| YouTube Channel

अपराङ्ग (aparAGga)

 
Apte Hindi
Hindi
अपराङ्गम्
नपुं*
अपर-अङ्गम् -
"काव्य के द्वितीय प्रकार गुणीभूतव्यंग्य के आठ भेदों में से एक भेद, काव्य ५, इसमें व्यंग्यार्थ किसी और का गौण अर्थ है"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपराङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಣೀಭೂತವ್ಯಂಗ್ಯಕಾವ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > अपरस्य रसादेरङ्गम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपराङ्गं,
क्ली,
(अपरस्य रसादेरङ्गम्, षष्ठीतत्पुरुषः ।)गुणीभूतव्यङ्ग्यप्रभेदः यथा अगूढमपरस्याङ्गमितिभरतमुनिः
अस्यार्थः अपरस्य रसादेर्वाक्या-र्थीभूतस्य वा वाच्यस्याङ्गं रसादि अनुरणनरूपंवा इति काव्यप्रकाशः
तत्रैवोदाहरणं ।“अयं रसनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्द्दनः नाभ्यूरु-जघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः”
अत्र शृङ्गारःकरुणस्याङ्गमिति
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपराङ्ग
न०
अपरस्य रसादेरङ्गम् गुणीभूतव्यङ्ग्ये काव्य-भेदे “अगूढमपरस्याङ्गमिति” काव्य० प्र० अपरस्यरसादेः वाक्यार्थीभूतस्य वा वाच्यस्याङ्गम् यथा “अयं सरशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्द्दनः नाभ्यूरुजघनस्पशीं नीवी-विस्रंसनः कर इति” अत्र शृङ्गारस्य करुणाङ्गत्वा-त्तथात्वम् वाच्याङ्गव्यङ्ग्यं तत्र दृश्यम्