mb.
2 Excrement.
3 Vulva.
4 Anus.
Monier Williams Cologne
English
अप-स्कर
m.
 any part of a carriage, a wheel,
&c.
 ,
Pāṇ.
 vi, 1, 149
faeces (cf. अवस्कर),
Vet.
anus,
L.
vulva,
L.
Monier Williams 1872
English
अपस्कर अप-स्कर, अस्, m. any part of a
carriage, a wheel, &c.
fæces
anus
vulva.
Goldstucker
English
अपस्कर Tatpur. m. (-रः)
^1 Any part of a carriage, except
the wheel. [Some comm. on the Amarak. II. 8. 2. 23. include
the wheel, e. g. Rāyamukuṭa: अक्षयुगचक्रादिकम्
but Bhā-
nudīkṣita is apparently more in harmony with the context
of the Amarak. ‘रथाङ्गमपस्करः । चक्रं रथाङ्गम्’, when he
excepts the wheel: द्वे चक्रभिन्नस्य रथारम्भकस्य
and Valla-
bhagaṇi on Hemach. 3. 422. (or verse 758) also comments:
चक्रादन्यानि रथस्याङ्गानि आरम्भकाणि रथाङ्गानि अपस्करा
इत्यन्वयः.]
^2 The organs of generation and the anus (i. e.
the parts of the body whence dirt proceeds).
^2 Fæces, ex-
crements. [The two latter meanings according to Dharaṇi
who gives the word in the first meaning as a neuter: अप-
स्करौ गुह्यविष्ठे अपस्करं रथाङ्गकम्.] E. कॄ with अप, kṛt
aff. अप् and āgama सुट्
but comp. the remark s. v. अपस्
III.
in the first meaning explained: ‘because it is thrown,
i. e. shaken, in its place: अपकीर्यते स्वस्वस्थाने क्षिप्यते’.
Benfey
English
अपस्कर अपस्कर, i. e. अप-कृ + अ,
m.
 Excrements, Lass. 4, 16.
Apte Hindi
Hindi
अपस्करः
पुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
पहिये को छोडकर गाडी का कोई भाग
अपस्करः
पुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
"विष्ठा, मल"
अपस्करः
पुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
योनि
अपस्करः
पुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
गुदा
अपस्करम्
नपुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
"विष्ठा, मल"
अपस्करम्
नपुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
योनि
अपस्करम्
नपुं*
 - अप+कृ+अप् सुडागमः
गुदा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपस्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಥದ ಅವಯವ /ರಥದ ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "अपस्करो रथाङ्गम्"
उल्लेखाः - > पा० सू० ६-१-१४९
L R Vaidya
English
apaskara {% m. %} 1. Any part of a carriage except the wheel
2. anus
3. vulva
4. excrements.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रथगुप्तिस्तु वरूथो रथाङ्गानि त्वपस्कराः ।
-wordlist-
रथगुप्ति (क्ली), वरूथ (पुंक्ली), अपस्कर (पुं), रथाङ्ग (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अपस्कर
अपस्कर, रथाङ्ग
अपस्करो रथाङ्गः स्यादणिरक्षाग्रकीलिका ।
verse 2.1.1.448
page 0051
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपस्करः,
पुं,
 (अपकीर्य्यते, अप + कॄ + अप्, “अपस्करो रथाङ्गमिति” पाणिनिसूत्रेण सुडा-गमः ।) रथाङ्गं । तच्च अक्षयुगचक्रादि । इत्यमरः ॥
गुह्यद्वारं । विष्ठा । इति धरणी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपस्कर
पु०
 अप + कॄ--अप् रथाङ्गे नि० सुट् । १ चक्रभिन्नेरथारम्भके अवयवभेदे । “अपस्करोरथाङ्गमिति” पा० ।कूवरञ्च रथस्यासीद्वासुकिर्भजगोत्तमः । अपस्करमधिष्ठनेहिमावान् विन्ध्यपर्वत” इति भा० क० प० उक्तेः क्लीवमपि ।
Burnouf
French
अपस्कर अपस्कर
m.
 (कृ) toute partie éloignée d'un
objet, tout objet que l'on écarte: derrière d'une voiture
anus
lie, excréments, fumier, etc.