| YouTube Channel

अन्तरा (antarA)

 
शब्दसागरः
English
अन्तरा ind.
1. Without, except.
2. In the middle, among, amidst.
3.
Near at hand.
Capeller Eng
English
अन्तरा॑
adv.
in the middle, amidst, midway
therein,
meanwhile
near, nearly. अन्तरा-अन्तरा sometimes sometimes,
now-then. As
prep.
between (acc. or
loc.
)
during (acc. )
without,
except (acc. ).
Yates
English
अन्तरा
prep. Without.
Wilson
English
अन्तरा ind.
1 Without, except.
2 In the middle, among, amidst.
3 Near at hand.
Apte
English
अन्तरा [antarā],
ind.
(fr. अन्तर)
(Used adverbially) (a) In the interior, inside, within, inwardly
भवद्भिरन्तरा प्रोत्साह्य कोपितो वृषलः
Mu.*
3 inwardly, secretly. (b) In the middle, between
त्रिशङ्कुरिवान्तरा तिष्ठ
Ś.*
2 stay between the two or in the mid-air
मैनमन्तरा प्रतिबध्नीत
Ś.*
6 do not interrupt him (in the middle)
अक्षेत्रे बीजमुत्सृ- ष्टमन्तरैव विनश्यति
Ms.*
1.71 therein
पशुमण्डूकमार्जारश्वसर्पन- कुलाखुभिः अन्तरा गमने 4.126
अन्तरा शकलीकृतः
R.*
15.2
लाटी तु रीतिर्वैदर्भीपाञ्चाल्योरन्तरास्थिता S. D.* 629
˚रा स्था to oppose, to stand to oppose
तत्र यद्यन्तरा मृत्युर्यदि सेन्द्रा दिवौकसः स्थास्यन्ति तानपि रणे काकुत्स्थो विहनिष्यति Rām. (c) On the way, en route, midway
विलम्बेथां मान्तरा
Mv.*
7.28
अन्तरा चारणेभ्यस्त्वदीयं जयोदाहरणं श्रुत्वा त्वामिहस्थमु- पागताः
V.*
1
अन्तरा दृष्टा देवी
Ś.*
6
अन्तरोपलभ्य
Dk.*
52
K.*
267, 34-5
कुमारो ममाप्यन्तिकमुपागच्छन्नन्तरा त्वदीयेनान्त- पालेन अवस्कन्द्य गृहीतः
M.*
1, अन्तरा पतिते पिण्डे सन्देहे वा पुनर्हरेत्
Y.*
2.17. (d) In the neighbourhood, near, at hand
approaching, resembling
द्रक्ष्यामः पुनर्जातु धार्मिकं राममन्तरा Rām. approaching or resembling Rāma. (e) Nearly, almost. f) In the mean time
नाद्याच्चैव तथान्तरा
Ms.*
2. 56
Y.*
3.2. (g) At intravals, here and there
now and then, for sometime, now-now (when repeated)
अन्तरा पितृसक्तमन्तरा मातृसंबद्धमन्तरा शुकनासमयं कुर्वन्नालापम्
K.*
118
अन्तरान्तरा निपतित here and there, at intervals
121, 127
प्रजानुरागहेतोश्चान्तरान्तरा दर्शनं ददौ 58,
Dk.*
49.
(Used as a preposition with
acc.
P.
II, 3.4.) (a) Between
पञ्चालास्त इमे ...... कलिन्दतनयां त्रिस्रोतसं चान्तरा B.
R.*
1. 86
यन्दतरा पितरं मातरं Bṛi. Ār. Up.
ते (नामरूपे) यदन्तरा तद् ब्रह्म Ch. Up.
अन्तरा त्वां मां कमण्डलुः Mbh.
rarely with
loc.
सुमन्त्रस्य बभूवात्मा चक्रयोरिव चान्तरा Rām.
पादयोः शकटं चक्रुरन्तरोरावुलूखलम् Rām. (b) Through
तिरस्कारिणमन्तराibid. (c) During
अन्तरा कथाम् S. D. (d) Without, except
प्रयोजनमन्तरा चाणक्यः स्वप्ने$पि चेष्टते
Mu.*
3.
Comp.
-अंसः the space between the shoulders, breast
अथ ˚से अभिमृश्य जपति Śat. Br. -˚गर्भिणीन्यायः a position similar to the foetus which resides in the womb of a female
a topic within a topic
an अधिकरण within an अधिकरण (which is not a very desirable or acceptable situation in the explanation of a ग्रन्थ)
तत्र एवमन्तरागर्भिणीन्यायो भवतीति अन्यथा सूत्रं वर्ण्यते ŚB. on MS.* 1.3.62
9.3.2+ 3.-भवदेहः -भवसत्त्वम् the soul or embodied soul existing between the two stages of death and birth (यो मरणजन- नयोरन्तराले स्थितः प्राणी सो$न्तराभवसत्त्वः). -दिश् see अन्तरदिश्.-भरः
Ved.
bringing into the midst or procuring नः शक्रश्चिदा शकद् दानवाँ अन्तराभरः
Rv.*
8.32.12. -वेदिः -दी
f.
a veranda resting on columns, porch, portico.
a kind of wall जयश्रीरन्तरावेदिर्मत्तवारणयोरिव -शृङ्गम्
ind.
between the horns.
Apte 1890
English
अंतरा ind. (fr. अंतर) 1 (Used adverbially) (a) In the interior, inside, within, inwardly
भवद्भिरंतरा प्रोत्साह्य कोपितो वृषलः Mu. 3 inwardly, secretly. (b) In the middle, between
त्रिशंकुरिवांतरा तिष्ठ Ś. 2 stay between the two or in the mid-air
मैनमंतरा प्रतिबध्नीत Ś. 6 do not interrupt him (in the middle)
अक्षेत्रे बीजमुत्सृष्टमंतरैव विनश्यति Ms. 10. 71 therein
पशुमंडूकमार्जारश्वसर्पनकुलाखुभिः अंतरा गमने 4. 126
अंतरा शकलीकृतः R. 15. 20
लाटी तु रीतिर्वैदर्भीपांचाल्योरंतरा स्थिता S. D. 629
°रा स्था to oppose, to stand to oppose
तत्र यद्यंतरा मृत्युर्यदि सेंद्रा दिवौकसः स्थास्यंति तानपि रणे काकुत्स्थो विहनिष्यति Rām. (c) On the way, en route, midway
विलंबेथां मांतरा Mv. 7. 28
अंतरा चारणेभ्यस्त्वदीयं जयोदाहरणं श्रुत्वा त्वामिहस्थमुपागताः V. 1
अंतरा दृष्टा देवी Ś. 6
अंतरोपलभ्य Dk. 52
K. 267, 304-5
कुमारो ममाप्यंतिकमुपागच्छन्नंतरा त्वदीयेनांतपालेन अवस्कंद्य गृहीतः M. 1, Y. 2. 107. (d) In the neighbourhood, near, at hand
approaching, resembling
द्रक्ष्यामः पुनर्जातु धार्मिकं राममंतरा Rām. approaching or resembling Rāma. (e) Nearly, almost. (f) In the mean time
नाद्याच्चैव तथांतरा Ms. 2. 56
Y. 3. 20. (g) At intervals, here and there
now and then, for sometime, now-now (when repeated)
अंतरा पितृसक्तमंतरा मातृसंबद्धमंतरा शुकनासमयं कुर्वन्नालापं K. 118
अंतरांतरा निपतित here and there, at intervals
121, 127
प्रजानुरागहेतोश्चांतरांतरा दर्शनं ददौ 58, Dk. 49.
2 (Used as a preposition with acc. P. II. 3. 4.) (a) Between
पंचालास्त इमे… कलिंदतनयां त्रिस्रोतसं चांतरा B. R. 10. 86
यदंतरा पितरं मातरं Bṛ. Ār. Up.
ते (नामरूपे) यदंतरा तद् ब्रह्म Ch. Up.
अंतरा त्वां मां कमंडलुः Mbh.
rarely with loc.
सुमंत्रस्य बभूवात्मा चक्रयोरिव चांतरा Rām.
पादयोः शकटं चक्रुरंतरोरावुलूखलं Rām. (b) Through
तिरस्कारिणमंतरा ibid. (c) During
अंतरा कथां S. D. (d) Without, except
प्रयोजनमंतरा चाणक्यः स्वप्नेपि चेष्टते Mu. 3.
Comp.
अंसः the space between the shoulders, breast
अथ °से अभिमृश्य जपति Śat. Br.
भवदेहः
भवसत्त्वं the soul or embodied soul existing between the two stages of death and birth (यो मरणजननयोरंतराले स्थितः प्राणी सोंतराभवसत्त्वः).
दिश् see अंतरदिश्.
भरः Ved. bringing into the midst or procuring Rv. 8. 32. 12.
वेदिः
दी f. {1} a veranda resting on columns, porch, portico. {2} a kind of wall R. 12. 93.
शृंगं ind. between the horns.
Monier Williams Cologne
English
अन्तरा॑
ind.
in the middle, inside, within, among, between
on the way, by the way
near, nearly, almost
in the meantime, now and then
for some time
(with
acc.
and
loc.
) between, during, without.
अन्तरा - अन्तरा च, (with two accusatives of places) between - and -
Divyāv.
Monier Williams 1872
English
अन्तरा, ind. in the middle, in the interior, inside,
within, among, between
on the way, by the way
in the neighbourhood, near, nearly, almost
in the
meantime, now and then
for some time
(with
acc. and loc.) between, during, without.
—अन्तरांस,
see under अन्तर्.
—अन्तरा-भव-देह, अस्, m. or
अन्तरा-भव-सत्त्व, अम्, n. the soul in its middle
existence between death and regeneration.
—अन्तरा-
वेदि, इस् or ई, f. a veranda resting on columns.
—अन्तरा-शृङ्गम्, ind. between the horns.
Macdonell
English
अन्तरा antarā́, ad. amidst, between
therein
🞄further
on the way
near
almost
in the 🞄interval
now and then
antara‿antarā, now 🞄and then, here and there
repeated: one time 🞄another time
pp. between (ac., lc.)
during 🞄without, except (ac.).
Goldstucker
English
अन्तरा ind. A particle used adverbially and as a prepo-
sition. It means.
I. (as adv.) 1.
^1 Between.
^2 In the mean time. अन्तरा-
अन्तरा, at intervals, now and then
e. g. सोऽपतानकसंज्ञो
यः पातयत्यन्तरान्तरा.
2. Near, in the neighbourhood, at hand.
II. (as prepos.) preceded or followed by a noun in the
accusative. 1. Between. 2. Without. E. The native etym.
अन्तर् and इ, taddh. aff. डाच् is improbable
अन्तरा is
more likely the instrum. of अन्तर्. As regards its mean-
ings compare the remarks under the E. of अन्तर. Compare
also अन्तरेण and अन्तरम्.
Benfey
English
अन्तरा अन्तरा (old instr. sing. of
अन्तर cf. अन्तरेण).
I. adv.
1. Amidst,
Śhr. 14, 17.
2. Between, Rām. 5, 34, 5.
3. In the interval, i. e. between morning
and evening, Man. 2, 56.
4. For some
time, Rām. 3, 8, 13.
5. Therein, Man.
10, 174.
6. On the way, Daśak. in Chr.
187, 17.
7. Near, Rām. 2, 57, 13.
II
prep.
1. Between, with loc., Rām. 2,
40, 44, and acc., Rām. 2, 92, 12.
2.
Without. -- Cf. अन्तरेण, ἄτερ.
Apte Hindi
Hindi
अन्तरा
"अव्य*, क्रि* वि*" - अन्तरेति-इण्+डा
"(क) भीतर, अन्दर, भीतर की ओर (ख) मध्य में बीच में (ग) मार्ग में, बीच में (घ) पड़ौस में , निकट ही, लगभग (ड़) इसी बीच में (च) समय समय पर, यहाँ वहाँ, कभी कभी, कुछ समय तक, अब अभी"
अन्तरा
अव्य* - अन्तरेति-इण्+डा
"के बिना, सिवाय"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ /ನಡುವೆ
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "कुमार, ममान्तिकमुपगच्छन् अन्तरा त्वदीयेनान्तपालेनावस्कन्द्य गृहीतः"
उल्लेखाः - > माल०
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "नाद्याच्चैवान्तरा तथा"
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ /ಆಗಾಗ್ಗೆ
प्रयोगाः - > "अन्तरा पितृसक्तमन्तरा मातृसक्तमालापं कुर्वन्"
उल्लेखाः - > कादं०
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಎರಡರ ನಡುವೆ /ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "अन्तरा त्वां मां कमण्डलुः" "अन्तरा त्वां मां हरिः"
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಇಲ್ಲದೆ /ವಿನಾ /ಹೊರತು
प्रयोगाः - > "न प्रयोजनमन्तरा चाणक्यः स्वप्नेऽपि चेष्टते"
उल्लेखाः - > मुद्रा०
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸನ್ನಿಧಿ /ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ /ಹತ್ತಿರ
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಲೂ
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಎದುರು
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಪೂರ್ಣ
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ಕಡೆಯೂ
अन्तरा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಶೀಘ್ರ /ವೇಗ /ಜಾಗ್ರತೆ
विस्तारः - > "अन्तरा पुनः विनार्थे सन्निधौ मध्येऽभितोऽभिमुखकार्त्स्न्ययोः समीपोभयतःशीघ्रेषु" - हेम०
L R Vaidya
English
antara {% (I) a. (f. रा) %} 1. Interior, being in the middle of, (op. to बाह्य)
2. exterior (in these senses अन्तर is declined like a pronoun but the loc. sing. fem. is only अन्तरायाम् when referring to पुरि, e.g. अन्तरायाम् (not अन्तरस्यां) पुरि वसति)
3. similar (also अन्तरतम) स्थानेऽन्तरतमः Pan.
4. related, dear, e.g. अयमत्यंतरो मम.
antarA {% ind. %} It is used adverbially and as a preposition.As an adverb, it means- (1) ‘in the way, R.xv.20
(2) ‘between’
(3) ‘in the mean time’
(अन्तरान्तरा ‘at intervals, ‘now and then, e.g. सोऽपतानकसंज्ञो यः पातयत्यन्तरान्तरा)
(4) near, at hand.As a preposition, (with a noun in the acc.), it means- (1) ‘between, अन्तरा त्वां मां कमण्डलुः P.Bh.
(2) ‘without.’
E Bharati Sampat
Sanskrit
(अ) १.मध्ये ‘अन्तरा पतिते पिण्डे सन्देहे वा पुनर्हरेत्’ याज्ञ०२.७.१०७। (१)मार्गमध्ये ‘विलम्बेथां मान्तरा’ महावी०७.२८। (२) मध्यकाले ‘नाद्याच्चैवान्तरा तथा’ (३) मध्ये मध्ये, तदा तदा ।‘अन्तरा पितृसक्तमन्तरा मातृसक्तमालापं कुर्वन्’ काद०११८। (४) द्वयोः मध्ये। ‘अन्तरा त्वां मां हरिः’ सि०कौ०५४५। २.विना ‘न प्रयोजनमन्तरा चाणक्यः स्वप्नेऽपि चेष्टते’ मुद्रा०३.२०.१२। सन्निधिः, सामीप्यम् ४.अभितः, परितः। ५.अभिमुखम् ६.कार्त्स्यम् ७.उभयतः। ८.शीघ्रम् ‘अन्तरा पुनः। विनार्थे सन्निधौ मध्येऽभितोऽभिमुखकार्त्स्न्ययोः। समीपोभयतःशीघ्रेषु’ हैमः।
Bopp
Latin
अन्तरा Adv. (a praec. producto अ, quo haec forma cum
instrumentali Zendico convenit, v. gr. comp. et cf. suff.
त्रा in adverbiis sicut मनुष्यत्रा inter homines) in medio.
SAK. 40. 1. infr.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
antarā (= Skt. and Pali id.
see also antarāt) between, with acc. and gen., once app. nom. (!)
repeated (usually with ca after antarā both times) with each of two nouns
so Pali, but not Skt.
Lat. inter may be thus used twice, with each noun
after the double phrase, atrāntarā (°rāt, or °re) is often added: gen., Mv 〔ii.264.5〕 an° ca bodhiyaṣṭīye an° ca nadīye, between the Bodhi tree and the river
acc., Jm 〔19.21〕 an° ca taṃ bhadantaṃ an° ca dvāradehalīṃ
foll. by atrānt°, Divy 〔94.1〕 an° ca śrāvastīm an° ca rājagṛham atrāntarāt
〔151.5, 7〕 an° bhadanta (in 7 an° ca) śrāvastīm an° ca jetavanam atrāntarāt
〔275.26〕 an° ca rājagṛham an° ca campām atrāntare
Av 〔i.256.6〕 an° ca rājagṛham an° ca veṇuvanam atrāntare
nom. (?) Divy 〔514.11〕 an° ca vārāṇasī (but read °sīm?) an° codyānam atrāntarā.
Indian Epigraphical Glossary
English
antarā (CII 1), ‘in the interval’.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अन्तरा꣡ 1. a) wiederholt Daśak. 56, 8.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विना, ऋते, अन्तरेण, अन्तरा, परि, परिहाप्य, अप
adverb
एकं वर्जयित्वा।
"भगवता विना अन्यः कः अपि शरण्यः नास्ति।"
Synonyms:
अभ्यन्तरे, अन्तः, अन्तरा, मध्ये
adverb
कस्य अपि निर्धारितस्य समयस्य अथवा स्थानस्य सीमायाः पूर्वं वा।
"अहं द्वि-घण्टायाः अभ्यन्तरे एव आगच्छामि।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skabs su
१) अन्तरा २) सं
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रहस्युपांशु मध्येऽन्तरन्तरेणान्तरेऽन्तरा १५३८
-wordlist-
रहस् (क्ली), उपांशु (अ), मध्य (क्ली), अन्तर् (अ), अन्तरेण (अ), अन्तरे (अ), अन्तरा (अ)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अन्तरा,
व्य,
(अन्तरेति अन्तर + इन् + डा, टिभाग-लोपः ।) वर्ज्जनं विना यथा, --(“न द्रक्ष्यामः पुनर्जातु धार्म्मिकं राममन्तरा” ।इति रामायणे ।) मध्यं निकटं इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्तरा
अव्य०
अन्तरेति इण्--डा निकटे, मध्ये, विनार्थेच तत्र मध्ये “अन्तरा पतिते पिण्डे सन्देहे वा पुन-र्हरेदिति” या० “अन्तरा मृतसूतके” इति स्मृतिः ।“पशुमण्डूकमार्ज्जारश्वसर्पनकुलादिभिः अन्तरा गमने, विद्यादनध्यायमहर्निशमिति” मनुः “सौमित्रेर्निशि-तैर्वाणैरन्तरा शकलीकृता” इति रघुः “अक्षेत्रे वीज-मुत्सृष्टमन्तरैव विनश्यति इति मनुः द्वयोर्मध्ये “अन्स-रान्तरेण युक्ते” पा० उक्तेः एतत्सम्बन्धिपदात् द्वितीया ।अन्तरा त्वां मां हरिरिति” सि० कौ० वर्ज्जने निकटे चमेदिनिः
Capeller
German
अन्तरा॑ Adv. mitten innen, dazwischen,
unterwegs, in der Nähe, beinahe
wiederholt
das eine Mal das andere Mal
Praep. zwischen (Acc. u. Loc.
während,
ohne (Acc.)
Grassman
German
antarā́, zwischen, aus antár und ā́ zusammengesetzt (vgl. antár ā́).
sakthíā {912, 16}. _{912, 17}
dámpatī {988, 4}
pitáram mātáram ca {914, 15}
parāvátam arvāvátam ca {274, 9} (zwischen der Ferne und Nähe, d. h. in dem ganzen Raume).
antarā́:
ródasī {798, 13}
pū́rvam áparam ca {965, 2}.