| YouTube Channel

अपद् (apad)

 
Capeller Eng
English
अप॑द् (f. =
m.
 or अप॑दी) & अ॑पद्
a.
 footless.
Apte
English
अपद् [apad] पाद [pāda], पाद
a.
 (पदी
f.
 ) [न पद्यते ज्ञायते पद्-क्विप्-न. त.] ncomprehensible, unknowable.
Having no feet, footless.
Apte 1890
English
अपद्
पाद् a. (पदी f.) [न पद्यते ज्ञायते. पद्-क्विप्-न. त.] 1 Incomprehensible, unknowable.
2 Having no feet, footless.
Monier Williams Cologne
English
अ-प॑द् or अ॑-पद् [only
ŚBr.
 xiv]
mfn.
nom.
 (m. ) अ-पा॑द् (f. ) अ-पा॑द् [RV. i, 152, 3 and vi, 59, 6] or अ-प॑दी [RV. x, 22, 14], footless,
RV.
AV.
ŚBr.
Monier Williams 1872
English
अपद् अ-पद्, त्, त्, त्, or आत्, आत् or अदी, आत्,
Ved. footless, having no feet
going on a road which
does not exist or is unknown (?).
Macdonell
English
अपद् a-pád,
a.
 (f. =
m.
 , or -ī) footless.
Goldstucker
English
अपद् Tatpur. m. f. n. (-त्-त्-त्) (ved.) Going on a road
which does not exist or which is unknown. [In the passage
in which this word occurs, Śatap. XIV. 8. 15. 10., it is an
epithet of गायत्री, which for mystical reasons has been
called previously एकपदी ‘one-footed’, द्विपदी ‘two-footed’,
त्रिपदी ‘three-footed’ and चतुष्पदी ‘four-footed’
Dwiveda-
ganga on the Śatapathabr. explains अपद् ‘because a पद i. e.
by what she may be known does not exist’--पद्यसे ज्ञा-
यसे येन तत्पदं न विद्यते यस्याः सा त्वमपदसि--
but ac-
cording to this gloss अपद् would be a Bahuvr., while its
accent--the udātta on the first syllable--assigns it to
the class of Tatpur. compounds. The interpretation of Śan-
kara on the same passage in the Bṛhadār. seems therefore
preferable: अविद्यमानं पदं येन पद्यसे सा त्वमपदसि ‘thou
art अपद् because thou goest on a road which does not
exist or which is unknown’.--In no case can the word
mean ‘footless’, for its form would then be अपदी and its
accent the udātta on the penultima.--Bahuvr. forms
like अपदे, अपदी &c. belong to the base अपाद् q. v., not
to a base अपद्.] E. अ neg. and पद् (with an ellipsis of पद).
Lanman
English
a-pád [391], a. footless. [cf. ἄποδ-ες,
‘halt’: 1304a.]
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपद्
त्रि०
 न पद्यते ज्ञायते पद--कर्म्मणि क्विप्
न०
 त० ।अज्ञेये । “गायत्र्यस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्प-द्यपदसि न पद्यसे” इति शत० ब्रा० १४, ८, १५, १० ।नास्ति पादोऽस्याः पादोऽन्त्यलोपः कुम्भ० ङीप् पादःपच्च । पादशून्यायांस्त्रियाम् । पुंसि तु अन्त्यलोपो “नङीप् । अपाद् । “आपादशीर्षा गूहमान” इति ऋ० ४१, ११ । “अपादहस्तोऽपृतन् यदिन्द्रमिति” ऋ० १, ३२, ७ ।“अथ यदपात् समभवत्तस्मादहिरिति” शत० ब्रा० ।“अपादपाणिर्जवनोग्रहीतेति” श्रुतिः ।
Capeller
German
अप॑द् (f=
m.
 u. अप्॑दी) u. अ॑पद् fulslos.
Grassman
German
a-pád, a., stark apā́d, fusslos [pád].
-ā́d [m.] {32, 7} (ahastás)
{297, 11} (aśīrṣā́).
-ā́d [f. für -ádī], {152, 3} (prathamā́)
{500, 6} (iyám).
-ā́dam [m.] vṛtrám {264, 8}
atrám {386, 8}.
-áde sū́ryāya {24, 8}.
-ā́das [N. m.] _{925, 4} (droṇíaśvāsas).
-ádī [s. f.] ahastā́ kṣā́s {848, 14}.
-ádī [d. f.] {185, 2} (dyā́vāprthivī́).
Stchoupak
French
अ-पद्-
a. sans pieds
°पद- id.