| YouTube Channel

अपरान्त (aparAnta)

 
Capeller Eng
English
अपरान्त
m.
 last end, death
the farthest west,
pl.
 its
inhabitants.
Spoken Sanskrit
English
अपरान्त aparAnta
adj.
 living at the western border
अपरान्त aparAnta
m.
 death
अपरान्त aparAnta
m.
 western extremity
अपरान्त aparAnta
m.
 country or the inhabitants of the western border
अपरान्त aparAnta
m.
 extreme end or term
अपरान्त aparAnta
m.
 latter end
Monier Williams Cologne
English
अपरान्त
mfn.
 living at the western border
अपरान्त
m.
 the western extremity, the country or the inhabitants of the western border
the extreme end or term
‘the latter end’, death.
Macdonell
English
अपरान्त apara‿anta,
a.
 living in the extreme 🞄west
m.
 western region:
pl.
 its inhabitants
🞄end, death
lower part of an elephantʼs hind 🞄foot
-ka,
n.
 kind of song.
Goldstucker
English
अपरान्त Karmadh. m. (-न्तः) The western extremity, the
western border, the western sea-shore
e. g. सोऽपरान्तेषु
तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । तानि सर्वानि गत्वा स प्रभास-
मुपजग्मिवान् (Arjunam. अपरान्तेषु = समुद्रसमीपेषु पश्चिमेषु
Nīlak. = पश्चिमसमुद्रतीरेषु)
or अपरान्तादहं कृष्ण संप्रती-
हागतः (Rāmānanda: अपरान्तात् = पश्चिमसमुद्रतीरात्).--
The plur. अपरान्ताः is the name of the country or the in-
habitants of the western borders.--Wilson (Viṣṇup. p.
189, n. 60) renders अपरान्ताः ‘the people not beyond the
borders’, as opposed to परान्ताः ‘the people beyond the
borders’ (i. e. of परा and अन्त)
but as पर when opposed to
अपर assumes meanings corresponding with those of पूर्व (see
s. v. अपर II.), परान्ताः, as contradistinguished from अप-
रान्ताः, may mean perhaps ‘the people of the eastern borders’
when अपरान्ताः would retain the sense given before. See
the following.--
^2 Last term, completion, e. g. in the Yoga-
Sūtra: क्षणप्रतियोगी परिणामोऽपरान्तनिर्ग्राह्यः क्रमः ‘ma-
turity (or change) is the reverse of what is but a moment
by the completion (of maturity) the order (of the moments)
becomes comprehensible’.
^3 Death. See the Yoga term अ-
परान्तज्ञान and comp. पूर्वान्त and परान्त. E. अपर and अन्त.
Apte Hindi
Hindi
अपरान्त
वि* अपर-अन्त -
पश्चिमी सीमा पर रहने वाला
अपरान्तः
पुं*
 अपर-अन्तः -
"पश्चिमी सीमा या किनारा, अन्तिम छोर, पश्चिमी छोर, पश्चिमी तट"
अपरान्तः
पुं*
 अपर-अन्तः -
सह्य पर्वत का निकटवर्ती पश्चिमी सीमा प्रदेश या वहां के निवासी
अपरान्तः
पुं*
 अपर-अन्तः -
इस देश के राजा
अपरान्तः
पुं*
 अपर-अन्तः -
मृत्यु
अपरान्तः
पुं*
 अपर-अन्तः -
"दूसरे और दूसरे, कई, बहुत"
अपरान्तः
"पुं* , न*ब*" - -
द्वीप वासी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपरान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ದೇಶ /ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶ
व्युत्पत्तिः - > अपरस्याः पश्चिमायाः सीमाभूतो देशः
अपरान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು /ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ ಜನರು
अपरान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶದ ರಾಜರು
प्रयोगाः - > "तस्यानीकैर्विसर्पद्भिरपरान्तजयोद्यतैः" । "अपरान्तमहीपालव्याजेन रघवे करम्" ।
उल्लेखाः - > रघु० ४-५३, रघु० ४-५८
L R Vaidya
English
apara-anta {% (I) a. %} living at the western border.
apara-anta {% (II) m. %} 1. the western border, the western shore
2. death.
apara-anta {% (III) m. pl. %} the country or the inhabitants of the western borders, R.iv.53, 58.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
aparānta, m. (= Pali aparanta
sometimes contrasted with pūrvānta, q.v.), the future: °ntaḥ, n. sg., Mvy 〔8307〕
RP 〔4.17〕 aparānta-kalpa-koṭibhir api nāsti buddhānāṃ … guṇaparyantaḥ
Śāl 〔98.2〕 °ntaṃ, acc. (adv.?), cited Śikṣ 〔227.8〕
Gv 〔37.17, 18〕
〔49.25〕 (read pūrvāntāparānta-)
〔242.16〕 aparānta-kalpa-
〔242.19〕 same, 1st ed. misprinted aparanta°
corr. 2d ed.
Dbh 〔31.5〕. See aparānta-koṭi.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अपरान्त 2. a) = Konkan (Koṅkaṇa) nach Bühler.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyi 'og
अपरान्त
Mahabharata
English
Aparānta, a people in Bhāratavarsha. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 355.
पुराणम्
English
अपरान्त १ / APARĀNTA I. A city on the west coast of ancient South india. (M.B., bhīṣma parva, Chapter 9, Verse 67).
अपरान्त २ / APARĀNTA II. Another name of the śūrpāraka temple. (M.B., śānti Parva, Chapter 49, Verse 67).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपरान्त
पु०
 “अपरस्याः पश्चिमायाः अन्तः सीमा-भूतोदेशः । देशभेदेऽस्य पश्चिमदिशः सीमाभूतत्वात्तथात्वम्स च देशः कतम इति तावन्निर्णीयते “तस्यानीकैर्वि-सर्पद्भिरपरान्तजयोद्यतैः रामास्त्रोत्सारितोऽप्यासीत्सह्यलग्न इवार्ण्णव इति” रघुः । तेनास्य सह्यपर्व्वतसन्निकृष्टत्वम् । “अवकाशं किलोदन्वान् रामाया-भ्यर्थितो ददौ । अपरान्तमहीपालव्याजेन रघवे कर-मिति” रघुः तेनार्ण्णवसन्निकृष्टत्वं च प्रतीयते । तत्रैव देशेरघो “त्रिकूटमेव तत्रोच्चं जयस्तम्भं चकार स” इति त्रिकूटपर्वतवर्ण्णनात् त्रिकूटयुक्तत्वञ्च तस्य प्रतीयते । “पारसीकां-स्ततोजेतुमित्यनन्तरोक्तेश्च पारसीकदेशात् पूर्व्वत्वं प्रतीयतेपारसीकदेशश्च पाश्चात्त्यः “संग्रामस्तुमुलस्तस्य पाश्चात्त्यैरश्व-साधनैरिति” तेषां पाश्चात्त्यत्वस्य तत्रैव वर्ण्णनात् । वृहत्-संहितायाञ्च “नव भारतवर्षे मध्यात् प्रागादिविभा-जितादेशा” इत्युपक्रम्य “अपरस्यां मणिमान् मेघवान्वनौघः क्षुरार्पणोऽस्तगिरिः । अपरान्तशान्तिकहैहयप्रश-स्ताद्रिकोङ्कणा” इत्यादिना मध्यस्थानात्तस्य पश्चिमदिक्स्थत्व-मुक्तम् तत्र च मुरला नाम नदी । “मुरलामारुतोद्धूतमिति”रधौ तत्र तस्या वर्ण्णनात् तदवान्तरदेशः केरलः । “भयोत्-सृष्टविभूषाणां तत्र केरलयोषितामिति” रघौ तथा वर्ण्ण-नात् । जनपदवाचित्वात् तद्धिताणोलुकि तद्देशभवे तद्रा-जनि च ब० व० । “उन्मूर्द्धानः सन्निपत्यापरान्तैरिति” माघः ।
Capeller
German
अपरान्त an der westlichen Grenze wohnend
m.
 das westliche Gebiet
Pl.
dessen Bewohner.
Burnouf
French
अपरान्त अपरान्त a. (अन्त) situé au delà de la
frontière.