| YouTube Channel

अन्तर्दशा (antardazA)

 
Spoken Sanskrit
English
अन्तर्दशा antardazA
f.
 intermediate period
Monier Williams Cologne
English
अन्तर्—दशा
f.
 (in
astrol.
 ) intermediate period.
Goldstucker
English
अन्तर्दशा Tatpur. f. (-शा) (In Astrology.) The configuration
of the minor planets considered as influencing the fortune
of man
it is included in and modifies the महादशा or con-
figuration and sway of the predominant planet
see also
दशा. E. अन्तर् and दशा.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्तर्दशा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಹದ ಮಹಾದಶೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಗ್ರಹಗಳು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಯಿಸಿ ಫಕೊಡುವ ಕಾಲ /ಭುಕ್ತಿ
व्युत्पत्तिः - > अन्तर्गता दशा अधिपत्यकालः
E Bharati Sampat
Sanskrit
(नपु) अन्तर्गतं दहनम् । (प्रादितत्पु) अन्तर्ज्वलनम् । १. रोगकृतः देहाभ्यन्तर दाहः । (पु) अन्तः स्थः दहनः । २. उदराग्निः ।
(स्त्री) । अन्तर्गता दशा आधिपत्यकालः। महादशान्तर्गतः ग्रहाणां स्वाधिपत्ययुक्तः कालभेदः -ज्यो०।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्तर्दशा स्त्री अन्तर्गता दशा आधिपत्यकालः । ज्योतिषोक्तेमहादशान्तर्गते ग्रहाणां स्वाधिपत्ययुक्तकालभेदे । दशा चनानाविधा ताश्च दशाशब्दे वक्ष्यन्ते । तत्राष्टोत्तरीयदशा-यामन्तर्दशाऽभिधीयते वङ्गे च तस्या एव प्रचलितत्वम् ।“षट्सूर्य्यस्य दशा ज्ञेयाः शशिनोदश पञ्च च । अष्टावङ्गा-रके ज्ञेया बुधे सप्तदश स्मृताः । शनैश्चरे दश प्रोक्तागुरोरेकोनविंशतिः । राहोर्द्वादश वर्षाणि भृगोरप्येक-विंशति” रित्युपक्रम्य सत्याचार्य्यः “कृत्तिकादित्रये सूर्य्यःसोमो रौद्रचतुष्टये । मघादित्रितये भौमो बुधो हस्त-चतुष्टये ॥
अनुराधात्रये सौरिर्गुरुःपूर्व्वाचतुष्टये ।धनिष्ठात्रितये राहुः शेषे शुक्रःप्रकीर्त्तितः ॥
सूर्य्योप-प्लवभौमार्किदशातिकष्टदा नृणाम् । गुरुज्ञचन्द्रशुक्राणांयथेप्सितफलप्रदा” ॥
अन्तर्दशाज्ञानं यथा । “स्वद-शाभिर्दशां हत्वा नवभिर्भागमाहरेत् । लब्धा मासास्तुतच्छेषं पूरयित्वा तु त्रिंशता ॥
अङ्कैर्हृत्वा दिनं लभ्यंतच्छेषे वष्टिपूरिते । नवभिश्च हृते लब्धा ज्ञेया दण्डा-स्तदन्तरे ॥
रवेः षड्वर्षमध्ये तु वेदा ४ मासा रवेर्निजाः ।चन्द्रस्य दश मासाश्च दिग्दिनं पञ्चमासकाः । कुजस्य, ज्ञस्य रुद्रास्तु मासा दिग्दिवसाः, शनेः । ऋतुमासाद्यु विंशश्चगुरोर्व्वर्षोद्युविंशतिः । राहोर्मासाष्टकं ज्ञेयं भृगोर्वर्षस्तुमासकौ एवं ग्रहाणामन्येषामूह्याश्चैवान्तरादयः । यद्ग्रह-स्यान्तरे यस्तु यत्संख्यकालमाप्तवान् । तत्संख्यं स्वान्तरेतस्मै स दद्यादिति निश्चयः । स्वान्तरे ग्रहणे स्वांशं स्वांशेनपूरयेत् सदा इति” ज्यो० त० । विंशोत्तरीये तु । आचंकुराजीशबुकेशुपूर्व्वा वह्न्यादितो भात्क्रमशस्त्रिवारम् । मानंरसाशानगदन्तिचन्द्रकलाङ्कचन्द्राद्रिरसाद्रिविंशा” इत्युक्तेःकृत्तिकादिक्रमेण रव्यादीनां त्रिवारं रसादिमिता वर्षामहादशा । यथा कृत्तिकायां जातौ रवेः षट्वर्षाः, रोहि-ण्यां जातौ चन्द्रस्य १० वर्षाः, मृगे, कुजस्य ७ वर्षाः, आर्द्रायां राहोः १८ वर्षाः, पुनर्वसौ जीवस्य१६ वर्षाः, पुष्ये जातौ शनेः १९ वर्षाः, अश्लेषायां बुधस्य१७ वर्षाः, मघायां केतोः ७ वर्षाः, पूर्व्वफाल्मुन्यांजातस्य शुक्रस्य २० वर्षाः, एवमुत्तरफाल्गन्यादिषु नवसुउत्तराषाढादिषु नवसु च रव्यादीनां यथाक्रमं षडादि-वर्षाः । तदन्तर्दशा तु “स्वदशाभिर्दशां हत्वा वसुभिर्भाग-माहरेदिति” विशेषः । ततश्च उभयोर्दशयोरनुपाते-नान्तर्दशामानमुन्नेयम् यथा यदि १०८ वर्षैः ६वर्षाः तदा ६ वर्षैः किमिति इत्यादिक्रमेण त्रैराशिकेनतत्तन्मानम् एवं १२० वर्षैः यदि ६ वर्षाः तदा ६ वर्षैःकिमित्यादिक्रमेण त्रैराशिकेन तत्तन्मानसिद्धिः । एवंयोगिन्यादिदशायामपि अन्तर्दशामानमुन्नेयम् ।