| YouTube Channel

अन्तः (antaH)

 
Spoken Sanskrit
English
अन्तः - antaH -
indecl.
- in
मषी - maSI -
f.
- ink
कज्जल - kajjala -
m.
- ink
विवर्ण भवति { भू } - vivarNabhavati{bhU} - verb 1 - fade [ of color in garment, etc. ]
अनुक्रमणिका - anukramaNikA -
f.
- index
सूचिका - sUcikA -
f.
- index [ computer ]
युव - शिशिक्षु - yuva-zizikSu -
m.
- cadet [ young man in training ]
निर्णेता - nirNetA -
m.
- judge [ in a competition, sporting event, etc ]
निवेश्य - nivezya -
n.
- input [ computer ]
निविष्ट - niviSTa -
n.
- input [ computer ]
निवेशयति - nivezayati - verb - input [ computer ]
निज - nija -
adj.
- inborn
देशीय - dezIya -
adj.
- inland
निज - nija -
adj.
- innate
स्वाभाविक - svAbhAvika -
adj.
- innate
उन्मत्त - unmatta -
adj.
- insane
अख्याति - akhyAti -
f.
- infamy
मषिकूपी - maSikUpI -
f.
- inkpot
नूनम् - nUnam -
indecl.
- indeed
अन्तः - antaH -
indecl.
- inside
AsandAnantaHAnIyasthApayatukRpayA -
sent.
- Itisgoingtorainintheevening, dear.Bringandsetupallthechairsinside, please.
अन्तः वर्तते { वृत् } - antaH vartate { vRt } - verb 1 - in here
अन्तः आगच्छतु - antaH Agacchatu - sentence - Come in.
अन्तः किम् अस्ति ? - antaH kim asti ? - sentence - What is inside?
अन्तः कोऽपि नास्ति वा? - antaH ko'pi nAsti vA? -
sent.
- Isn't there any one inside?
AsandAnantaHAnIyasthApayatukRpayA -
sent.
- Itisgoingtorainintheevening, dear.Bringandsetupallthechairsinside, please.
अन्तरतस् - antaratas -
ind.
- inside
अन्तरा - antarA -
ind.
- inside
आभ्यन्तरम् - Abhyantaram -
ind.
- inside
अन्त - anta -
m.
- inside
गर्भ - garbha -
m.
- inside
अभ्यन्तर - abhyantara -
n.
- inside
अन्तर्यच्छति { अन्तर्यम् } - antaryacchati { antaryam } - verb 1 - keep inside
आभ्यन्तर - Abhyantara -
adj.
- being inside
आन्तर - Antara -
adj.
- being inside
अन्तर्वसति { अन्तर्वस् } - antarvasati { antarvas } - verb - dwell inside
अभ्यन्तरचारिन् - abhyantaracArin -
adj.
- moving inside
अन्ते - ante -
ind.
- in the inside
अन्तरापण - antarApaNa -
m.
- market inside
अन्तर्मुद्र - antarmudra -
m.
- sealed inside
अन्तःप्रतिष्ठित - antaHpratiSThita -
adj.
- residing inside
अन्तरस्थ - antarastha -
adj.
- situated inside
अन्तः antaH
indecl.
in
मषी maSI
f.
ink
कज्जल kajjala
m.
ink
विवर्ण भवति { भू } vivarNa bhavati { bhU } verb 1 fade [ of color in garment, etc. ]
अनुक्रमणिका anukramaNikA
f.
index
सूचिका sUcikA
f.
index [ computer ]
युव - शिशिक्षु yuva - zizikSu
m.
cadet [ young man in training ]
निर्णेता nirNetA
m.
judge [ in a competition, sporting event, etc ]
निवेश्य nivezya
n.
input [ computer ]
निविष्ट niviSTa
n.
input [ computer ]
निवेशयति nivezayati verb input [ computer ]
निज nija
adj.
inborn
देशीय dezIya
adj.
inland
निज nija
adj.
innate
स्वाभाविक svAbhAvika
adj.
innate
उन्मत्त unmatta
adj.
insane
अख्याति akhyAti
f.
infamy
मषिकूपी maSikUpI
f.
inkpot
नूनम् nUnam
indecl.
indeed
अन्तः antaH
indecl.
inside
Monier Williams Cologne
English
अन्तः॑ (for अन्त॑र् See col. 2).
Monier Williams 1872
English
अन्तः अन्तः। See अन्तर् below.
Hindi
Hindi
(क्रिवि) के अंदर
Apte Hindi
Hindi
अन्तः
वि* - अम्+तन्
"छोर, मर्यादा, सीमा, चरम सीमा, अन्तिम बिन्दु या पराकाष्ठा"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"छोर, सरहद, किनारा, पारिसर, सामान्य रूप से स्थान या भूमि"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
बुनी हुई किनारी का पल्ला
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"सामीप्य, सन्निकटता, पड़ौस, विद्यमानता"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"समप्ति, उपसंहार, अवसान"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"मृत्यु, नाश, जीवन का अन्त"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
शब्द का अन्तिम अक्षर
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
समास में अंतिम शब्द
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"निश्चय, निर्णीत या अंतिम निश्चय "
अन्तः
पुं*
- अम्+तन् "अंतिम अंश, अवशेष"
"(यथा निशांत, वेदांत)"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"प्रकृति, दशा, प्रकार, जाति"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"वृत्ति, तत्त्व शुद्धांतः"
अन्तः
पुं*
- अम्+तन्
"अन्तिम अंश, अवशिष्ट अंश"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अन्तः, अन्तम्, समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, पर्यन्तम्, प्रान्तः, समन्तः, पारः, पारम्, अवसानम्, पर्यवसानम्, अवसायः, अवसादः, अवसन्नता, सातिः, सायः
noun
कस्यापि वृतान्तस्य कथनस्य वा अन्तिमं चरणम् येन तद्विषये सर्वं ज्ञायते।
" अस्य पुस्तकस्य अन्तं पठित्वा एव कोऽपि निष्कर्षः शक्यः। "
Synonyms:
लक्ष्यः, लक्ष्यम्, समवसरणम्, वयुना, दिष्टः, दिष्टम्, अन्तः
noun
तद् अन्तिमं स्थानं यस्य क्रमणेन धावनादिसु प्रतियोगितासु विजयं निर्धार्यते।
" धावनस्पर्धायां एकस्मिन् एव समये द्वौ धावकौ लक्ष्ये समुपस्थितौ। "
Synonyms:
क्षेत्रम्, प्रदेशः, अन्तः, भूमिः, निवासः, अवकाशः, उद्देशः, दिक्, देशः, स्थानम्
noun
कस्यापि विस्तारितः भागः।
"एतत् भारतस्य कृष्योत्पादकं क्षेत्रम् अस्ति।"
Synonyms:
अन्तः, अभ्यन्तरम्
adverb
कस्याम् अपि सीमायाम् अथवा कस्मिन् अपि स्थाने।
"कृपया अन्तः प्रविशतु।"
Synonyms:
सीमा, मर्यादा, आघाटः, अवधिः, मर्या, अणी, आणिः, अणिः, आयत्तिः, अन्तः, अन्तकः, परिसीमा, सीमन्तः, पालिः, वेला, अवच्छेदः, परिच्छेदः
noun
कस्यापि प्रदेशस्य वस्तुनः वा विस्तारस्य अन्तिमा रेखा।
"भारतदेशस्य सीम्नि सैनिकाः सन्ति।"
Synonyms:
अन्तः, समाप्तिः
noun
केषामपि वस्त्वादीनां समापनम्।
"कलियुगस्य अन्तः निश्चितः।"
Synonyms:
अभ्यन्तरे, अन्तः, अन्तरा, मध्ये
adverb
कस्य अपि निर्धारितस्य समयस्य अथवा स्थानस्य सीमायाः पूर्वं वा।
"अहं द्वि-घण्टायाः अभ्यन्तरे एव आगच्छामि।"
Synonyms:
मृत्युः, मरणम्, निधनम्, पञ्चत्त्वम्, पञ्चता, अत्ययः, अन्तः, अन्तकालः, अन्तकः, अपगमः, नाशः, नाश, विनाशः, प्रलयः, संस्थानम्, संस्थितिः, अवसानम्, निःसरणम्, उपरतिः, अपायः, प्रयाणम्, जीवनत्यागः, तनुत्यागः, जीवोत्सर्गः, देहक्षयः, प्राणवियोगः, मृतम्, मृतिः, मरिमा, महानिद्रा, दीर्घनिद्रा, कालः, कालधर्मः, कालदण्डः, कालान्तकः, नरान्तकः, दिष्टान्तकः, व्यापदः, हान्द्रम्, कथाशेषता, कीर्तिशेषता, लोकान्तरता
noun
भवनस्य नाशः- अथवा शरीरात् प्राणनिर्गमनस्य क्रिया।
"ध्रुवो मृत्युः जीवितस्य।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अन्तः,
पुं,
(अम् + तन् ।) नाशः इत्यमरः
स्वरूपः ।प्रान्तः सीमा निश्चयः अवयवः इतिहेमचन्द्रः
अन्तः, त्रि, (अम् + तन् ।) अन्तिकः निकटः ।इति मेदिनी
अतिमनोहरः इति विश्वः
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अति बन्धने”@} 2 ‘बन्धनेऽन्तति, सातत्यगमनेऽतति, चिन्तयेत्।’ 3 इति देवः।
अन्त 4 कः-न्तिका, अन्तकः-न्तिका, अन्ति 5 तिषकः-षिका
अन्तिता-त्री, अन्तयिता-त्री, अन्तितिषिता-त्री
अन्तन्-न्ती, अन्तयन्-न्ती, अन्तितिषन्-न्ती
अन्तिष्यन्-ती-न्ती, अन्तयिष्यन्-ती-न्ती, अन्तितिषिष्यन्-ती-न्ती
6 अन्तयमानः, अन्तयिष्यमाणः
अन् 7, अन्तौ, अन्तः
अन्तितम्-तः-तवान्, अन्तितः, अन्तितिषितम्-तः-तवान्
अन्तः, सम 8 न्ती, अन्तितिषुः, अन्तितयिषुः
अन्तितव्यम्, अन्तयितव्यम्, अन्तितिषितव्यम्
अन्तनीयम्, अन्तनीयम्, अन्तितिषणीयम्
अन्त्यम्, अन्त्यम्, अन्तितिष्यम्
ईषदन्तः, दुरन्तः, स्वन्तः
9 न्त्यमानः, अन्त्यमानः, अन्तितिष्यमाणः
अन्तः, अन्तः, अन्तितिषः
अन्तितुम्, अन्तयितुम्, अन्तितिषितुम्
10 न्ता, अन्तना, अन्तितिषा, अन्तितयिषा
अन्तनम्, अन्तनम्, अन्तितिषणम्
अन्तित्वा, अन्तयित्वा, अन्तितिषित्वा
समन्त्य, समन्त्य, समन्तितिष्य
अन्तम् २, अन्तित्वा २, अन्तम् २, अन्तयित्वा २, अन्तितिषम्
अन्तितिषित्वा
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२०)
02
=>
(१-भ्वादिः-६१-सक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो ९४)
04
=>
[[B। ‘अतर्दकास्त्वद्य विकर्दमाशयाः प्रखर्दवृत्तैरसमन्तितान्तिकाः। श्रुतान्दुकैश्चित्तगजेन्द्ररोधिनस्तुष्यन्तु सन्तो गुणबिन्दुलोलुपाः।।’ (धा। का। १-९।)]]
05
=>
[[४। ‘न न्द्राः संयोगादयः’ (६-१-३) इति नकारस्य द्वित्वनिषेधः।]]
06
=>
[पृष्ठम्००१९+ ३३]
07
=>
[[१। ‘संयोगान्तस्य लोपः’ (८-२-२३) इति तकारस्य लोपः।]]
08
=>
[[२। ‘सुप्यजातौ णिनि’ -- (३-२-७८) इति णिनिः।]]
09
=>
[[३। इदित्त्वात् ‘अनिदितां--’ (६-४-२४) इति नलोपो न।]]
10
=>
[[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्य- प्रत्ययः।]]