| YouTube Channel

अन्तेवासिन् (antevAsin)

 
शब्दसागरः
English
अन्तेवासिन्
m.
 (-सी)
1. A pupil.
2. A Chandāla, or man of a low caste.
mfn.
 (-सी-सिनी-सि) Final, ultimate.
E.
 अन्त in the locative case, near
or final
वस to abide, and णिनि affix: who dwells near his teacher,
&c. See अन्तवासिन्.
Capeller Eng
English
अन्तेवासि॑न्
m.
 °सिनी
f.
 pupil (lit. living close by).
Yates
English
अन्ते-वासिन् (सी) 5.
m.
 A pupil.
Spoken Sanskrit
English
अन्तेवासिन् antevAsin
adj.
 dwelling close by
अन्तेवासिन् antevAsin
adj.
 dwelling near the boundaries
अन्तेवासिन् antevAsin
m.
 pupil who dwells near or in the house of his teacher
Wilson
English
अन्तेवासिन्
m.
 (-सी)
1 A pupil.
2 A Caṇḍāla, or man of a low cast.
mfn.
 (-सी-सिनी-सि) Final,
ultimate.
E.
 अन्त in the locative case, near or final
वस to abide, and
णिनि affix: who dwells near his teacher, &c. See अन्तवासिन्.
Monier Williams Cologne
English
अन्ते-वासिन् a
mfn.
 dwelling near the boundaries, dwelling close by,
L.
अन्ते-वासिन्
m.
 a pupil who dwells near or in the house of his teacher,
ŚBr.
&c.
=
 अन्ते-ऽवसायिन्, q.v.,
L.
अन्ते-वासि॑न् b See
p.
 43, col. 1.
Goldstucker
English
अन्तेवासिन् Tatpur. 1. m. f. n. (-सी-सिनी-सि) Living, or
being in, or on, the end or confines.
2. m. (-सी)
^1 A pupil in general (the same as शिष्य),
e. g. वैशम्पायनान्तेवासिन् [bases in ऋ when compounded
with it as former parts of a Tatpur., retain in the com-
position the sign of the genitive, e. g. होतुरन्तेवासिन्, पितु-
रन्तेवासिन्].
^2 An apprentice, one who is learning a
mechanical art (according to Nārada, distinct from the शिष्य
who is to him the theological student, and one of the four
categories of the कर्मकर q. v.
compare besides शिष्य, भृतक
and अधिकर्मकृत्).--Both 1. and 2 so called from it being
their duty to live near i. e. in the house of the Guru:
‘आचार्यस्य वसेदन्ते कृत्वा कालं सुनिश्चितम् । आचार्यः शिक्ष-
येदेनं स्वगृहे दत्तभोजनम्’.
^3 A Chāṇḍāla (q. v.), a man of
the lowest tribe (so called because he must live outside of
a town
comp. अन्तर I. 1). [In a Prākṛt passage of the
Mālatīmādhava अन्तेवासिनी occurs in the sense of a female
pupil: साहकस्स मुण्डधारिणी अधोरघण्टणामधेअस्स अन्ते-
वासिणी महाप्पहावा करालकुण्डला णाम.] E. अन्ते (locat.
of अन्त) and वासिन्.
Benfey
English
अन्तेवासिन् अन्तेवासिन्, i. e. अन्त + इ
-वस् + इन्,
m.
 A pupil, Man. 4, 33.
Apte Hindi
Hindi
अन्तेवासिन्
वि* अन्त-वासिन् -
"सीमान्त प्रदेश के निकट रहने वाला, निकट ही रहने वाला"
अन्तेवासिन्
पुं*
 अन्त-वासिन् -
"विद्यार्थी, चांडाल"
अन्तेवासिन्
वि* अन्ते-वासिन् -
"सीमान्त प्रदेश के निकट रहने वाला, निकट ही रहने वाला"
अन्तेवासिन्
पुं*
 अन्ते-वासिन् -
"विद्यार्थी, चांडाल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्तेवासिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ /ಶಿಷ್ಯ
निष्पत्तिः - > वस (निवासे) - "णिनिः" (३-२-७८)
प्रयोगाः - > "वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति"
उल्लेखाः - > तै० उ०
अन्तेवासिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂಡಾಲ
व्युत्पत्तिः - > ग्रामादेरन्ते वसति
अन्तेवासिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ
विस्तारः - > "अन्तेवासी शिष्येऽपि स्यात् चण्डाले प्रान्तगेऽपि च" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
ante-vAsin {% m. %} 1. a pupil, अन्तेवासिदयालुरुज्झितनयेनासादितो जिष्णुना Ve.iii.
2. a chaṇḍāla.
Indian Epigraphical Glossary
English
Antevāsin (LL), a male pupil.
Lanman
English
ante-vāsín, m. pupil. [lit. ‘abiding ina
the vicinity, ’ 1250c.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आवासिन्, अन्तेवासिन्, छात्रावासिन्, विद्यार्थिनिलयवासिन्
adjective
यः छात्रः विद्याम् अध्येतुं विद्यालयस्य सङ्कुले वसति।
"पितुः स्थानान्तरणात् अनन्तरं मोहनः आवासी अभवत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nye gnas
१) अन्तेवासिन् २) उपस्थ ३) उपस्थानीय
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शिष्यो विनेयोऽन्तेवासी शैक्षः प्राथमकल्पिकः ।
-wordlist-
शिष्य (पुं), विनेय (पुं), अन्तेवासिन् (पुं), शैक्ष (पुं), प्राथमकल्पिक (पुं)
--source--
चण्डालेऽन्तावसाय्यन्तेवासिश्वपचबुक्कसाः ।
निषादप्लवमातङ्गदिवाकीर्तिजनंगमाः ॥ ९३३ ॥
-wordlist-
चण्डाल (पुं), अन्तावसायिन् (पुं), अन्तेवासिन् (पुं), श्वपच (पुं), बुक्कस (पुं), निषाद (पुं), प्लव (पुं), मातङ्ग (पुं), दिवाकीर्ति (पुं), जनङ्गम (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शिष्य
शिष्य, अन्तेवासिन्, छात्र, शैक्ष, प्राथमकल्पिक
शिष्यान्तेवासिनौ छात्रः शैक्षः प्राथमकल्पिकः ॥ ४०० ॥
verse 2.1.1.400
page 0046
नाममाला
Sanskrit
दीक्षित, मौण्ड्य, शिष्य, अन्तेवासिन्
दीक्षितं मौण्ड्यं शिष्यं तमन्तेवासिनं विदुः ।
verse 0.1.1.4
page 0003
Vedic Reference
English
Ante-vāsin, ‘dwelling near, ’ is the epithet of the Brahma-
cārin who lives in the house of his teacher. The expression
does not occur before the late Brāhmaṇa period.^1 Secrecy is
often enjoined on others than Antevāsins.^2
1) Satapatha Brāhmaṇa, v. 1, 5, 17
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, vi. 3, 7
Chāndogya Upaniṣad, iii. 11, 5
iv.
10, 1
Taittirīya Upaniṣad, i. 3, 3
11, 1.
2) Aitareya Āraṇyaka, iii. 2, 6
Sāṅkh-
āyana Āraṇyaka, viii, 11.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्त(न्ते)वासिन्
पु०
 अन्ते समीपे वस्तुं शीलमस्य वस--णिनिसप्तम्या वा अलुक् । शिष्ये । स्त्रियां ङीप् । समीपस्थितेत्रि० ।
अन्तेवासिन्
पु०
 अन्ते निकटे विद्याग्रहणाय वसति वस-णिनि ७ त० अलुक्समा० । शिष्ये “याज्यान्तेवासिनोर्वापिन त्वन्यत इति स्थितिरिति” मनुः “कलापिवैशम्पाय-नान्तेवासिभ्यश्चेति” “आचार्य्योपसर्जनान्तश्चान्तेवासीति” चपा० । “वामदेवान्तेवासी तदाश्रमवासीति” दशकु० ।ग्रामादेरन्तेवासिनि चाण्डालादौ
त्रि०
 ।
Capeller
German
अन्तेवासि॑न्
m.
 Schüler.
Burnouf
French
अन्तेवासिन् अन्तेवासिन्
m.
 comme अन्तवसासायिन्।