| YouTube Channel

अपष्ठु (apaSThu)

 
शब्दसागरः
English
अपष्ठु
m.
(-ष्ठुः) Time.
mfn.
(-ष्ठुः-ष्ठुः-ष्ठु)
1. Contrary, opposite.
2. Left,
(not right.) ind.
1. Well, properly.
2. Handsomely.
3. Contrary,
perversely.
E.
अप badly, स्थ what stays, with कु Unādi affix
स्थ
becomes ष्ठ.
Yates
English
अप-ष्ठु (ष्ठुः)
m.
Time.
a. Contrary
left.
adv. Well
badly.
Spoken Sanskrit
English
अपष्ठु - apaSThu -
adj.
- opposite
अपष्ठु - apaSThu -
adj.
- perverse
अपष्ठु - apaSThu -
adj.
- left
अपष्ठु - apaSThu -
adj.
- contrary
अपष्ठु - apaSThu -
ind.
- badly
अपष्ठु - apaSThu -
ind.
- properly
अपष्ठु - apaSThu -
ind.
- handsomely
अपष्ठु - apaSThu -
ind.
- perversely
अपष्ठु - apaSThu -
m.
- time
अपष्ठु apaSThu
ind.
handsomely
रूपवत् rUpavat
adj.
handsomely formed
Wilson
English
अपष्ठु
m.
(-ष्टुः) Time.
mfn.
(-ष्ठुः-ष्ठुः-ष्ठु)
1 Contrary, opposite.
2 Left, (not right.) ind.
1 Well, properly.
2 Handsomely.
3 Contrary, perversely.
E.
अप badly, स्थ what stays, with कु Uṇādi affix
स्थ
becomes ष्ठ.
Apte
English
अपष्ठु [apaṣṭhu],
a.
[अप-स्था कु
Uṇ.*
1.25
P.
VIII.3.98]
Contrary, opposite.
Unfavourable, adverse, perverse.
Left. -ष्ठु
adv.
Contrary, on the contrary or opposite way or direction.
Falsely, untruly, wrongly
तव धर्मराज इति नाम तथमिदमपष्ठु पठ्यते
Śi.*
15.17
उपष्ठु पठतः पाठ्यमधिगोष्ठि शठस्य ते
N.
Faultlessly,
Well, properly, handsomely. -ष्ठुः Time.
Apte 1890
English
अपष्ठु a. [अप-स्था कु Uṇ. 1. 25
P. VIII. 3. 98] 1 Contrary, opposite.
2 Unfavourable, adverse, perverse.
3 Left.
ष्ठु adv. 1 Contrary, in the contrary or opposite way or direction.
2 Falsely, untruly, wrongly
तव धंर्मराज इति नाम कथमिदमपष्ठु पठ्यते Śi. 15. 17
अपष्ठु पठतः पाठ्यमधिगोष्ठि शठस्य ते N.
3 Faultlessly.
4 Well, properly, handsomely.
ष्ठुः Time.
Monier Williams Cologne
English
अप-ष्ठु
mfn.
contrary, opposite,
L.
perverse,
L.
left,
L.
अप-ष्ठु
ind.
perversely, badly,
Śiś.
xv, 17 (v.l. उम्)
properly,
L.
handsomely,
L.
अप-ष्ठु
m.
time,
L.
Monier Williams 1872
English
अप-ष्ठु, उस्, उस्, उ, contrary, opposite
per-
verse
left
(उ), ind. contrary, perversely, badly
well, properly
handsomely
(उस्), m. time.
Macdonell
English
अपष्ठु apa-ṣṭhu, ad. wrongly.
Goldstucker
English
अपष्ठु Tatpur. 1. m. f. n. (-ष्ठुः-ष्ठुः-ष्ठु)
^1 Contrary, opposite,
adverse.
^2 Handsome, beautiful.
^3 Ignorant, infantine.
2. m. (-ष्ठुः) Time.
3. adv. (-ष्ठु)
^1 Contrary, adversely.
^2 Faultlessly, bla-
melessly.
^3 Handsomely. [The Medinī has the meaning वाम
the latter word however, compared to चारु of the Bhūri-
prayoga and to the meanings चारु and शोभन, for the ad-
verb., of Hemach. and the Med., can scarcely be taken in
another sense than in that of ‘beautiful’
the meaning
‘ignorant, infantine’ rests on the authority of the Bhūripr.
and the Uṇṇādikoṣa which have the meaning बाल, the
former together with, the latter without, काल.--The form
of the adv. ‘अपष्ठुम्’ in the present ed. of the Śiśupālab.
15. 17. has been expressly mentioned, as if it were something
remarkable, but the mere scanning of the verse--without
any reference to Mss.--might have shown that it is a mis-
print, instead of अपष्ठु.] E. स्था with अप, uṇ. aff. कु.
Apte Hindi
Hindi
अपष्ठु
वि* - अप+स्था+कु
"विरुद्ध, विपरीत"
अपष्ठु
वि* - अप+स्था+कु
"अनुकूल, प्रतिकूल "
अपष्ठु
वि* - अप+स्था+कु
बायाँ
अपष्ठु
क्रि* वि* - अप+स्था+कु
विरुद्ध
अपष्ठु
क्रि* वि* - अप+स्था+कु
असत्यतापूर्वक
अपष्ठु
क्रि* वि* - अप+स्था+कु
"निर्दोषता के साथ भली-भांति, ठीक तरह से"
अपष्ठु
वि* अप-ष्ठु अप+स्था+कु
"गलत, त्रुटिपूर्ण"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपष्ठु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲ /ಸಮಯ
अपष्ठु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ /ವಿರುದ್ಧವಾದ
अपष्ठु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಕೂಲವಾದ
अपष्ठु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಡಭಾಗದ
निष्पत्तिः - > अप + ष्ठा (गतिनिवृत्तौ) - "कुः" (उ० १-२५)
विस्तारः - > "अपष्ठुः पुंसि काले वामे स्यादन्यलिङ्गकः" - मेदि०
अपष्ठु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ತಪ್ಪಾಗಿ /ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ /ಸುಳ್ಳಾಗಿ
प्रयोगाः - > "तव धर्मराज इति नाम कथमिदमपष्ठु पठ्यते"
उल्लेखाः - > माघ० १५-१७
अपष्ठु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ /ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿ
अपष्ठु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸುಂದರವಾಗಿ /ಅಂದವಾಗಿ
विस्तारः - > "प्रतिकूलानुकूलार्थे अपष्ठुरमपष्ठु च" - वैज० "अपष्ठु चारौ निर्दोषे" - हेम०
L R Vaidya
English
apazWu {% a. %} See अपष्ठुर.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अपष्ठु, दुःष्ठु
adverb
दुष्प्रकारेण।
"वयं पराभूताः अद्य यतो हि सर्वे क्रीडकाः अपष्ठु अक्रीडन्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रतिकूलं तु विलोममपसव्यमपष्ठुरम्
वामं प्रसव्यं प्रतीपं प्रतिलोममपष्टु १४६५
-wordlist-
प्रतिकूल (क्ली), विलोम (क्ली), अपसव्य (क्ली), अपष्ठुर (क्ली), वाम (क्ली), प्रसव्य (क्ली), प्रतीप (क्ली), प्रतिलोम (क्ली), अपष्ठु (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अपष्ठु
अपष्ठु, प्रतिकूल
प्रतिकूलानुकूलार्थे अपष्ठु त्वनपष्ठु ७५६
verse 4.1.1.756
page 0087
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपष्ठु,
व्य,
(अप + स्था + “अपदुःसुभ्यः स्थः कुः, इति कु, सुषमादित्वात् षत्वम् ।) निरवद्यं विप-रीतं शोभनं इति शब्दमाला
अपष्ठुः,
पुं,
(अप + स्था + कु, सुषमादित्वात् षत्वं ।)कालः वामे त्रि इति मेदिनी
(समयः ।असत्यः विरुद्धार्थः प्रतिकूलः विपरीतः ।“तव धर्म्मराज इति नाम कथमिदमपष्ठु पठ्यते ।भौमदिनमभिदधत्यथवा भृशमप्रशस्तमपि मङ्गलंजनाः ।” इति माघः वामः दक्षिणेतरः ।)
Burnouf
French
अपष्ठु अपष्ठु a. (स्था) qui s'écarte
séjour paré
contraire
gauche, non droit.
À part, distingué, bien fait. -- S.
m.
Le temps qui s'éloigne.
अपष्ठुर a. opposé, contraire.
अपष्ठुल, mms.
Stchoupak
French
अप-ष्ठु
adv. faussement.