अन्तिक (antika)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अन्तिक mfn.
   (-कः-का-कं) Near,  proximate.
	 f.
  (-का)
	 1. An elder sister, 
(in theatrical language.) See अत्तिका.
	 2. A fire-place. See अन्दिका.
	 3.
A plant,  (Echites scholaris.) See सप्तला.
	 n.
  (-कं) Vicinity.
 E.
  अन्त
the end,  and कन् affix,  इ inserted.

Capeller Eng

English

 अन्तिक॑ n.
  vicinity. Acc. near to,  towards (cf.  
जनात्तिकम्)
 abl.
  from near,  from,  next,  close by
 loc.
  near,  in
presence of (all with gen.
   or —°).

Yates

English

 अन्तिक (कः-का-कं)
a. Near.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अन्तिक 	-	 antika 	-	 adj.
  	-	  proximate
अन्तिक 	-	 antika 	-	 adj.
  	-	  near
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  neighbourhood
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  close by
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  within the presence of
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  vicinity
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  proximity
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  presence
अन्तिक 	-	 antika 	-	 n.
  	-	  remaining near

Wilson

English

 अन्तिक
mfn.
   (-कः-का-कं) Near,  proximate.
f.
  (-का)
1 An elder sister,  (in theatrical language.) See अत्तिका.
2 A fire-place. See अन्दिका.
3 A plant,  (Echites scholaris.) See सप्तला.
n.
  (-कं) Vicinity.
E.
  अन्त the end,  and कन् affix,  इ inserted.

Apte

English

अन्तिक [antika],  a.
  [अन्तः सामीप्यम् अस्यास्तीति मत्वथर्यिः ठन्
 according to Nir. from आ-नी
 अन्तिकं कस्मात् आनीतं भवति सन्निकृष्टत्वात्]

Near,  proximate (with gen.
   or abl.
  P.
  II.3.34). वैरमन्तिकमासाद्य यः प्रीतिं कर्तुमिच्छति । मृन्मयस्येव भग्नस्य यथा सन्धिर्न विद्यते ॥ Mb.
 *  12.139.69.

Reaching to the end of,  reaching to
 नासान्तिक Ms.*
  2.46.

Lasting till,  until
 as far as,  up to
 षट्त्रिंशदाब्दिकं चर्यं गुरौ त्रैवेदिकं व्रतम् Ms.*
  3.1
 ग्रहणान्तिकम् Y.*
  1.36. -कम् Nearness,  proximity,  vicinity,  presence
 न त्यजन्ति ममान्तिकम् H.*
  1.43
 oft
 . in comp.
 
 ˚न्यस्त R.*
  2.24
 कर्ण-˚चरः Ś.*
  1.23
 सिंहासनान्तिकचरेण सहोपसर्पन् M.*
  1.12 a servant in attendance upon the throne. -कः A class of two storeyed buildings
 Māna. 2.94.26-27. adv.
   (with abl.
  or gen.
   or as last member of comp.
 ) Near (to),  in the vicinity
 अन्तिकं ग्रामात् -ग्रामस्य वा Sk.
 into the presence or proximity of
 दूरस्थस्यैत्य चान्तिकम् Ms.*
  2.197
 प्रविष्टे पितुर- न्तिकम् Rām. 
 so जनान्तिकम्,  मृगान्तिकम्
 अन्तिकेन near (with gen.
  ) अन्तिकेन ग्रामस्य P.
 II.3.35
 अन्तिकात् near,  closely,  within the presence of
 from the proximity of,  from near,  from (abl.  or gen.
   or acc.
 )
 ˚कादागतः P.
 VI.2.49
 रजःकणैःस्पृशद्भिर्गात्रमन्तिकात् Rām. 
 क्रीणीयाद्यस्त्वपत्यार्थं मातापित्रोर्यमन्तिकात् Ms.*
  9.174 from
 so नैव प्रवृत्तिं शृणुमस्तयोः कस्यचिदन्तिकाम् Rām. 
 अन्तिके near,  closely,  in the presence of or proximity of
 दूरस्थं चान्तिके च तत् Bg.*
  13.15
 दमयन्त्यास्तदान्तिके निपेतुः Nala.*
  1.22
 ˚के स्त्रियाः Ms.*
  2.22. Comp.
   -आश्रयः resorting to what is near,  contiguous support (that given by a tree to a creeper).

Apte 1890

English

 अंतिक a. [अंतः सामीप्यं अस्यास्तीति मत्वर्थीयः ठन्
 according to Nir. from आ-नी
 अंतिकं कस्मात् आनीतं भवति सन्निकृष्टत्वात्] 1 Near,  proximate (with gen. or abl. P. II. 3. 34). 
2 Reaching to the end of,  reaching to
 नासांतिक Ms. 2. 46. 
3 Lasting till,  until
 as far as,  up to
 Ms. 3. 1
 Y. 1. 36. 
कं Nearness,  proximity,  vicinity,  presence
 न त्यजंति ममांतिकं H. 1. 46
 oft. in comp.
 °न्यस्त R. 2. 24
 कर्ण°चरः Ś. 1. 24
 सिंहासनांतिकचरेण सहोपसर्पन् M. 1. 12 a servant in attendance upon the throne. 
adv. (with abl. or gen. or as last member of comp.) Near (to),  in the vicinity
 अंतिकं ग्रामात्-ग्रामस्य वा Sk.
 into the presence or proximity of
 दूरस्थस्यैत्य चांतिकं Ms. 2. 197
 प्रविष्टे पितुरंतिकं Rām.
 so जनांतिकं,  मृगांतिकं
 अंतिकेन near (with gen.)
 अंतिकेन ग्रामस्य P. II. 3. 35
 अंतिकात् near,  closely,  within the presence of
 from the proximity of,  from near,  from (abl. or gen. or acc.)
 °कादागतः P. VI. 2. 49
 रजःकणैः स्पृशद्भिर्गात्रमंतिकात् Rām.
 क्रीणीयाद्यस्त्वपत्यार्थं मातापित्रोर्यमंतिकात् Ms. 9. 174 from
 so नैव प्रवृत्तिं शृणुमस्तयोः कस्यचिदंतिकात् Rām.
 अंतिके near,  closely,  in the presence of or proximity of
 Bg. 13. 15
 दमयंत्यास्तदांतिके निपेतुः Nala. 1. 22
 °के स्त्रियाः Ms. 2. 22. 
Comp. 
आश्रयः resorting to what is near,  contiguous support (that given by a tree to a creeper). 

Monier Williams Cologne

English

 अन्तिक a &c.
   See अन्तिक,  p.
  45.

 1. अन्तिक mfn.
   (with gen.
   or abl.
 ) near,  proximate,  L.
  (compar.  नेदीयस्,  superl.
  नेदिष्ठ)

 अन्तिक n.
  vicinity,  proximity,  near,  e.g. अन्तिकस्थ,  remaining near

 near,  close by

 within the presence of

 2. अन्तिक mfn.
   (fr.  अन्त),  only ifc.  reaching to the end of,  reaching to (e.g. नासान्तिक,  reaching to the nose),  lasting till,  until.

Monier Williams 1872

English

 अन्तिक,  अन्तिम,  अन्त्य,  &c. See अन्तिक,  p. 45.

 1. अन्तिक,  अस्,  आ,  अम्,  (with gen. or abl.) near,  prox-
imate
 compar. नेदीयस्,  superl. नेदिष्ठ
 (अम्),  n.
vicinity,  proximity,  near,  e. g. अन्तिक-स्थ,  remaining
near
 (अम्),  ind. (with abl.,  gen.,  or as last member
of a compound) until,  near to,  into the presence of
(आत्),  ind. from the proximity
 near,  close by
 within
the presence of
 (ए),  ind. (with gen. or as last mem-
ber of a compound) near,  close by,  in the proximity
or presence of
 (एन),  ind. (with gen.) near.
—अन्तिक-गति,  इस्,  f. going near.
—अन्तिक-ता,  f.
nearness,  vicinity,  contiguity.
—अन्तिकाश्रय (°क-
आश्°),  अस्,  m. contiguous support (as that given by a
tree to a creeper).

 अन्तिक 2. अन्तिक,  अस्,  आ,  अम् (fr. अन्त), 
reaching to the end of,  reaching to (e. g. नासान्तिक, 
reaching to the nose),  lasting till,  until.

Macdonell

English

 अन्तिक anti-ká,  n.
  vicinity,  presence
 -m,  ad. 🞄near,  up to
 ab. from near
 close to
 from
 in. ,  🞄lc. near,  close to,  before (g.,  —°)
 -cara,  a.
  🞄moving about (—°).

Goldstucker

English

 अन्तिक I. 1. m. f. n. (-कः-का-कम्) Near,  proximate. Comp.
अन्त,  अन्तर,  अन्तम,  अन्ति,  अन्तिकतम,  अन्तितम,  अन्तिय, 
अन्त्य.--The words नेदीयस् and नेदिष्ठ are considered
as the comparative and superl. of अन्तिक.--In the dramas
जनान्तिकम् ‘what is spoken apart to a person so that none else
may hear’ is opposed to स्वगतम् ‘what is spoken to one's self’.
2. n. (-कम्) Vicinity,  neighbourhood. [अन्तिकात् forms
Tatpur. compounds with a following kṛt formation in क्त
(i. e. with a past participle),  e. g. अन्तिकादागत
--such
a word being a compound,  because it has but one accent--
अन्तिकम्,  अन्तिकेन,  अन्तिकात् and अन्तिके are,  besides in
their literal acceptations,  used like prepositions with a noun
following or preceding in the genit. or ablat.
 e. g. अन्तिकं
ग्रामस्य or ग्रामात् ‘near a village’. The correctness of
the restriction enjoined by some grammarians,  not to com-
bine the ablat. अन्तिकात् with a noun in the ablat.,  is de-
nied by Patanjali and his comm.
 comp. the instance s. v.
दूर।--अन्तिकात् (lit. from the vicinity of) occurs also
in the sense of ‘from’,  much in the same manner as the
ablat. सकाशात्
 e. g. क्रीणीयाद्यस्त्वपत्यार्थं मातापित्रोर्यम-
न्तिकात् । स क्रीतकः &c.
 or नापराध्नीदियं किंचिदभ्रश्यत्पत्यु-
रन्तिकात्. NB. Words like केशान्तिक,  नासान्तिक,  ग्रहणा-
न्तिक,  आमरणान्तिक,  प्राणान्तिक are not compounds of
केश,  नासा &c. and अन्तिक,  but deriv. with taddh. aff. ठन्
of केशान्त,  नासान्त &c.] E. अन्त or अन्ति,  taddh. aff. ठन्.
II. f. (-का) A fire place,  a furnace. Also अन्ती and
अन्दिका. E. The native comm. derive it from अन्त्,  kṛt
aff. ण्वुल् ‘because it connects with itself the cooking uten-
sils’
 but though a similar ellipsis is implied by its synon.
अधिश्रयणी,  the same notion might be obtained by con-
necting its etym. with that of अन्तिक.
III. f. (-का) The name of a plant (Echites scholaris), 
a decoction of which is used for one of the urinary dis-
eases. E. Perhaps from अन्ति II.,  denom. of अन्त,  kṛt aff.
ण्वुल्,  the fem. of अन्तक
 compare its synonyme शातला
(probably from the caus. of शद्).
IV. f. (-का) (In theatrical language.) An elder sister, 
the same as अत्तिका of which it seems to be,  like अर्तिका, 
a degenerated form.

Benfey

English

 अन्तिक अन्ति + क (from the ved. anti
= ἀντί,  cf.  ἄντα,  ἄντην
 Lat. ante,  Goth.
and,  e. g. in and-hafjan,  to answer
N.H.G. ant-,  ent-,  e. g. in ant-worten, 
ent-gegnen),  n.
  Vicinity,  Rājat,  5,  57.
 -- abl. कात्। Near,  with acc. Rām.  3,  9, 
11. From,  with gen.  Man.  9,  174. -- loc.
के। Close to,  Nal. 1,  25. In presence of, 
Man.  2,  202.
 -- Comp.
 
केश-,  i. e. केशान्त
+ इक,  reaching to the hair,  Man.  2,  46.
ग्रहण-,  i. e. ग्रहणान्त + इक,  lasting
till the comprehension,  Man.  3,  1. ज-
नान्तिकम्,  i. e. जन-अन्तिक + म्,  adv.
whispering,  speaking aside,  Śāk. 13,  12.

Apte Hindi

Hindi

अन्तिक
वि* - अन्तः सामीप्यमस्यातीति-अन्त+ठन् 
"निकट,  समीप "

अन्तिक
वि* - अन्तः सामीप्यमस्यातीति-अन्त+ठन् 
पहुंचने वाला

अन्तिक
वि* - अन्तः सामीप्यमस्यातीति-अन्त+ठन् 
"टिकाऊ,   तक"

अन्तिकम्
नपुं*
   - -
"निकटता, सामीप्य,  पड़ौस, उपस्थिति,  निकट,  पड़ौस में "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अन्तिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ /ಹತ್ತಿರ
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > अन्तोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "सिंहासनान्तिकचरेण सहोपसर्पन्"
उल्लेखाः - > माल० १-१२
अन्तिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದ /ಹತ್ತಿರದ

L R Vaidya

English

 antika {% (I) a. (f. का). %} Near,  proximate.

 antika {% (II) n. %} Vicinity,  proximity,  तामन्तिकन्यस्तबलिप्रदीपाम् R.ii.24(अन्तिकात् forms Tatpur. compounds with a following past participle,  e.g. अन्तिकादागतः,  such an expression being considered as a compound,  अंतिकम्,  अंतिकेन,  अंतिकात् and अंतिके mean ‘near’ and are used as indeclinables with a noun in the gen. or abl. case,  e.g. अंतिकं ग्रामस्य or ग्रामात्.)

Bopp

Latin

 अन्तिक n. (fortasse a perdita voce अन्ति = gr. αντί,  lat.
ante,  vel ab अति inserto न् s. क
 secundum Wils. ab
अन्त finis s. इक) propinquitas. IN. 2. 20. 5. 31. H. 2. 12.
N. 1. 23. 13. 49.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 -antika,  adj. (from anta
 = Pali id.),  ending in …: abhisamayāntika,  ending in abhisamaya,  q.v. (1): °kaṃ kuśalamūlam Mvy 〔1208〕
 °kaḥ (without noun,  context not clear
 sc. mārgaḥ?) Mvy 〔6891〕
 belonging to,  related to,  connected with,  occasioned by,  (prakramaṇa-,  etc.
 corresp. to Pali list Vin. 〔i.256.20 ff.〕) MSV 〔ii.161.16 ff.〕 For other cpds. see s.v. -aṃśika,  and śākhāntika.

Lanman

English

 1antiká,  n. neighborhood or presence
used like samīpa,  q. v. [ánti.]

 2antika,  for anta at end of cpds,  1222, 
1307
 grahaṇa_antika,  having acquisition
as its conclusion.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 [अन्तिक] ,  अन्तिकात् (mit einem Kompar.) in Vergleich zu (Gen.),  (schöner) als,  Divyāvad. 117,  24. 28.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अन्तिक
adjective
 
अन्तपर्यन्तं यद् गच्छति।
 "ग्रामस्य अन्तिकः मार्गः अयम्।"

Synonyms:
  उपस्थित,  विद्यमान,  वर्तमान,  अभीमुख,  प्रत्यक्ष,  पारिमुखिक,  उपस्थायिन्,  सन्निहित,  अपरोक्ष,  सम्मुख,  सम्मुखिन्,  सन्निधिस्थ,  अभिमुखस्थ,  अन्तिक
adjective
 
यः समीपे तिष्ठति वा साक्षात् वर्तमानः।
 "अद्य कक्षायां दशछात्राः उपस्थिताः सन्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyel che ba
अतिक / अन्तिक

gan
१) अन्तिक २) निकट

jug pa las 'byung ba
अन्तिक

nye
१) अन्तिक २) आसन्न ३) उप ° ४) संनिधान

nye chos
अन्तिक / समय

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पार्श्वं समीपं सविधं ससीमाभ्याशं सवेशान्तिकसंनिकर्षः ।
सदेशमभ्यग्रसनीडसंनिधानान्युपान्तं निकटोपकण्ठे ॥ १४५० ॥
संनिकृष्टसमर्यादाभ्यर्णान्यासन्नसंनिधी ।
-wordlist-
 
पार्श्व (क्ली),  समीप (क्ली),  सविध (क्ली),  ससीम (क्ली),  अभ्याश (क्ली),  सवेश (पुं),  अन्तिक (क्ली),  सन्निकर्ष (पुं),  सदेश (क्ली),  अभ्यग्र (क्ली),  सनीड (क्ली),  सन्निधान (क्ली),  उपान्त (क्ली),  निकट (पुंक्ली),  उपकण्ठ (क्ली),  सन्निकृष्ट (क्ली),  समर्याद (क्ली),  अभ्यर्ण (क्ली),  आसन्न (क्ली),  सन्निधि (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

समीप
समीप,  सनीड,  समर्याद,  आरात्,  सदेश,  सवेश,  ससीमन्,  उपकण्ठ,  अभ्यर्ण,  अभ्यग्र,  अभ्याश,  सन्निधान,  अन्तिक,  सन्निकृष्ट,  आसन्न,  सविध,  पार्श्व,  उपान्त,  अपदान्तर
समीपं सनीडं समर्यादमारात्, 
सदेशं सवेशं ससीमोपकण्ठम् ।
तथाभ्यर्णमभ्यग्रमभ्याशमाहु-
र्बुधाः सन्निधानान्तिके सन्निकृष्टम् ॥ ६९२ ॥
आसन्नं सविधं पार्श्वमुपान्तमपदान्तरम् ।
विप्रकृष्टं परं दूरमाराद् व्यवहितं स्मृतम् ॥ ६९३ ॥
verse 4.1.1.692
page 0080

अमा
अमा,  सह,  अन्तिक
असंशये भवेदद्धा सहार्थान्तिकयोरमा ॥ ८८५ ॥
verse 5.1.1.885
page 0101

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अन्तिकं,  त्रि,  (अन्तः सामीप्येन विद्यतेऽस्य,  अन्त +ठन् तस्य इकः ।) निकटं । इत्यमरः ॥
 सामीप्येक्ली । इति धरणी ॥
 (“अन्तर्गतप्रार्थनमन्ति-कस्थं” । “स्वनसि मृदुकर्णान्तिकचरः” । इतिशाकुन्तले । “ननु मां प्रापय पत्युरन्तिकम्” ।इति कुमारसम्भवे ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अन्तिक त्रि०
  अन्त्यते संबध्यते सामीप्येन,  अन्त--घञ् सो-स्यास्तीति मत्वर्थीयः ठन् । सामीप्यवति । “विप्रान्तिकेपितॄन् ध्यायन्निति” “शनैः पिण्डान्तिके पुनरिति” “वसे-युश्च गृहान्तिके” इति च मनुः । “तामन्तिकन्थस्तबलि-प्रदीपामिति” रघुः । स्वार्थे ठनि सामीप्ये न०
  । चूल्ल्यामन०  । ओषधिभेदे स्त्री । अन्तं शेषसीमां व्याप्नोतिअन्त + कन् । पर्य्यन्तव्यापके त्रि०
  । “केशान्तिको ब्राह्म-णस्य दण्डः कार्य्यः प्रमाणतः । ललाटसस्मितो राज्ञःस्यात्तु नासान्तिको विश” इति “षट्त्रिंशदाब्दिकंचर्य्यं गुरौ त्रैवेदिकं व्रतम् । तदर्द्धिकं पादिकं वा ग्रहणा-न्तिकमेव वेति” च मनुः । “जनान्ते स्याज्जनान्तिक-मिति” सा० द० ।

Capeller

German

 अन्तिक॑ n.
  die Nähe अन्तिक॑म् in die Nähe, 
zu hin,  entgegen
 अन्तिका॑त् (von)
nahe,  nächst,  von her,  von
 अन्तिके
nächst,  in Gegenwart,  von (alles —°, 
mit Gen.  o. Ag.).

Grassman

German

 antiká,  a.,  nahe [von ánti]
 im RV nur n.,  Nähe,  -ám,  in die Nähe,  -é,  in der Nähe.
-ám mṛtyós {987, 2}.
-é {790, 5} Gegens. dūraké.

Burnouf

French

 अन्तिक अन्तिक a. placé en face,  vis-àvis. -- S. f.
  sœur
aînée,  au théâtre
		 Echites scholaris,  bot. Cf.  अन्दिका
-- S. n.
  proximité
 présence.
अन्तिकम्,  अन्तिके,  अन्तिकात् en présence,  à côté,  auprès:
जनान्तिकात् (जन) à parte,  t. de théâtre.
अन्तिकाश्रय m.
  (आश्रय) support,  arcboutant,  étançon, 
tuteur de jardin. 

Stchoupak

French

 अन्तिक-
 a. qui va jusqu'à 
 nt. proximité 
 -अम् -ए (gén.  ifc.)
près de 
 vers,  en présence de 
 -एन près de 
 -आत् venant d'auprès
de 
 près de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.