| YouTube Channel

अपरा (aparA)

 
Monier Williams Cologne
English
अ॑परा
f.
 the west,
L.
the hind quarter of an elephant,
L.
the womb,
L.
अपरा
f.
 (with विद्या) the exoteric Vedānta doctrine (as opp. to परा व्°, ‘the esoteric’),
IndSt.
Hindi
Hindi
कम
Apte Hindi
Hindi
अपरा
स्त्री*
 - -
पश्चिमी दिशा
अपरा
स्त्री*
 - -
हाथी का पिछला भाग
अपरा
स्त्री*
 - -
"गर्भाशय, गर्भ की झिल्ली"
अपरा
स्त्री*
 - -
गर्भावस्था में रुका हुआ रजोधर्म
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು
अपरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಧ್ಯೆ
अपरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು
अपरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆರು ವೇದಾಂಗಗಳು
प्रयोगाः - > "द्वे विद्ये वेदितव्ये इति हस्म ब्रह्मविदो वदन्ति पराचैवापरा च तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति"
उल्लेखाः - > श्रुतिः
अपरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭಾಶಯ
अपरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮತ್ತೆ /ಇನ್ನೂ
L R Vaidya
English
apara {% (I) a. (f. रा) (In some senses the word is treated as a pronoun except as the latter part of Dvan. and Bahu. compounds.) %} 1. Posterior, following, later
2. western, (op. to पूर्व), पूर्वापरौ तोयनिधी वगाह्य K.S.i.1
3. last (in space or time), e.g. आद्योऽन्यतरकर्मजः । तथोभयक्रियाकन्यो भवेत्संयोगजोऽपरः ॥ (In this sense it may form with a noun a षष्ठीतत्पुरुष compound of which it is the former part, e.g. अपरकायः (अपरं कायस्य) ‘the hind part of the body’)
4. other, different, अन्ये कृतयुगे धर्मास्त्रेतायां द्वापरेऽपरे M.i.85
5. low, inferior, (op. to पर)
6. than which there is nothing superior, i.e. supreme, absolute (for this sense, Cf. अनुत्तम and अनुत्तर). When अपर occurs as opposed to ‘the one’ (the one-the other) or to ‘some’ (some-others) used plurally, the correlative terms used are अपर, एक, अन्य, किंचित् &c., e.g. एको ययौ चैत्ररथप्रदेशान् सौराज्यरम्यानपरो विदर्भान् R.v.60, अन्ये त्वलंघिषुः शैलान् गुहास्वन्ये न्यलषेत । केचिदासिषत स्तब्धा भयात्केचिदघूर्णिषुः । उदतारिषुरंबोधिं वानराः सेतुनाऽपरे ॥
aparA {% f. %} 1. The hind part of an elephant
2. the west
3. suppressed menstruation in pregnancy.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) न पूर्यते अस्मात् । न+पॄ+अप्(अपादाने) । १.गर्भाशयः, जरायुः। ‘अपरं गजपश्चार्धे स्याज्जरायौ तु योषिति’ मेदिनी । २.पश्चिमसन्ध्या । ‘पूर्वां सन्ध्यां जपन् तिष्ठेत् स्वकाले चापरां चिरम्’ मनुः। ३.ऋग्वेदादिविद्या । ‘तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति’ श्रुतिः। ४.पश्चिमदिक् । ‘प्रतीची तु पश्चिमा । अपरा’ हैमः। ‘पयसि प्रपित्सुरपराम्बुनिधेः’ माघः९.१।
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पूर्वा प्राची दक्षिणापाची प्रतीची तु पश्चिमा ।
अपराथोत्तरोदीची विदिक्चोपदिशं प्रदिक् ॥ १६७ ॥
-wordlist-
पूर्वा (स्त्री), प्राची (स्त्री), दक्षिणा (स्त्री), अपाची (स्त्री), प्रतीची (स्त्री), पश्चिमा (स्त्री), अपरा (स्त्री), उत्तरा (स्त्री), उदीची (स्त्री), विदिश् (स्त्री), अपदिश (क्लीअ), प्रदिश् (स्त्री)
--source--
पूर्वस्तु जङ्घादिदेशो गात्रं स्यात्पश्चिमोऽपरा ॥ १२२८ ॥
-wordlist-
गात्र (स्त्रीक्ली), अपरा (स्त्रीक्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपरा,
स्त्री,
 (न पूर्य्यतेऽस्मात्, पॄ + अपादाने अप्, ततो नञ्समासः ।) जरायूः । इति मेदिनी ॥
पश्चिमदिक् । इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपरा स्त्री अपसृत्य राति गृह्णाति जन्म यस्याः रा--अपा-दाने बा० ड । जरायौ ततोऽपयानादेव गर्भान्निस्मरणा-ज्जन्मेति तस्यास्तथात्वम् । अधिकमपरशब्दे दृश्यम् ।