| YouTube Channel

अपकृष्ट (apakRSTa)

 
शब्दसागरः
English
अपकृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Low, vile, inferior.
2. Perplexed, distressed.
3. Depressed, lowered, brought down.
E.
part. past of कृष्, with अप
prefixed.
Capeller Eng
English
अपकृष्ट
a.
drawn down, inferior, low, mean.
Yates
English
अप-कृष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Low.
Spoken Sanskrit
English
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- dragged down
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- taken away
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- brought down
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- depressed
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- removed lost
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- low
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- vile
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- inferior
अपकृष्ट - apakRSTa -
adj.
- drawn away
अपकृष्ट - apakRSTa -
m.
- crow
Wilson
English
अपकृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Low, vile, inferior.
2 Perplexed, distressed.
3 Depressed, lowered, brought down.
E.
part. past of कृष, with अप prefixed.
Apte
English
अपकृष्ट [apakṛṣṭa], p. p.
Drawn or taken away, removed
अपकृष्टश्चाणक्याच्चन्द्रगुप्तः
Mu.*
4 severed, alienated estranged, cut off
so नृपो$पकृष्टः सचिवात् 4.14
extracted, drawn out, dragged, lost, diminished, brought down, depressed, lowered
&c.
Drawn or attracted by
सर्वं दैवापकृष्टं मन्यते युधिष्ठिरः
Ve.*
5, dependent on, or the work of, Fate.
Low, vile, base, inferior, mean (opp. उत्कृष्ट)
कश्चिद्वर्णानामपथमपकृष्टो$पि भजते
Ś.*
5.1
पतिं हित्वा$पकृष्टं स्वमुत्कृष्टं या निषेवते
Ms.*
5.163
8.281
9.24
सहापकृष्टैर्महतां सङ्गतम्
Ki.*
14.22.
Forbidden, prohibited
चारित्रेण महाबाहुरपकृष्टः लक्ष्मणः
Rām.*
4.33.27. -ष्टः A crow.
Comp.
-चेतन
a.
mentally debased or corrupted, low-minded. -जाति
a.
of a low tribe or origin.
Apte 1890
English
अपकृष्ट p. p. 1 Drawn or taken away, removed
अपकृष्टश्चाणक्याच्चंद्रगुप्तः Mu. 4 severed, alienated, estranged, cut off
so नृपोपकृष्टः सचिवात् 4. 14
extracted, drawn out, dragged, lost, diminished, brought down, depressed, lowered &c.
2 Drawn or attracted by
सर्वं दैवापकृष्टं मन्यते युधिष्ठिरः Ve. 5, dependent on, or the work of, Fate.
3 Low, vile, base, inferior, mean (opp. उत्कृष्ट)
कश्चिद्वर्णानामपथमपकृष्टोपि भजते Ś. 5. 10
पतिं हित्वाऽपकृष्टं स्वमुत्कृष्टं या निषेवते Ms. 5. 163
8. 281
9. 24
सहापकृष्टैर्महतां संगतं Ki. 14. 22.
ष्टः A crow.
Comp.
चेतन a. mentally debased or corrupted, low-minded.
जाति a. of a low tribe or origin.
Monier Williams Cologne
English
अप-कृष्ट
mfn.
drawn away, taken away, removed lost
dragged down, brought down, depressed
low, vile, inferior
अप-कृष्ट
m.
a crow,
L.
Monier Williams 1872
English
अप-कृष्ट, अस्, आ, अम्, drawn away, taken away,
removed, lost
dragged down, brought down, de-
pressed
low, vile, inferior
(अस्), m. a crow.
—अप-
कृष्ट-चेतन, अस्, आ, अम्, mentally debased.
—अप-
कृष्ट-जाति, इस्, इस्, इ, of a low tribe.
—अपकृष्ट-
ता, f. or अपकृष्ट-त्व, अम्, n. inferiority, vileness.
Goldstucker
English
अपकृष्ट Tatpur. 1. m. f. n. (-ष्टः-ष्टा-ष्टम्)
^1 Drawn down or
away.
^2 Inferior, low, degraded.
^3 Anticipated (as a word
or a religious act that occurs later)
used in this sense by
the writers on the Mimānsā (comp. अपकर्ष)
e. g. राज्ञो
यजमानस्याभिषेको माध्यन्दिनसवने स्तोत्रकालेऽपकृष्यते त-
स्मिन्नपकृष्टे सति &c.
2. m. (-ष्टः) A crow. E. कृष् with अप, kṛt aff. क्त.
Apte Hindi
Hindi
अपकृष्ट
वि* - अप+कृष्+क्त
"खींच कर बाहर किया गया, दूर हटाया गया"
अपकृष्ट
वि* - अप+कृष्+क्त
"नीच, कमीना, अधम "
अपकृष्टः
पुं*
- अप+कृष्+क्त
कौवा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपकृष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
विस्तारः - > "शक्रजः सत्यवाक्काणोऽपक्र्ष्टो नगरीबकः" - त्रिकाण्ड०
अपकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಚವಾದ /ಹೀನವಾದ
अपकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
अपकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
अपकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಿನ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಸೂತ್ರಾರ್ಥಾನ್ವಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪದ
L R Vaidya
English
apakfzwa {% (I) m. %} A crow.
apakfzwa {% (II) a. (f. ष्टा) %} 1. Drawn down or away
2. low, inferior.
Indian Epigraphical Glossary
English
apakṛṣṭa (CII 1), distant.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
घृणित, अवद्य, जुगुप्स्य, कुत्सित, वीभत्स, जघन्य, घृणास्पद, अपकृष्ट
adjective
घृणार्थे योग्यः।
"भ्रूणहत्या एकः घृणितः अपराधः।"
Synonyms:
पतित, अनुपतित, अधोगत, अधोपतित, अवनत, अपकृष्ट, अपभ्रंशित, अबतर, अवरोहित, च्यूत, स्खलित, अपभ्रंशित, दूषित, दुष्ट, परिभ्रष्ट
adjective
यः सदाचारादिभ्यः भ्रष्टः।
"पतितः व्यक्तिः समाजं रसातलं नयति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः १४४१
निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते
अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् १४४२
खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व
-wordlist-
गुण (पुं), उपसर्जन (क्ली), उपाग्र्य (क्ली), अप्रधान (क्ली), अधम (वा), निकृष्ट (वा), अणक (वा), गर्ह्य (वा), अवद्य (वा), काण्ड (वा), कुत्सित (वा), अपकृष्ट (वा), प्रतिकृष्ट (वा), याप्य (वा), रेफ (पुं), अवम (वा), ब्रुव (वा), खेट (वा), पाप (वा), अपशद (वा), कुपूय (वा), चेल (वा), अर्वन् (वा)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्वन्
अर्वन्, अणक, अपसद, अवम, अवद्य, निकृष्ट, अपकृष्ट, अधम, चेल, काण्ड, खेट, पाप, रेफस्
अर्वाणमणकमपसदमवममवद्यं निकृष्टमपकृष्टम्
अधमं चेलं काण्डं खेटं पापं रेफसं प्राहुः ३३७
verse 2.1.1.337
page 0040
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपकृष्टं, त्रि, (अप + कृष् + क्तः ।) जघन्यं तत्-पर्य्यायः अधमं निकृष्टं अणकं गर्ह्यं ।५ अवद्यं काण्डं कुत्सितं प्रतिकृष्टं ।९ याप्यं १० वेफः ११ अवमं १२ ब्रुवं १३खेटं १४ पापं १५ अपशब्दं १६ कुपूयं १७चेलं १८ अर्व्वचं १९ इति हेमचन्द्रः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपकृष्ट
त्रि०
अप + कृष--क्त अधमे, हीने, स्वकालात् पूर्व्व-काले कृते, परसूत्रादन्वषार्थं पूर्बसूत्रे आकृष्टे, आकृष्टमात्रेच “स्वोच्चापकृष्टा भगणैः प्राङ्मुखंयान्ति मद्ग्रहा”इति सूर्य्यसिद्धान्तः
Capeller
German
अपकृष्ट niedrig, gemein
s. कर्ष्