| YouTube Channel

अन्यतम (anyatama)

 
शब्दसागरः
English
अन्यतम
mfn.
 (-मः-मा-मत्)
1. Either, any, any one of many.
2. Different,
distinct from many.
E.
 अन्य, and डतम
aff.
Capeller Eng
English
अन्यतम
a.
 one of several, the one or the other of (gen.
or —°).
Spoken Sanskrit
English
अन्यतम anyatama
adj.
 one of several
अन्यतम anyatama
adj.
 either
अन्यतम anyatama
adj.
 any
अन्यतम anyatama
adj.
 any one of many
Wilson
English
अन्यतम
mfn.
 (-मः-मा-मत्)
1 Either, any, any one of many.
2 Different, distinct from many.
E.
 अन्य, and डतम
aff.
Apte
English
अन्यतम [anyatama],
a.
 [अन्य-डतम] (declined like a noun and not a pronoun) One of many, any one out of a large number (with
gen.
 or in
comp.
 )
जपन्वान्यतमं वेदम्
Ms.*
 11.75
6.32, 4.13
Y.*
 2.22, 3.253
अन्यतरान्यतमशब्दौ अव्युत्पन्ने प्रातिपदिके इति कैयटः).
Apte 1890
English
अन्यतम a. [अन्य-डतम] (declined like a noun and not a pronoun) One of many, any one out of a large number (with gen. or in comp.)
जपन्वान्यतमं वेदं Ms. 11. 76
6. 32, 4. 13
Y. 2. 22, 3. 253
( अन्यतरान्यतमशब्दौ अव्युत्पन्नौ प्रातिपदिके इति कैयटः).
Monier Williams Cologne
English
अन्य-तम
mfn.
 any one of many, either, any.
Monier Williams 1872
English
अन्य-तम, अस्, आ, अम्, any one of many, either,
any.
Goldstucker
English
अन्यतम m. f. n. (-मः-मा-मम्) Any one of many, either of
many
e. g. वातपित्तश्लेष्मशोणितमेदोमूत्रान्त्रनिमित्ताः सप्त
वृद्धयः । तासां मूत्रान्त्रनिमित्ते वृद्धी वातसमुत्थे केवलमुत्पत्तिहे-
तुरन्यतमः
or in the dual, e. g. भुजकोटिकर्णानामन्यतमे ज्ञाते
ऽन्यतमयोर्ज्ञानाय करणसूत्रम्
in the plur., e. g. तासामन्य-
तमाः (scil. राक्षस्यः) क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे. Also ‘any’
in general
e. g. हीनमन्यतमेनाप्यवयवेन न्यूनम्. Comp. अन्य-
तर. [According to Vopadeva (7. 96.) अन्यतम is formed with
the taddh. aff. डतम and would therefore be a pronoun,
according to his rule 3. 9., which again would assimilate
its declension to that of सर्व (cf. 3. 35-37. 75)
but as there
is no evidence to this effect in Pāṇini or in the literature,
and as Vopad. himself mentions अन्यतर in the rule 3. 9., the
word अन्य in the rule 7. 96. must be an inaccuracy of this gram-
marian, the correctness of the reading being placed beyond
doubt by the comm. of Durgādāsa.] E. अन्य, taddh. aff. तमप्.
Apte Hindi
Hindi
अन्यतम
वि* - अन्य+डतमच्
" बहुतों में से एक, बड़ी संख्या में से कोई एक "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्यतम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹುಮಂದಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ
L R Vaidya
English
anya-tama {% a. %} any one of many.
Bopp
Latin
अन्यतम (a praec. s. तम) unus plurium duobus. BR. 1. 33.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
anyatama, adj.
(1) (in this sense not precisely paralleled
cf. BR 〔7.1697〕, with śrī, another, a second Śrī), other, = anya: Av 〔i.95.13〕 rājā prasenajid anyatamaś ca mahājanakāyaḥ, King P. and the other people, a great multitude
(2) at end of cpd., in (devo vā) devānyatamo vā MSV 〔i.50.5〕, = Pali devo vā devaññataro vā, acc. to PTSD (a god or) one of the retinue of a god. Neither the context nor the Pali citations give any clue
it would seem to mean lit. some one of the gods.
Lanman
English
anyatama, a. one of several, some one.
[anya, 525^3.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अन्यतम
adjective
बहुषु एकः।
"सारंगीवादकेषु सः अन्यतमः वादकः आसीत्।"
Synonyms:
 सर्वोत्तम, सर्वश्रेष्ठ, अन्यतम, सर्वोत्कृष्ट
adjective
यः सर्वेषु उत्तमः अस्ति।
"मनोजः विद्यालयस्य सर्वोत्तमः छात्रः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
cig
१) अन्यतम २) अन्यतर ३) एक ४)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अन्यतमः, त्रि, (अन्य + डतमच् ।) भिन्नतमः ।बहूनां मध्ये निर्द्धारितैकः । इति व्याकरणं ॥
अनेकेर मध्ये एक इति भाषा ।(“एषामन्यतमे स्थाने यः साक्ष्यमनृतं वदेत् ।आसां महर्षिचर्य्याणां त्यक्त्वान्यतमया तनुम्” ॥
इति मनुः ।) न्यायमते अनेकभेदावच्छिन्नप्रति-योगिताकभेदः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्यतम
त्रि०
 अन्य + डतमैति, मुग्धबोधम् । बहूनां मध्येनिर्द्धारिते एकस्मिन् । न्यायमते अनेकभेदावच्छिन्नप्रतियो-गिताकभेदवति तच्च तद्भिन्नत्वे सति तद्भिन्नत्वे सति तद्भिन्न-भिन्नत्वम् । यथा धटपटगृहान्यतम इत्यादौ घटादिभेद-त्रयभेदो घटपटगृहेष्वेव, तद्भिन्नेषु सर्वत्र तत्त्रयभेदस-त्त्वात् । अनेकत्वञ्च अपेक्षाबोधविषयत्वं तथा च यावन्तःपदार्थाः अन्यतमघटकप्रथमभेदप्रतियोगितया विवक्षिता-स्तावन्तएव भेदा ग्राह्यास्तथा च तावत्पदार्थभिन्नभेद-वत्त्वमेवान्यतमशब्दार्थः । “अन्यतरान्यतमशब्दौ अव्युत्पन्नोप्रातिपदिके इति” कैयटः । तेनान्यतमस्य न सर्वनामका-र्य्यम् “किंयत्तदोनिर्द्धारणे इति” पा० किंयत्तद्भ्योऽन्यत्रडतरादिविधानाभावान्न डतमान्तत्वम् अतोऽव्युत्पन्नत्वम् ।इति भा० प्र० उ० । अतएव सर्वनामसंज्ञासूत्रे डतरडत-मान्तयोरुक्तत्वेऽपि अन्यतरशब्दस्य पृथग्ग्रहणम् ।“कर्म्मादिषट्कान्यतमत्वं कारकत्वमिति” सारमञ्जरी“अधःप्रकुपितोऽन्यतमो हि दोष” इति सुश्रुतम् ।
Capeller
German
अन्यतम einer von mehreren, der eine oder
der andere von (Gen. o. —°).