| YouTube Channel

अपथ (apatha)

 
शब्दसागरः
English
अपथ
n.
 (-थं) The absence of a road.
E.
 अ priv. and पथ for पथिन् a road.
Capeller Eng
English
अ॑पथ
n.
 no or the wrong road
fig.
 a bad course or wrong
place.
Yates
English
अ-पथ (थं) 1.
n.
 The absence of
a road, a by-way.
Wilson
English
अपथ
n.
 (-थं) The absence of a road.
E.
 अ priv. and पथ for पथिन् a road.
Apte
English
अपथ [apatha],
a.
 [नास्ति पन्था यत्र] Pathless, roadless
˚थो देशः, ˚था नगरी
&c.
 -थम्, -थः (also अपन्थाः
P.
V.*
 4.72, II.4.3)
Not a way, absence of a way or road, pathless state
a bad or wrong road (lit. )
अपन्थानं तु गच्छन्तं सोदरो$पि विमुच्चति Rām. (fig. ) irregularity, deviation, a moral irregularity or deviation, a wrong road, bad or evil course
अपथे पदमर्पयन्ति हि श्रुत- वन्तो$पि रजोनिमीलिताः
R.*
 9.74
17.54
न कश्चिद्वर्णानामपथम- पकृष्टो$पि भजते
Ś.*
 5.1 follows evil ways
कारितस्त्वमपथे पदं मया
Ki.*
 13.45, 64.
Heresy, heterodoxy (in opinions).
The vulva. -था Name of several plants. -थम्
ind.
 By or in the wrong way, astray
अपथं वर्तते Sk.
Comp.
 -गामिन्
a.
 pursuing evil courses
heretical. -प्रपन्न
a.
 taking to evil ways (as man)
spent or used out of place, misapplied, misspent (as money
&c.
 )
यः काकि- नीमप्यपथप्रपन्नां समुद्धरेन्निष्कसहस्रतुल्याम्
H.*
 3.116.
Apte 1890
English
अपथ a. [नास्ति पंथा यत्र] Pathless, roadless
°थो देशः, °था नगरी &c.
थं,
थः (also अपंथाः P. V. 4. 72, II. {4} II. 4. 30) 1 Not a way, absence of a way or road, pathless state
a bad or wrong road (lit.)
(fig.) irregularity, deviation, a moral irregularity or deviation, a wrong road, bad or evil course
अपथे पदमर्पयंति हि श्रुतवंतोपि रजोनिमीलिताः R. 9. 74
17. 54
न कश्चिद्वर्णानामपथमपकृष्टोपि भजते Ś. 5. 10 follows evil ways
कारितस्त्वमपथे पद मया Ki. 13. 45, 64.
2 Heresy, heterodoxy (in opinions).
3 The vulva.
था N. of several plants.
थं ind. By or in the wrong way, astray
अपथं वर्तते Sk.
Comp.
गामिन् a. pursuing evil courses
heretical.
प्रपन्न a. taking to evil ways (as man)
spent or used out of place, misapplied, misspent (as money &c.)
H. 3. 123.
Monier Williams Cologne
English
अ॑-पथ
n.
 not a way, absence of a road, pathless state,
AV.
&c.
 , wrong way, deviation
heresy, heterodoxy,
L.
अ॑-पथ mf(आ)n. , pathless, roadless,
Pāṇ.
 ii, 4, 30, Sch.
Monier Williams 1872
English
अपथ अ-पथ, अम्, n. not a way, absence
of a road, pathless state, irregularity, deviation
heresy, heterodoxy
the vulva
(अस्, आ, अम्, ), path-
less, roadless
(आ), f., N. of various plants.
—अपथ-
गामिन्, ई, इनी, इ, going by a wrong road, pursuing
bad practices, heretical.
—अपथ-प्रपन्न, अस्, आ,
अम्, out of place, in the wrong place, misapplied.
Macdonell
English
अपथ a-patha,
n.
 no way, pathlessness
🞄wrong way
bad course
wrong place: in. not 🞄in the usual way
a.
 pathless
inaccessible
🞄-prapanna, pp. misplaced
-hara,
a.
 choosing 🞄the wrong way.
Goldstucker
English
अपथ I. Tatpur. n. (-थम्)
^1 Absence of a road.
^2 A bad or
wrong road, literally and metaphorically
e. g. यः काकि-
नीमप्यपथप्रपन्नां समुद्धरेन्निष्कसहस्रतुल्याम् । कदापि कोटिष्व-
पि मुक्तहस्तस्तं राजसिंहं न जहाति लक्ष्मीः ॥
or मा भूवन्नप-
थहरास्तवेन्द्रियाश्वाः.--
^3 The vulva (comp. अवाच्यदेश).
Comp. अपथिन्. E. अ neg. or deter. and पथिन्, samās. aff. अ.
II. Bahuvr. 1. m. f. n. (-थः-था-थम्)
^1 Roadless.
^2 Hav-
ing bad roads.
2. f. (-था) The name of several plants:
a. = पद्मक,
b. Dry ginger,
c. Terminalia chebula,
d. Saccharum sponta-
neum,
e. प्रियङ्गु (Sureśvara: अपथा पद्मके शुण्ठ्यां पथ्यानि-
क्षुप्रियंगुषु). E. अ priv. or deter. and पथिन्, samās. aff. अ.
Apte Hindi
Hindi
अपथ
"वि*, न* ब*" - -
"मार्गरहित, बिना सड़क के "
अपथम्
नपुं*
 - -
"जो मार्ग न हो, मार्ग का अभाव, कुमार्ग, नैतिक अनियमितता या स्खलन, दुष्पथ या कुमार्ग"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपथ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಮಾರ್ಗ /ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿ
अपथ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಪ್ಪು ದಾರಿ /ದುರ್ನಡತೆ
अपथ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಾರಿಯಿಲ್ಲದ ದೇಶ
निष्पत्तिः - > "अः" (५-४-७२) ।
व्युत्पत्तिः - > न पन्थाः
प्रयोगाः - > "अपथे पदमर्पयन्ति हि श्रुतवन्तोऽपि रजोनिमीलिताः"
उल्लेखाः - > रघु० ९-७४
अपथ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ
व्युत्पत्तिः - > नास्ति पन्थाः यस्य
L R Vaidya
English
apaTa {% n. %} 1. Absence of a road
2. a bad or wrong road (lit. and fig.), e.g. अपथे पदमर्पयंति हि.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
2. अपथ so v.a. nicht zugänglich, Kumāras. 6, 17.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सत्पथे स्वतितः पन्था अपन्था अपथं समे ।
-wordlist-
सत्पथ (पुं), सुपथिन् (पुं), अतिपथिन् (पुं), अपथिन् (पुं), अपथ (क्ली)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अपथम्
Root: अपथ
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ मार्गाभावः
Meaning(s):
⇒ Absence of roads
Shloka(s):
3|1|50|2 ► अपन्थास्त्वपथं दूरशून्ये प्रान्तरमध्वनि॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|50|2 ⇢ अपथी (अपथिन्) (पुं) ⇒ Absence of roads ⇒ मार्गाभावः
➠ 3|1|50|2 ⇢ अपथम् (अपथ) (नपुं) ⇒ Absence of roads ⇒ मार्गाभावः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मार्गः
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपथं,
क्ली,
व्य,
 (न प्रशस्तः पन्थाः मार्गः, नञ्स-मासः । नास्ति पन्थाः प्रशस्तः मार्गो यत्र तत् ।प्रशस्तवर्त्मशून्ये नगरादौ ।) अपन्थाः । मार्गएव यो न भवति तत् । इत्थमरः । योनिः । इतिशब्दरत्नावली । (विमार्गः । कुपथः । असम्मार्गः ।साधुविगर्हितः पन्थाः । “अपथे पदमर्पयन्तिहि श्रुतवन्तोऽपि रजोनिमीलिताः” । इतिरघुवंशे ।“न कश्चित् वर्णानामपथमपकृष्टोऽपि भजते” ।इति शाकुन्तले ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपथ
न०
 न पन्थाः अप्राशस्त्ये
न०
 त० । “अपथं”
पु०
न०
 पा० । “विभाषेति” पा० वा अच् समा० । अपकृष्टपथेनिन्दितपथे कुपथे । “घनागमे राजपथे हि पिच्छिलेक्वचिद्बुधैरप्यपथेन गम्यते” इति नै० । “को वा न पद-मप्रथेऽकार्य्यत मया” इति प्रबोध० । “अथैतदपथमिवैतियदेतांदिशमिति” शत० ब्रा० । नास्ति पन्थाः सुन्दरमार्गोयत्र ब० अच् समा० । सुन्दरपथशून्ये ग्रामादौ
त्रि०
 ।पथोऽभावः अव्ययी० अच् समा० । मार्गाभावे
अव्य०
 ।
Capeller
German
अ॑पथ
n.
 Nichtweg, Abweg (auch übetr.).
Burnouf
French
अपथ अपथ
n.
 (पथ) absence de route.
अपथिन्
m.
 mms.
Stchoupak
French
अ-पथ-
nt. mauvaise voie, endroit sans issue (aussi fig.)
a. (chemin)
non passable
-एन non sur le chemin (ordinaire).
°हर- a. qui choisit le mauvais chemin.