| YouTube Channel

अपशब्दः (apazabdaH)

 
Apte
English
अपशब्दः [apaśabdḥ], 1 A bad or ungrammatical word, a corrupted word (in form or meaning)
त एव शक्तिवैकल्य- प्रमादालसतादिभिः । अन्यथोच्चारिताः शब्दा अपशब्दा इतीरिताः ॥
दूरतश्चापशब्दं त्यक्त्वा
Bh.*
 3.134 (where ˚ब्दम् has also sense 4)
अपशब्दशतं माघे Subhāṣ.
cf.
 also वैयाकरणकिरातादपशब्द- मृगाः क्व यान्ति संत्रस्ताः । Udb. and Kau.
A.
 2.1.
Vulgar speech.
A form of language not Sanskrit
ungrammatical language.
A reproachful word, offensive expression, censure
प्रापाक्ष्णोर्गलदपशब्दमञ्जनाम्भः
Śi.*
 8.43.
Words not in standard use.
Apte 1890
English
अपशब्दः 1 A bad or ungrammatical word, a corrupted word (in form or meaning)
त एव शक्तिवैकल्यप्रमादालसतादिभिः । अन्यथोच्चारिताः शब्दा अपशब्दा इतीरिताः ॥
दूरतश्चापशब्दं त्यक्त्वा Bh. 3. 134 (where °ब्दं has also sense 4)
अपशब्दशतं माघे Subhāṣ.
2 Vulgar speech.
3 A form of language not Sanskrit, ungrammatical language.
4 A reproachful word, offensive expression, censure
प्रापाक्ष्णोर्गलदपशब्दमजनांभः Śi. 8. 43.
Apte Hindi
Hindi
अपशब्दः
पुं*
 -
"अशुद्ध शब्द, भ्रष्ट शब्द "
अपशब्दः
पुं*
 - -
ग्राम्य शब्द
अपशब्दः
पुं*
 - -
व्या* की दृष्टि से अशुद्ध भाषा
अपशब्दः
पुं*
 - -
"झिड़की वाला शब्द, गाली, दुर्वचन, निंदा"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अपकृष्टः असंस्कृतः शब्दः। १.व्याकरणानिष्पन्नः गावीत्यादिः, शक्तिवैकल्यादिना साधुशब्दस्य अन्यथोच्चारणसाध्यः अपभ्रंशशब्दः। ‘अपभ्रंशोऽपशब्दः स्यात्’ अमरः। २.असंस्कृतः शब्दः, ग्राम्यभाषा ।‘आभीरादिगिरः काव्येष्वपशब्द इतीरितः। शास्त्रेषु संस्कृतादन्यदपभृंशतयोदितम्’ दण्डी । ३.निन्दावचनम् । ‘प्रापाक्ष्णोर्गलदपशब्दमञ्जनाम्भः’ माघः८.४३।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कुवचनम्, दुरुक्तिः, अपशब्दः, दुरालापः
noun
कुत्सितं वचनम्।
"कुवचनस्य प्रयोगं न कर्तव्यम्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: अपशब्दः
Root: अपशब्द
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ bad word
⇒ bad name
⇒ bad speech
⇒ vulgar speech
⇒ corrupted word
⇒ incorrect word
⇒ abusive language
⇒ ungrammatical word
⇒ bad or vulgar speech
⇒ ungrammatical language
⇒ any form of language not Sanskrit
Shloka(s):
1|6|2|1 ► अपभ्रंशोऽपशब्दः स्याच्छास्त्रे शब्दस्तु वाचकः। (शब्दादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|6|2|1 ⇢ अपभ्रंशः (अपभ्रंश) (पुं) ⇒ fall, corruption, falling down, ungrammatical language, corrupted form of a word, most corrupt of the Prakrit dialects
➠ 1|6|2|1 ⇢ अपशब्दः (अपशब्द) (पुं) ⇒ bad word, bad name, bad speech, vulgar speech, corrupted word, incorrect word, abusive language, ungrammatical word, bad or vulgar speech, ungrammatical language, any form of language not Sanskrit
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शब्दः
जातिः ➡ शब्दः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपशब्दः,
पुं,
 (अप असंस्कृतः शब्दः, कर्म्म-धारयः ।) असंस्कृ तशब्दः । अशास्त्रीयशब्दः ।लौकिकशब्दः । ग्राम्यभाषा । तत्पर्य्यायः । अप-भ्रंशः २ । इत्यमरः ॥
(“तएव शक्तिवैकल्यात् प्रमादालसतादिभिः ।अन्यथोच्चारिताः शब्दा अपशब्दा इतीरिताः” ॥
इति हरिवंशे ।)“आभीरादिगिरः काव्येष्वपभ्रंश इति स्मृतः ।शास्त्रेषु संस्कृ तादन्यदपभ्रंशतयोदितं” ॥
इति दण्डी ॥