| YouTube Channel

अपतानक (apatAnaka)

 
शब्दसागरः
English
अपतानक
m.
(-कः) Spasmodic contraction: see the last.
E.
अप down, तन
to spread, ण्वुल्
aff.
Wilson
English
अपतानक
m.
(-कः) Spasmodic contraction: see the last.
E.
अप down, तन to spread, ण्वुल्
aff.
Apte
English
अपतानकः [apatānakḥ], [अपक्रम्य अन्तरान्तरा तनुते तन् कर्तरि ण्वुल्] Spasmodic contraction with occasional convulsive fits
सो$पतानकसंज्ञो यः पातयत्यन्तरान्तरा Suśr.
Apte 1890
English
अपतानकः [अपक्रम्य अंतरांतरा तनुते तन् कर्तरि ण्वुल्] Spasmodic contraction with occasional convulsive fits
सोपतानकसंज्ञो यः पातयत्यंतरांतरा Suśr.
Monier Williams Cologne
English
अप-तानक
m.
id.,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
अपतानक अप-तानक, अस्, m. spasmodic
contraction.
Goldstucker
English
अपतानक Tatpur. m. (-कः) (In Medicine.) One of the diseases
of the vital air (see वातव्याधि), viz. a spasmodic contraction
of the body
described thus: ‘if the vital air, much af-
fected with phlegm, stops in the tubular vessels, it causes
the patient to fall down at intervals’. E. तन्, in the caus.,
with अप, kṛt aff. ण्वुल्.
Apte Hindi
Hindi
अपतानकः
पुं*
- अप+तन्+ण्वुल्
एक प्रकार का रोग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपतानक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ವಾಯುರೋಗ /ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುವ ವಾಯುರೋಗ /ಮೂರ್ಚ್ಛೆ ರೋಗ
निष्पत्तिः - > तनु (विस्तारे) - कर्त० "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > अपक्रम्य अन्तरान्तरा तनुते
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपतानक
पु०
अपक्रम्य अन्तरान्तरा तनुते तन कर्त्तरि--ण्वुल् ।वातरोगभेदे “यदा तु घमनीः सर्व्वाः कुपितोऽभ्येति मारुतः ।तदाक्षिपत्याशुमुहुर्मुहृर्देहं मुहुश्चरः मुहुर्मुहुस्तदाक्षेपादा-क्षेपक इति स्मृतः सोऽपतानकसंज्ञोयः पातयत्यन्तान्तरेतिमुश्रुते आक्षेपकवातरोगस्यैवान्तरान्तरापतने अपतानकसंज्ञा”मु० २५४ पृ० कृता “अभिघातनिमित्तश्च शोणिताभिस्ववाच्चयः गर्भपातनिमित्तश्च सिध्यत्यपतानक” इति तत्रैवतस्यासाध्यतोक्ता “अभुक्तवता पीतमम्लदधिमरिचवचायुक्त-मनतानकं हन्ति तैलसर्पिर्वसाक्षौद्राणि चेति” सुश्रु०