अन्त (anta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अन्त mn.  (-न्तः-न्तं)
	 1. End,  term. 
	 2. Final,  ultimate,  (continuing M. N.
even with a fem.  noun. )
	 mfn.
   (-न्तः-न्ता-न्तं)
	 1. Near.
	 2. Handsome.
m.
  (-न्त)
	 1. Death.
	 2. A boundary,  a limit.
	 3. Certainty,  ascertain-
ment.
	 4. A limb,  a member.
	 n.
  (-न्तं) Nature,  diposition. 
 E.
  अम to
go,  and तन् Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 अ॑न्त m.
  (n. ) end (in space),  limit,  border,  hem (of a
garment),  vicinity,  proximity
 end (in time),  issue,  event
 end of life, 
death
 conclusion,  settlement,  termination
 final letter,  syllable,  or
word,  final part in a compound (g. ),  —° ending with. अन्तम् as far as, 
till,  to,  into (—°). अन्ते at last
 close by,  near,  in the presence
of,  in,  within (gen.   or —°).

Yates

English

 अन्त (न्तः) 1.
m.
  Death.
m.
  n.
  End.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  n.
  	-	 end
वेदान्त  { वेद - अन्त } 	-	 vedAnta{veda-anta} 	-	 m.
  	-	 completeknowledgeoftheVeda  [ end-of-the-vedas ]
अन्त 	-	 anta 	-	 adj.
  	-	  near
अन्त 	-	 anta 	-	 adj.
  	-	  handsome
अन्त 	-	 anta 	-	 adj.
  	-	  agreeable
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  last word of a compound
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  boundary
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  whole amount
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  death
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  inner part
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  pause
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  term
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  edge
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  outskirt  [ of the village ]
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  destruction
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  inside
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  settlement
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  end of a texture
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  limit
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  nearness
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  final syllable
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  terminus
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  condition
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  definite ascertainment
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  conclusion
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  dividing line
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  proximity
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  termination
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  nature
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  certainty
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  end of life
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  finality
अन्त 	-	 anta 	-	 m.
  	-	  presence
दुरन्त  { दूर - अन्त } 	-	  duranta  { dUra - anta } 	-	 adj.
  	-	  infinite
समन्त  { सम्- अन्त } 	-	  samanta  { sam- anta } 	-	 adj.
  	-	  being on all sides
दूरे अन्त 	-	  dUre anta 	-	 adj.
  	-	  ending in the remote distance
दूरे अन्त 	-	  dUre anta 	-	 adj.
  	-	  boundless
अन्त-करण 	-	 anta-karaNa 	-	 n.
  	-	  abatement

अन्त 	-	  anta 	-	 m.
  	-	 outskirt  [ of the village ]
आभोग 	-	  Abhoga 	-	 m.
  	-	 outskirts
पर्यन्त 	-	  paryanta 	-	 m.
  	-	 outskirts
नगरप्रान्त 	-	  nagaraprAnta 	-	 m.
  	-	 outskirts of a town

 
   अन्त  anta m.
   finality   
   अनवस्था  anavasthA adj.
   non-finality    
   अनवस्था  anavasthA f.
   non-finality (of a proposition)  [ philos. ]  
   अनवस्था  anavasthA f.
   absence of finality or conclusion     
            

Wilson

English

 अन्त
mn.  (-न्तः-न्तं)
1 End,  term. 
2 Final,  ultimate,  (continuing M. N. even with a fem.  noun. )
mfn.
  
(-न्तः-न्ता-न्तं)
1 Near.
2 Handsome.
m.
  (-न्तः)
1 Death.
2 A boundary,  a limit.
3 Certainty,  ascertainment.
4 A limb,  a member.
n.
  (-न्तं) Nature,  disposition. 
E.
  अम to go,  and तन् Uṇādi aff.
  

Apte

English

अन्त [anta],  a.
  [अम्-तन् Uṇ.*
  3.86]

Near.

Last.

Handsome,  lovely
 Me.*
  23
 दन्तोज्ज्वलासु विमलोपलमे- खलान्ताः Śi.*
  4.4,  (where,  however,  the ordinary sense of 'border' or 'skirt' may do as well,  though Malli. renders अन्त by रम्य,  quoting the authority of शब्दार्णव - 'मृताववसिते रम्ये समाप्तावन्त इष्यते').

Lowest,  worst.

Youngest. -तः (n.  in some senses)

(a) End,  limit,  boundary (in time or space)
 final limit,  last or extreme point
 स सागरान्तां पृथिवीं प्रशास्ति H.*
  4.5 bounded by the ocean,  as far as the sea
 अपाङ्गौ नेत्रयो- रन्तौ Ak.
 उद्युक्तो विद्यान्तमधिगच्छति H.*
  3.114 goes to the end of,  masters completely
 श्रुतस्य यायादयमन्तमर्भकस्तथा परेषां युधि चेति पार्थिवः (where अन्त also means end or destruction)
 जीवलोकसुखानामन्तं ययौ K.*
  59 enjoyed all worldly pleasures
 आलोकितः खलु रमणीयानामन्तः K.*
  124 end,  furthest extremity
 दिगन्ते श्रूयन्ते Bv.*
  1.2.

Skirt,  border,  edge,  precinct
 a place or ground in general
 यत्र रम्यो वनान्तः U.*
  2.25 forest ground,  skirts of the forest
 ओदकान्तात् स्निग्धो जनो$नुगन्तव्यः Ś.*
  4
 उपवनान्तलताः R.*
  9.35 as far as the borders or skirts
 वृत्तः स नौ संगतयोर्वनान्ते R.*
  2.58, 2.19
 Me.*
  23. Upper part (शिरोभाग)
 महा- र्हमुक्तामणिभूषितान्तम् Rām.*
  5.4.3.

End of a texture,  edge,  skirt,  fringe or hem of a garment
 वस्त्र˚
 पवनप्रनर्तितान्तदेशे दुकूले K.*
  9 (by itself in Veda).

Vicinity,  proximity,  neighbourhood,  presence
 नाधीयीत श्मशानान्ते ग्रामान्ते Ms.*
  4.116
 Y.*
  2.162
 जलान्ते छन्दसां कुर्यादुत्सर्गं विधिवद् बहिः 1.143
 गङ्गाप्रपातान्तविरूढशष्पम् (गह्वरम्) R.*
  2.26
 पुंसो यमान्तं व्रजतः P.*
  2.115 going into the vicinity or presence of Yama
 अन्योन्यामन्त्रणं यत्स्याज्जनान्ते तज्जनान्तिकम् S. D.
 यां तु कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तां मे ब्रूहि Śat. Br. (These four senses are allied).

End,  conclusion,  termination (opp.  आरम्भ or आदि)
 सेकान्ते R.*
  1.51
 दिनान्ते निहितम् R.*
  4.1
 मासान्ते,  पक्षान्ते,  दशाहान्ते &c.
 
 एकस्य दुःखस्य न यावदन्तं गच्छाम्यहं पारमिवार्णवस्य Pt.*
  2.175
 व्यसनानि दुरन्तानि Ms.*
  7.45
 दशान्तमुपेयिवान् R.*
  12.1 going to the end of the period of life (end of the wick)
 व्यसनं वर्धयत्येव तस्यान्तं नाधिगच्छति Pt.*
  2.18
 oft
 . in comp.
  in this sense,  and meaning 'ending in or with',  'ceasing to exist with',  'reaching to the end'
 तदन्तं तस्य जीवितम् H.*
  1.91 ends in it
 कलहान्तानि हर्म्याणि कुवाक्यान्तं च सौहृदम् । कुराजान्तानि राष्ट्राणि कुकर्मान्तं यशो नृणाम् ॥ Pt.*
  5.76
 विशाखान्ता गता मेघा प्रसूत्यन्तं च यौवनम् । प्रणामान्तः सतां कोपो याचनान्तंहि गौरवम् ॥ Subhā. फलोदयान्ताय तपःसमाधये Ku.*
  5.6 ending with (lasting till) the attainment of fruit
 यौवनान्तं वयो यस्मिन् Ku.*
  6.44
 R.*
  11.62, 14.41
 विपदन्ता ह्यविनीतसंपदः Ki.*
  2.52
 युगसहस्रान्तं ब्राह्मं पुण्यमहर्विदुः Ms.*
  1.73 at the end of 1 Yugas
 प्राणान्तं दण़्डम् Ms.*
  8.359 capital punishment (such as would put an end to life).

Death,  destruction
 end or close of life
 धरा गच्छत्यन्तं Bh.*
  3.71 goes down to destruction
 योगेनान्ते तनुत्यजाम् R.*
  1.8
 एका भवेत्स्वस्तिमती त्वदन्ते 2.48
12.75
 ममाप्यन्ते Ś.*
  6
 अद्य कान्तः कृतान्तो वा दुःखस्यान्तं करिष्यति Udb.
 औषध्यः फलपाकान्ताः Ms.*
  1.46
 अन्तं या To be destroyed,  perish,  be ruined.

(In gram.
  ) A final syllable or letter of a word
 अजन्त ending in a vowel
 so हलन्त,  सुबन्त,  तिडन्त &c.
 

The last word in a compound.

Ascertainment,  or settlement (of a question)
 definite or final settlement
 pause,  final determination,  as in सिद्धान्त
 न चैव रावणस्यान्तो दृश्यते जीवितक्षये Rām.*
  6.17.58 उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः Bg.*
  2.16 (सदसतोः इत्यर्थः).

The last portion or the remainder (n.  also)
 निशान्तः
 वेदान्तः &c.
  वेदांश्चैव तु वेदाङ्गान् वेदान्तानि तथा स्मृतीः । अधीत्य ब्राह्मणः पूर्वं शक्तितो$न्यांश्च संपठेत् ॥ Bṛihadyogiyājñavalkya Smṛiti 12.34.

Underneath,  inside,  inner part
 युष्मदीयं च जलान्ते गृहम् Pt.*
  4 in water,  underneath water
 सुप्रयुक्तस्य दम्भस्य ब्रह्माप्यन्तं न गच्छति Pt.*
  1.22 does not penetrate or dive into,  sound,  fathom
 आशङ्कितस्यान्तं गच्छामि M.*
  3 shall dive deep into,  fully satisfy,  my doubts.

Total amount,  whole number or quantity.

A large number.

Nature,  condition
 sort,  species
 मम मोक्षस्य को$न्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो Mb.
 *  12.282.32. एतदन्तास्तु गतयो ब्रह्माद्याः समुदाहृताः Ms.*
  1.5.

Disposition
 essence
 शुद्धान्तः

Division (विभाग)
 ते$नया कात्यायन्या$न्तं करवाणीति Bri. Up.*
  2.4.1. [cf.   Goth.
  andeis,  and
 Germ.
  ende and ent
 also Gr.
  anti
 L.
  ante]. cf.
   अन्तस्तु भागे$- वसिते रचनायां च तत्परे । मृतौ निषेवणे रम्ये समाप्तावग्रमध्ययोः ॥ स्वरूपे च समीपे च पुंलिङ्गे$पि प्रकीर्तितः । Nm.  Comp.
   -अवशा- यिन् m.
  [अन्ते पर्यन्तदेशे अवशेते] a chāṇḍāla.  -अवसायिन् [नखकेशानामन्तं अवसातुं छेत्तुं शीलमस्य,  सो-णिनि]

a barber.

a chāṇḍāla,  low caste.

N.
  of a sage,  see अन्त्याव- सायिन् (अन्ते पश्चिमे वयसि अवस्यति तत्त्वं निश्चिनोति). -उदात्त a.
  having the acute accent on the last syllable. (-त्तः) the acute accent on the last syllable
 P.
 VI, 1.199.-ओष्ठः The lower lip (अधरोष्ठ)
 रुधिरं न व्यतिक्रामदन्तोष्ठादम्ब मा शुचः Mb.
 *  11.15.16. -कर,  -करण, -कारिन् a.
  causing death or destruction,  fatal,  mortal,  destructive
 क्षत्रिया- न्तकरणो$पि विक्रमः R.*
  11.75 causing the destruction of
 राज्यान्तकरणावेतौ द्वौ दोषौ पृथिवीक्षिताम् Ms.*
  9.221
 अहमन्तकरो नूनं ध्वान्तस्येव दिवाकरः Bk. -कर्मन् n.
  death,  destruction
 षो अन्तकर्मणि Dhātupāṭha.  -कालः,  -वेला time or hour of death
 स्थित्वा स्यामन्तकाले$पि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति Bg.*
  2.72. -कृत् m.
  death
 वर्जयेदन्तकृन्मर्त्यं वर्जयेदनिलो$नलम् Rām.  -कृद्दशाः N.
  of the eighth of the twelve sacred Aṅga texts of the Jainas (containing ten chapters). -ग a.
  having gone to the end of,  thoroughly conversant or familiar with,  (in comp.
 )
 शाखान्तगमथाध्वर्युम् Ms.*
  3.145. -गति,  -गामिन्a.  perishing. प्राप्तो$न्तगामी विपरीतबुद्धिः Rām.*
  6.59.94.

गमनम् going to the end,  finishing,  completing
 प्रारब्धस्य ˚नं द्वितीयं बुद्धिलक्षणम्

death,  perishing,  dying.-चक्रम् Reading of omens and augury
 Kau. A.
 -चर a.
 

walking about,  going to the borders or frontiers.

completing or finishing (as a business &c.
 ). -ज a.
  last born.  -दीपकम् a figure of speech (in Rhetoric). -परिच्छदः a.
  cover,  covering utensil. राजतान्तपरिच्छदां दिव्यपायससंपूर्णां पात्रीम् Rām.*
  1.16.14.

पालः a frontier-guard,  guarding the frontiers
 विनीतैरन्तपालैश्च रक्षोभिश्च सुरक्षितम् Rām.*
  5.6.9. ˚दुर्गे M.*
  1
 त्वदीयेनान्तपाले- नावस्कन्द्य गृहीतः ibid.
 

a door-keeper (rare). सुद्युम्न- स्त्वन्तपालेभ्यः श्रुत्वा लिखितमागतम् Mb.
 *  12.23.29. -भव,  -भाज् a.
  being at the end,  last. -लीन a.
  hidden,  concealed. -लोपः dropping of the final of a word. (न्ते˚)-वासिन् a.
  dwelling near the frontiers,  dwelling close by. m.
   [अन्ते गुरुसमीपे वस्तुं शीलं यस्य]

a pupil (who always dwells near his master to receive instruction)
 P.
 IV.*  3.14
VI.2.36.
 Ms.*
  4.33.

a chāṇḍāla (who dwells at the extremity of a village).-वेला =
  ˚कालः q. v.  -व्यापत्तिः f.
  change of the final syllable,  as in मेघ from मिह् Nir.

शय्या a bed on the ground.

the last bed,  death-bed
 hence death itself. 

a place for burial or burning.

a bier or funeral pile. -संश्लेषः union (सन्धि),  joint
 सुखदुःखान्तसंश्लेषम् (काल- चक्रम्) Mb.
 *  14.45.3. -सत्क्रिया last rites,  funeral ceremonies,  obsequies. -सढ् m.
  pupil
 तमुपासते गुरुमिवा- न्तसदः Ki.*
  6.34. -स्वरितः the svarita accent on the last syllable of a word.

Apte 1890

English

 अंत a. [अम्-तन् Uṇ. 3. 86] 1 Near. 
2 Last. 
3 Handsome,  lovely
 Me. 23
 Śi. 4. 40,  (where,  however,  the ordinary sense of ‘border’ or ‘skirt’ may do as well,  though Malli. renders अंत by रम्य,  quoting the authority of शब्दार्णव). 
4 Lowest,  worst. 
5 Youngest. 
तः (n. in some senses) 1 (a) End,  limit,  boundary (in time or space)
 final limit,  last or extreme point
 स सागरांतां पृथिवीं प्रशास्ति H. 4. 50 bounded by the ocean,  as far as the sea
 अपांगौ नेत्रयोरंतौ Ak.
 उद्युक्तो विद्यांतमधिगच्छति H. 3. 114 goes to the end of,  masters completely
 श्रुतस्य यायादयमंतमर्भकस्तथा परेषां युधि चेति पार्थिवः (where अंत also means end or destruction)
 जीवलोकसुखानामंतं ययौ K. 59 enjoyed all worldly pleasures
 आलोकितः खलु रमणीयानामंतः K. 124 end,  furthest extremity
 दिगंते श्रूयंते Bv. 1. 2. 
2 Skirt,  border,  edge,  precinct
 a place or ground in general
 यत्र रम्यो वनांतः U. 2. 25 forest ground,  skirts of the forest
 ओदकांतात् स्निग्धो जनोऽनुगंतव्यः Ś. 4
 उपवनांतलताः R. 9. 35 as far as the borders or skirts
 वृत्तः स नौ संगतयोर्वनांते R. 2. 58,  2. 19
 Me. 23. 
3 End of a texture,  edge,  skirt,  fringe or hem of a garment
 वस्त्र°
 पवनप्रनर्तितांतदेशे दुकूले K. 9 (by itself in Veda). 
4 Vicinity,  proximity,  neighbourhood,  presence
 नाधीयीत श्मशानांते ग्रामांते Ms. 4. 116
 Y. 2. 162
 1. 143
 गंगाप्रपातांतविरूढशष्पं (गह्वरं) R. 2. 26
 पुंसो यमांतं व्रजतः Pt. 2. 115 going into the vicinity or presence of Yama
 अन्योन्यामंत्रणं यत्स्याज्जनांते तज्जनांतिकं S. D.
 यां तु कुमारस्यांते वाचमभाषथास्तां मे ब्रूहि Śat. Br. (These four senses are allied). 
5 End,  conclusion,  termination (opp. आरंभ or आदि)
 सेकांते R. 1. 51
 दिनांते निहितं R. 4. 1
 मासांते,  पक्षांते,  दशाहांते &c.
 एकस्य दुःखस्य न यावदंतं गच्छाम्यहं पारमिवार्णवस्य Pt. 2. 175
 व्यसनानि दुरंतानि Ms. 7. 45
 दशांतमुपेयिवान् R. 12. 1 going to the end of the period of life (end of the wick)
 व्यसनं वर्धयत्येव तस्यांतं नाधिगच्छति Pt. 2. 180
 oft. in comp. in this sense,  and meaning ‘ending in or with, ’ ‘ceasing to exist with, ’ ‘reaching to the end’
 तदंतं तस्य जीवितं H. 1. 91 ends in it
 कलहांतानि हर्म्याणि कुवाक्यांतं च सौहृदं । कुराजांतानि राष्ट्राणि कुकर्मांतं यशो नृणां ॥ Pt. 5. 76
 फलोदयांताय तपःसमाधये Ku. 5. 6 ending with (lasting till) the attainment of fruit
 यौवनांतं वयो यस्मिन् Ku. 6. 44
 R. 11. 62,  14. 41
 विपदंता ह्यविनीतसंपदः Ki. 2. 52
 युगसहस्रांतं ब्राह्मं पुण्यमहर्विदुः Ms. 1. 73 at the end of 1000 Yugas
 प्राणांतं दंडं Ms. 8. 359 capital punishment (such as would put an end to life). 
6 Death,  destruction
 end or close of life
 धरा गच्छत्यंतं Bh. 3. 71 goes down to destruction
 योगेनांते तनुत्यजां R. 1. 8
 एका भवेत्स्वस्तिमती त्वदंते 2. 48
 12. 75
 ममाप्यंते Ś. 6
 अद्य कांतः कृतांतो वा दुःखस्यांतं करिष्यति Udb.
 ओषध्यः फलपाकांताः Ms. 1. 46
 अंतं या To be destroyed,  perish,  be ruined. 
7 (In gram.) A final syllable or letter of a word
 अजंत ending in a vowel
 so,  हलंत,  सुबंत,  तिङंत &c. 
8 The last word in a compound. 
9 Ascertainment,  or settlement (of a question)
 definite or final settlement
 pause,  final determination,  as in सिद्धांत
 उभयोरपि दृष्टोंतस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः Bg. 2. 16 (सदसतोः इत्यर्थः). 
10 The last portion or the remainder (n. also)
 निशांतः,  वेदांतः,  &c. 
11 Underneath,  inside,  inner part
 युष्मदीयं च जलांते गृहं Pt. 4 in water,  underneath water
 सुप्रयुक्तस्य दंभस्य ब्रह्माप्यंतं न गच्छति Pt. 1. 202 does not penetrate or dive into,  sound,  fathom
 आशंकितस्यांतं गच्छामि M. 3 shall dive deep into,  fully satisfy,  my doubts. 
12 Total amount,  whole number or quantity. 
13 A large number. 
14 Nature,  condition
 sort,  species
 एतदंतास्तु गतयो ब्रह्माद्याः समुदाहृताः Ms. 1. 50. 
15 Disposition
 essence
 शुद्धांतः [cf. Goth. andeis,  and
 Germ. ende and ent
 also Gr. anti
 L. ante]. 
Comp. 
अवशायिन् m. [अंते पर्यंतदेशे अवशेते] a chāṇḍāla. 
अवसायेन् [नखकेशानामंतं अवसातुं छेत्तुं शीलमस्य,  सो-णिनि] {1} a barber. {2} a chāṇḍāla,  low-caste. {3} N. of a sage see अंत्यावसायिन् (अंते पश्चिमे वयसि अवस्यति तत्त्वं निश्चिनोति). 
उदात्त a. having the acute accent on the last syllable. (
त्तः) the acute accent on the last syllable
 P. VI. 1. 199. 
कर,  
करण,  
कारिन् a. causing death or destruction,  fatal,  mortal,  destructive
 क्षत्रियांतकरणोऽपि विक्रमः R. 11. 75 causing the destruction of
 राज्यांतकरणावेतौ द्वौ दोषौ पृथिवीक्षितां Ms. 9. 221
 अहमंतकरो नूनं ध्वांतस्येव दिवाकरः Bk. 
कर्मन् n. death,  destruction
 णो अंतकर्मणि Dhātupāṭha. 
कालः,  
वेला time or hour of death
 स्थित्वास्यामंतकालेऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति Mb. 
कृत् m. death
 वर्जयेदंतकृन्मर्त्यं वर्जयेदनिलोऽनलं Rām. 
ग a. having gone to the end of,  thoroughly conversant or familiar with,  (in comp.)
 शाखांतगमथाध्वर्युं Ms. 3. 145. 
गति,  
गामिन् a. perishing. 
गमनं {1} going to the end,  finishing,  completing
 प्रारब्धस्य °नं द्वितीयं बुद्धिलक्षणं {2} death,  perishing,  dying. 
चर a. {1} walking about,  going to the borders or frontiers. {2} completing or finishing (as a business &c.). 
ज a. last born. 
दीपकं a figure of speech (in Rhetoric). 
पालः {1} a frontier-guard,  guarding the frontiers
 °दुर्गे M. 1
 त्वदीयेनांतपालेनावस्कंद्य गृहीतः ibid. {2} a door-keeper (rare). 
भव,  
भाज् a. being at the end,  last. 
लीन a. hidden,  concealed. 
लोपः dropping of the final of a word. 
वासिन् (°ते°) a. dwelling near the frontiers,  dwelling close by. (
m.) [अंते गुरुसमीपे वस्तुं शीलं यस्य] {1} a pupil (who always dwells near his master to receive instruction)
 P. IV. 3. 104
 VI. 2. 36.
 Ms. 4. 33. {2} a chāṇḍāla (who dwells at the extremity of a village). 
वेला = °कालः q. v. 
व्यापत्तिः f. change of the final syllable,  as in मेघ from मिह् Nir. 
शय्या {1} a bed on the ground. {2} the last bed,  death-bed
 hence death itself. {3} a place for burial or burning. {4} a bier or funeral pile. 
सत्क्रिया last rites,  funeral ceremonies,  obsequies. 
सद् m. a pupil
 तमुपासते गुरुमिवांतसदः Ki. 6. 34. 
स्वरितः the svarita accent on the last syllable of a word. 

Monier Williams Cologne

English

 अ॑न्त m.
  end,  limit,  boundary,  term

 end of a texture

 end,  conclusion

 end of life,  death,  destruction (in these latter senses some times neut.
 )

 a final syllable,  termination

 last word of a compound

 pause,  settlement,  definite ascertainment,  certainty

 whole amount

 border,  outskirt (e.g. ग्रामान्ते,  in the outskirts of the village)

 nearness,  proximity,  presence

 inner part,  inside

 condition,  nature

 अ॑न्त mfn.
   near,  handsome,  agreeable,  L.
 

 अन्त [cf.   Goth.
  andeis,  Theme andja
 Germ.
   Ende
 Eng.
  end: with अन्त are also compared the Gk. ἄντα,  ἀντί
 Lat.
  ante
 the Goth.
  anda in anda-vaurd,  &c.
  
 and the Germ.
   ent,  e.g. in entsagen].

 अन्तः॑ (for अन्त॑र् See col. 2).

Monier Williams 1872

English

 अन्त अन्त,  अस्,  m. (fr. rt. अम् ?),  end,  limit, 
boundary,  term
 end of a texture
 end,  conclusion
end of life,  death,  destruction (in these latter senses
sometimes neut.)
 a final syllable,  termination
 last
word of a compound
 pause,  settlement,  definite as-
certainment,  certainty
 whole amount
 border
 near-
ness,  proximity,  presence (e. g. ग्रामान्ते,  in the
neighbourhood of the village)
 inner part,  inside
 con-
dition,  nature
 अन्ते,  loc. c. in the end,  at last
 in the
inside
 अन्तम् at the end of a compound means
‘as far as, ’ thus उदकान्तम्,  as far as the water
(अस्,  आ,  अम्),  near,  handsome,  agreeable [cf. Goth.
andeis,  Theme andja
 Germ. Ende
 Eng. end:
with अन्त are also compared the Greek ἄντα,  ἀντί
Lat. ante
 the Goth. anda in anda-vaurd,  &c.
 and
the Germ. ent,  e. g. in entsagen].
—अन्त-कर,  अस्, 
ई,  अम्,  or अन्त-करण,  अस्,  ई,  अम्,  or अन्त-कारिन्, 
ई,  इणी,  इ,  causing death,  mortal,  destructive.
—अन्त-
काल,  अस्,  m. time of death,  death.
—अन्त-कृत्,  त्,  त्, 
त्,  making an end
 (त्),  m. death.
—अन्तकृद्-दशा, 
आस्,  f. pl. a sacred book of the Jainas,  containing ten
chapters.
—अन्त-ग,  अस्,  आ,  अम्,  going to the end, 
thoroughly conversant with.
—अन्त-गति,  इस्,  इस्,  इ, 
or अन्त-गामिन्,  ई,  इनी,  इ,  going to the end,  pe-
rishing.
—अन्त-गमन,  अम्,  n. the going to the
end of something,  finishing
 the going to the end, 
dying.
—अन्त-चर,  अस्,  ई,  अम्,  going to the fron-
tiers,  walking about the frontiers.
—अन्त-ज,  अस्,  आ, 
अम्,  last born.
—अन्त-जाति,  see अन्त्य-जाति.
—अन्त-
तस्,  ind. from the end,  from the term
 lastly,  finally
in the lowest way
 in part
 within.
—अन्त-दीपक, 
अम्,  n. a figure in rhetoric.
—अन्त-पाल,  अस्,  m. a
frontier-guard.
—अन्त-भव,  अस्,  आ,  अम्,  being at
the end,  last.
—अन्त-भाज्,  क्,  क्,  क्,  standing at the
end (of a word).
—अन्त-रत,  अस्,  आ,  अम्,  delighting
in destruction.
—अन्त-लीन,  अस्,  आ,  अम्,  hidden,  con-
cealed.
—अन्त-लोप,  अस्,  m. the dropping of the final
of a word (in grammar).
—अन्त-वत्,  आन्,  अती,  अत्, 
having an end or term,  limited,  perishable
 (-वत्), 
ind. like the end.
—अन्तवत्-त्व,  अम्,  n. limited
existence,  perishableness.
—अन्त-वह्नि,  इस्,  m. the
fire of the end,  by which the world is to be burnt.
—अन्त-वासिन् or अन्ते-वासिन्,  ई,  इनी,  इ,  dwelling
near the boundaries,  dwelling close by
 (ई),  m. a
pupil who dwells near or in the house of his teacher
a Cāṇḍāla (who lives at the end of the town).
—अन्त-वेला,  f. hour of death.
—अन्त-शय्या,  f. a
bed or mat on the ground
 death
 the place for
burial or burning
 bier.
—अन्त-सत्क्रिया,  f. the fu-
neral ceremonies.
—अन्त-सद्,  त्,  m. a pupil (who
dwells near his teacher).
—अन्त-स्थ,  अस्,  आ,  अम्, 
standing at the end
 see also अन्तः-स्थ.
—अन्त-
स्वरित,  अस्,  m. the Svarita accent on the last syllable
of a word
 (अम्),  n. a word thus accentuated.
—अन्तादि (°त-आदि),  ई,  du. m. end and beginning.
—अन्तावसायिन् or अन्तावशायिन् (°त-अव्°),  ई,  m. a
barber
 a Cāṇḍāa
 N. of a Muni or saint
 see
अन्त्यावसायिन्.
—अन्ते-वास,  अस्,  m. a neighbour,  a
companion,  a pupil.
—अन्ते-वासि,  ind. in statu pupil-
lari
 see अन्त-वासिन् above.
—अन्तोदात्त (°त-उद्°), 
अस्,  m. the acute accent on the last syllable
 (अस्,  आ, 
अम्),  having the acute accent on the last syllable.

 अन्तः अन्तः। See अन्तर् below.

Macdonell

English

 अन्त ánta,  m.
  (n. ) border,  edge,  limit
 proximity
 🞄end
 death
 final letter,  last word (gr.)
 🞄acme,  height (of,  g.)
 conclusion
 solution
 🞄settlement
 condition
 interior
 —°,  ending 🞄with: -m,  ad. up to,  into: lc. finally
 near
 🞄in presence of
 in (—°)
 a.
  lovely.

Goldstucker

English

 अन्त I. m. (-न्तः)
	^1 End.
	^2 Term,  termination
 e. g. कूपान्तः
‘the bottom of a well’.
	^3 Limit,  boundary,  border.
	^4 A
place in general (comp. अन्तर)
 e. g. वनान्तः (explained
as वनभूमि) ‘a place in the forest,  or the forest-ground’.
	^5 Part,  portion
 e. g. एकान्ता अनुबन्धाः (‘एकान्त इत्येकदेशो
ऽवयव इत्यर्थः’) ‘anubandhas are essential portions of a word’
(comp. अनेकान्त)
 or अथवायमन्तशब्दोऽस्त्येवावयववाची ।
तद्यथा । वस्त्रान्तो वसनान्त इति,  as Patanjali comments on
Pāṇini VIII. 4. 20.
	^6 End,  completion
 e. g. पशुबन्धान्तमधीते
‘he reads (the work) as far as and inclusive of the chapter
on the tying of the victim’
 or स्वप्नान्त Tatpur. ‘profound
sleep’,  Bahuvr. ‘in profound sleep’.
	^7 End of life,  death.
	^8 End,  separation (comp. अन्तर)
 e. g. मैत्रेयीति होवाच
याज्ञवल्क्य उद्यास्यन्वा अरेऽहमस्मात्स्थानादस्मि । हन्त ते
ऽनया कात्यायन्यान्तं करवाणीति ‘o Maitreyī,  quoth Yājna-
valkya,  I am about to leave this place
 hence with thy con-
sent I shall make a separation between (thee and my other
wife) the daughter of Kātyāyana’.
	^9 (In Grammar.) The
final letter of a word.
	^10 (In Grammar.) The last part of
a compound.
	^11 (In Grammar.) A pause.
	^12 Proximity, 
vicinity
 e. g. उदकान्तं गतः
 or आचार्यस्य वसेदन्ते.
	^13 Pre-
sence
 e. g. जायाया अन्ते नाश्नीयात् (= न भार्यादर्शनेऽश्नी-
यात्).
	^14 Positive conclusion,  ascertainment.
II. n. (-न्तम्) Nature,  disposition,  essence.
III. m. n. (-न्तः-न्तम्)
	^1 The last portion,  the remainder
compare अन्तर.
	^2 Last
 e. g. अन्ते वयसि ‘in the last stage
of life’. [According to a comm. on the Amarak. अन्त ‘last’
remains masc. or neuter even when it is the attribute of a
feminine (‘स्त्रीविशेषणत्वेऽपि स्त्रीलिङ्गतानिषेधः । तत्र पुंन-
पुंसकलिङ्गतैव’).]
IV. m. f. n. (-न्तः-न्ता-न्तम्)
	^1 Lowest,  worst.
	^2 Last born, 
youngest.
	^3 Near (compare अन्तम and अन्तिक).
	^4 Handsome, 
beautiful. (For this last meaning,  given on the authority of
Viśva,  the only instance--quoted also by the Śabda-
muktāmahārṇava--which has occurred to me,  is that of
Māgha's Śiśupālabadha 4. 40. where the last part of the
compound विमलोपलमेखलान्ताः is explained by the comm.
on the authority of the Śabdārṇava अन्ताः = रम्याः
 yet
as this meaning admits of no connexion with any of the
other meanings of अन्त,  it seems preferable to analyze the
compound in °मेखला-आन्ताः,  when आन्त could be taken
as the participle (comp. Pāṇini VII. 2. 28.) of अम् ‘संभक्तौ’ in
the sense of भक्त ‘attached,  served’
 and this interpretation
is the more probable,  as the verse in question exhibits a
permanent punning on words which either may be applied
to women or to objects of nature,  and as आन्त would then
correspond with भजन्ति in the next line. E. अम्,  uṇ. aff.
तन् or according to others,  from अन्त्,  kṛt aff. अच् or घञ्.
Both etym. are not satisfactory
 perhaps the origin of अन्त
is in the elements of which the accus. plural is composed
see the Preface.

Benfey

English

 अन्त अन्त,  m.
 
 1. End,  Nal. 22,  4.
 2. Boundary,  Rām.  3,  15,  16.
 3. Limit, 
Rām.  3,  1,  23.
 4. Border,  Rām.  4,  6,  16.
 5. Proximity,  Man.  4,  116.
 6. Death, 
Rām,  5,  87,  29.
 -- Comp.
 
अन्-, 
 I. adj.
 
endless,  Man.  3,  275.
 II. m.
  1. a
name of Viṣṇu. 2. Śeṣa,  the chief
of the Nāgas,  or serpents.
अपर-,  m.
 
1. the western extremity. 2. pl. the
name of a people. 3. completion.  4.
death.
उदक-,  m.
  the bank of a river, 
Śāk. 54,  21.
एतद्-,  adj.
 ,  f.
  ता,  ending in
this,  Man.  1,  50.
कल्प-,  m.
  the end of a
Kalpa-period,  the destruction,  the end
of the world,  Dev. 1,  49
 Hit. i,  d. 43.
कृत-, 
 I. adj.
 ,  f.
  ता,  deciding,  Bhāg. P.
9,  6,  13.
 II. m.
  1. fate,  Rām.  1,  41,  1. 2.
a name of the God of Death,  Hit. 9,  6.
3. a proved doctrine,  Bhag. 18,  13.
केश-,  m.
  1. the end of the hair, 
Rām.  6,  8,  2. 2. a tuft of hair,  Pañc.
245,  12. 3. hair,  Rām.  5,  35,  21. 4.
the ceremony of cutting the hair,  Man. 
2,  65.
गत-,  adj.
  whose end is near, 
Rām.  2,  12,  31.
घर्म-,  m.
  the end
of the hot season,  Megh. 104. जन
m.
  an uninhabited country,  Suśr.
204,  5.
तद्-,  adj.
  finding its end
thereby,  Hit. i. d. 85.
दिश्-, 
 I. m.
  the
end of the world,  Kir. 5,  1.
 II. adj.
 
dwelling at the end of the world,  MBh.
10,  260.
दिष्ट-,  m.
  (vb. दिश्) death, 
Rām.  2,  111,  3 Gorr.
दृष्ट-,  m.
  (n. 
Rām.  2,  109,  37 Gorr.) 1. a prototype, 
Hariv. 5298. 2. an example,  Hit. ii, 
d. 97. 3. comparison,  Chr. 9,  45.
यज्ञ-,  m.
  a supplementary sacrifice.
युग-,  m.
  1. the end of an age. 2. a
destruction of the universe.
स्वीकार-, 
adj.
  1. agreed to. 2. consequent
upon a promise. -- Cf.  Goth. andi,  A.S.
ende
 Lat. uls instead of ultis
 see
अन्तर,  अन्तिम।

Hindi

अंत

Apte Hindi

Hindi

अन्त
वि* - अम्+तन्
निकट

अन्त
वि* - अम्+तन्
अन्तिम

अन्त
वि* - अम्+तन्
"सुन्दर,  मनोहर "

अन्त
वि* - अम्+तन्
"नीचतम,  निकृष्टतम"

अन्त
वि* - अम्+तन्
सबसे छोटा

अन्तः
वि* - अम्+तन्
"छोर,  मर्यादा,  सीमा,  चरम सीमा,  अन्तिम बिन्दु या पराकाष्ठा"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"छोर,  सरहद,  किनारा,  पारिसर,  सामान्य रूप से स्थान या भूमि"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
बुनी हुई किनारी का पल्ला

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"सामीप्य,  सन्निकटता,  पड़ौस,  विद्यमानता"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"समप्ति,  उपसंहार,  अवसान"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"मृत्यु,  नाश,  जीवन का अन्त"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
शब्द का अन्तिम अक्षर

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
समास में अंतिम शब्द

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"निश्चय,  निर्णीत या अंतिम निश्चय "

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन् "अंतिम अंश,  अवशेष"
"(यथा निशांत,  वेदांत)"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"प्रकृति,  दशा,  प्रकार, जाति"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"वृत्ति,  तत्त्व शुद्धांतः"

अन्तः
पुं*
  - अम्+तन्
"अन्तिम अंश,  अवशिष्ट अंश"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಮೆ /ಗಡಿ /ಎಲ್ಲೆ
निष्पत्तिः - > अति (बन्धने) - "अच्" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "वनान्तपर्यन्तमुपेत्य सस्पृहम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-७५
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶ
प्रयोगाः - > "वैरस्यान्तं करिष्यति"
उल्लेखाः - > रामा०
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಯ
प्रयोगाः - > "उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः"
उल्लेखाः - > गीता० २-१६
विस्तारः - > "निर्णयोऽन्तश्च निश्चयः" - वैज० ।
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೆರಗು /ಅಂಚು /ಬಟ್ಟೆಯ ತುದಿ
प्रयोगाः - > "पवनप्रणर्तितान्तदेशे दुकूले"
उल्लेखाः - > कादं०
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ
प्रयोगाः - > "गङ्गाप्रपातान्तनिरूढघासम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-२६
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆ /ಸಮಾಪ್ತಿ /ಮುಕ್ತಾಯ
प्रयोगाः - > "सेकान्ते मुनिकन्याभिः"
उल्लेखाः - > रघु० १-५१
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಂತ /ಪ್ರದೇಶ
प्रयोगाः - > "अमुं वनान्ताद्वनितापहारिणम्"
उल्लेखाः - > माघ० १-६८
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಧನ /ಮರಣ
प्रयोगाः - > "वार्धके मुनिवृत्तीनां योगेनान्ते तनुत्यजाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १-८
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯ ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "नेत्रे कर्णान्तविश्रान्ते कर्णौ दोःस्तम्भदोलिनौ"
उल्लेखाः - > चन्द्रा०
अन्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರೂಪ
विस्तारः - > "स्वरूपेऽन्तः विनाशे ना" - त्रिकाण्ड० ।
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯದು /ಉಳಿದಿರುವುದು
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಯವ
विस्तारः - > "अन्तः स्वरूपे निकटे प्रान्ते निश्चयनाशयोः । अवयवेऽपि" - हेम० । "अन्तं स्वरूपे नाशे ना नास्त्री शेषेऽन्तिके त्रिषु" - मेदि० ।
अन्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ
अन्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮನೋಹರ /ರಮ್ಯ
प्रयोगाः - > "दन्तिज्ज्वलासु विमलोपलमेखलान्ताः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-४०
अन्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದ /ಹತ್ತಿರದ

L R Vaidya

English

 anta {% (I) a. (f. न्ता) %} 1. Lowest,  worst
youngest
near
last,  e.g. अन्ते वयसि ‘in the last stage of life’
handsome,  beautiful,  Sis.iv.40,  Megh.i.23. (This meaning,  is very doubtful,  though Mall. renders अन्त by रम्य in the places referred to. Viśva and Śabdārṇava are the only Sanskṛit lexicons which give it).

 anta {% (II) m. %} 1. End,  अद्य कान्तः कृतान्तो वा दुःखस्यान्तं करिष्यति Ud.,  दिनान्ते श्रूयन्ते मदमलिनगण्डाः करटिनः Bh.V.i.2
limit,  boundary,  e.g. ओदकान्तात्स्निग्धोऽनुगन्तव्यः
end of a texture,  e.g. पटान्तः,  वसनान्तः
place in general,  e.g. वनान्तः ‘forest-ground, ’ संगतयोर्वनांते R.ii.58
end of life,  death
the final letter of a word (in gram.)
the last word of a compound
definite ascertainment,  उभयोरपिदृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्वदर्शीभिः Bg.ii.16
proximity,  nearness,  e.g. आचार्यस्य वसेदन्ते.

 anta {% (III) n. %} Nature,  disposition,  essence.

 anta {% (IV) m.n. %} The last portion,  the remainder (as in वेदान्त or निशान्त).

Bopp

Latin

 अन्त m. n.
1) finis (goth. andeis,  Th. andja,  nostrum Ende, 
slav. konjzj,  praefixo k sicut in kostj os = अस्थि).
2) mors. N. 3. 4. M. 10.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 anta,  m. (= Pali id.,  see CPD 〔3〕),  contrasting principle or opinion: anta-samudāhāraḥ MSV 〔i.221.8〕 (here,  discussion as to whether Buddha and his order were greedy or not).

Indian Epigraphical Glossary

English

 anta (IE 8-4
 CII 1),  a state beyond the borders of one's
territories,  or a bordering district
 also its people
 cf. pratyanta.
(CII 1),  cf. Anta-mahāmātra,  officer employed in districts
bordering on the frontiers of one's kingdom.
(EI 3),  a neighbour.

Lanman

English

 ánta,  m.
	—1. vicinity,  proximity
	—2.
border
 limit
 end. [see ánti: cf. Eng.
end.]

Abhyankara Grammar

English

अन्त  final,  phonetically last element remaining,  of course,  after the mute significatory letters have been dropped. cf. अनुत्तरलक्षणोन्तः M. Bh. on I. 1.21 Vārt,  6.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अन्त 1. अन्ताद् अन्तं परिक्रम्य so v.a. hin und her,  MBh. 1,  131,  53. — 4. Z. 4 ग्रहणान्तम् ist Adj. — Instr. schließlich,  Mān. Gṛhy. 1,  22. — 5. अन्ताय कृ. so v.a. auf Tod und Leben kämpfen,  MBh. 1,  101,  10.

 अन्त *lieblich,  Padyac. I,  56d. 73b.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chad pa
१) अंश २) अत्यय ३) अन्त ४) उच्छिन्न ५) उद्गारण ६) उन्मुक्त ७) उपरम ८) छिन्न ९) छेद १०) दण्ड ११) देशक १२) निग्रह १३) व्यवच्छिन्न १४) समुच्छिन्न १५)

mjug
१) अन्त २) अवसान ३) पृष्ठ ४) शेष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पाटकस्तु तदर्धे स्यादाघाटस्तु घटोऽवधिः ।
अन्तोऽवसानं सीमा च मर्यादापि च सीमनि ॥ ९६२ ॥
-wordlist-
 
पाटक (पुं),  आघाट (पुं),  घट (पुं),  अवधि (पुं),  अन्त (पुं),  अवसान (क्ली),  सीमा (स्त्री),  मर्यादा (स्त्री),  सीमन् (स्त्री)

--source--
 
निर्णयो निश्चयोऽन्तः संप्रधारणा समर्थनम् ।
-wordlist-
 
निर्णय (पुं),  निश्चय (पुं),  अन्त (पुं),  सम्प्रधारणा (स्त्री),  समर्थन (क्ली)

--source--
 
एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।
अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥
पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।
जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥
-wordlist-
 
एकतान (क्ली),  एकायन (क्ली),  एकसर्ग (क्ली),  एकाग्र (क्ली),  ऐकाग्र (क्ली),  तद्गत (क्ली),  अनन्यवृत्ति (स्त्री),  एकायनगत (क्ली),  आद्य (क्ली),  आदिम (क्ली),  पौरस्त्य (क्ली),  प्रथम (क्ली),  पूर्व (क्ली),  आदि (पुं),  अग्र (क्ली),  अन्तिम (क्ली),  जघन्य (क्ली),  अन्त्य (क्ली),  चरम (क्ली),  अन्त (क्ली),  पाश्चात्त्य (क्ली),  पश्चिम (क्ली)

नाममाला

Sanskrit

प्रस्थ,  पार्श्व,  तट,  मेखला,  उपत्यका,  तटी,  नितम्ब,  अन्त,  दन्त
प्रस्थं पार्श्वं तटं सानुर्मेखलोपत्यका तटी ।
नितम्बमन्तो दन्तश्च तद्वानपि गिरिः स्मृतः ॥ ९ ॥
verse 0.1.1.9
page 0005

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अन्तं,  क्ली,
   (अम् + तन् ।) स्वरूपं । स्वभावः । इतिमेदिनी त्रिकाण्डशेषश्च ॥

 अन्तं,  क्ली,
   पुं,
   (अम् + तन् ।) शेषः । इति मेदिनी ॥
तत्पर्य्यायः । जघन्यं २ चरमं ३ अन्त्यं ४ पाश्चात्यं ५पश्चिमं ६ । इत्यमरः ॥

 अन्तः,  पुं,
   (अम् + तन् ।) नाशः । इत्यमरः ॥
 स्वरूपः ।प्रान्तः । सीमा । निश्चयः । अवयवः । इतिहेमचन्द्रः ॥

 अन्तः,  त्रि,  (अम् + तन् ।) अन्तिकः । निकटः ।इति मेदिनी ॥
 अतिमनोहरः । इति विश्वः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अन्त न०
  अम--तन् । स्वरूपे,  स्वभावे च । शेषे पु०
  न०
  ।नाशे,  सीमायां,  निश्चये,  शेषावयवे च पु०
  । निकटे, मनोहरे च त्रि०
  । तत्र स्वरूपे “मृदुलतान्तलतान्तमलो-कयदिति” माघः । नाशे “पतत्यविरतं वारि नृत्यन्तिशिखिनो मुदा । “अद्य कान्तः कृतान्तो वा दुःखस्यान्तंकरिष्यतीति” उद्भटः । “वैरस्यान्तं करिष्यति” रामा० ।सीमायां “वनान्तपर्य्यन्तमुपेत्य सस्पृहमिति” नैष० । “ओद-कान्तात् स्निग्धोऽनुगन्तव्य” इति श्रुतिः । सीमाऽवधिःस च दैशिकः कालिकश्च । तत्र दैशिक उक्तोदाहरणेकालिकस्तु । “पक्षान्ते निष्फला यात्रा मासान्ते मरणंध्रुवमिति” ज्योति० । “दशाहान्ते पुनः क्रियेति” स्मृतिःशेषसीमायाम् “अमुं वनान्ताद्वनितवहारिणमिति”माघः । “दिगन्ते श्रूयन्ते मदमलिनगण्डाः करटिन”इति भामिनी० । “गङ्गाप्रपातान्तविरूढशष्पसिति” रघुः ।शेषावयवे “नेत्रान्तमुद्वीक्षते” इति वेदान्त इत्यादि ।निश्चये । “उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिरिति”गीता । उभयोः सदसतोरित्यर्थः । निकटे अन्तपालः ।स्मभावे शुद्धान्तः । शेषे निशान्तः ।

Capeller

German

 अ॑न्त m.
  (n. ) Ende (in Raum u. Zeit),  Saum, 
Grenze, Schluss,  Ausgang,  Auslaut (g)
Abschluss,  Tod
 Inneres. —° endend
mit
 अन्तम् (—°) bis zu,  in (Fr. wohin?)
अन्ते schließlich,  bei,  neben,  in Gegenwart
in
(—° Fr. wo?).

Grassman

German

 ánta,  m. Es bezeichnet ursprünglich das Gegenüberstehende (vgl. gr. ἄντα,  ἄντην),  daher 1〉 das dem Beschauenden Gegenüberstehende: die Nähe,  Gegensatz parāká,  die Ferne ({30, 21})
 daher im Loc. ánte fast dem gr. ἄντα,  lat. ante gleichbedeutend ({860, 11}),  sowie dem vedischen ánti
 2〉 die einander gegenüberstehenden Enden oder Grenzen eines Dinges: Grenze,  Ende,  Gegensatz mádhya-m,  die Mitte ({401, 3}
 {484, 2}
 {937, 8}),  und zwar nicht blos auf ein längliches Ding bezogen,  sondern auch 3〉 auf einen Raum oder eine Fläche,  also im letztern Falle der Rand,  insbesondere der Erde oder des Himmels,  oder noch häufiger 4〉 des Himmels und der Erde,  divás pṛthivyā́s,  wo an den Rand zu denken ist,  in welchem beide nach dichterischer Anschauung zusammenstossen
 doch bricht auch hier der Gegensatz der gegenüberstehender Enden,  namentlich des östlichen und westlichen,  mannichfach hervor
 5〉 bildlich wird es auf die Grenze der Grösse,  der Kraft,  des Reichthums,  nur einmal 6〉 auf das Ende der Zeit ({179, 2}) bezogen. 7〉 Insbesondere bedeutet es den Rand oder Saum eines Gewebes ({37, 6}). Genau entspricht ihm das gothische and-s [m.],  Grenze (πέρας)
 die i-Form zeigt sich im goth. andi [n.],  Ende. Vgl. ánti,  ántama,  ántaka.
-as 2〉 (apā́m) {937, 8}. 3〉 pṛthivyā́s {164, 35}. 5〉 śávasas {54, 1}
 {470, 5}.
-am 2〉 yásya {52, 14} (índrasya)
 {484, 2} (sómasya). 3〉 pṛthivyā́s {164, 34}. 4〉 {33, 10}. 5〉 mahimánas {880, 3}
 mahimnás {615, 2}
 cávasas {100, 15}
 {167, 9}
 {369, 5}
 {537, 6}
 rā́dhasas {666, 11}. 6〉 {179, 2}. 7〉 {37, 6}.
-āt 1〉 {30, 21}. 3〉 jmás {915, 11}. 4〉 {295, 4}.
-e 1〉 agnés {860, 11}. 2〉 ádhvanas {312, 2}.
-au 2〉 rájasas {401, 3}.
-ā [d.] 2〉 {297, 11}.
-ās 3〉 támasas {583, 2}
 bhū́miās {599, 3}. 4〉 {908, 1} (pū́rve,  die östlichen Enden).
-ān 3〉 divás {401, 4}
 {585, 3}
 {92, 11}
 {413, 7}
 {561, 2}
 {934, 5}
 jmás {346, 1}
 {503, 1}
 {915, 1}. 4〉 {645, 18}. Einmal divás cid ántān upamā́n {834, 1},  die höchsten Enden des Himmels.
-ebhias 3〉 divás {49, 3}
 {697, 5}.
-eṣu 3〉 divás {595, 2}.

 ánta:
-am 3〉 bhū́myās {940, 10}
-ān 3〉 divás {846, 4}.

Burnouf

French

 *अन्त अन्त m.
  n.
  fin. 
		 Extrémité,  terme
		 but
mort
		 limite
 frontière.
		 Goth. andeis
 germ.  ende
 angl. end.
अन्तक m.
  celui qui met fin,  Yama,  Śiva.
अन्तकाल m.
  le moment final,  le jour de la mort,  la fin des
temps.
अन्तग a. (गम्) arrivé à sa fin
 défunt.
अन्ततस् adv. par la fin
 à la fin
 enfin
		 conformément au
but.

Stchoupak

French

 अन्त-
 m.
  bord,  limite 
 bout,  fin,  fin de mot ou de phrase 
 issue (aussi
nt.) 
 mort 
 voisinage 
 délivrance,  solution 
 nombre incommensurable 
 état, 
situation 
 intérieur 
 ifc. qui s'achève en 
 qui trouve sa fin en 
 lié avec
la fin de 
 -ए à la fin,  à l'intérieur,  au voisinage de 
 -अम् ifc.
jusqu'à 
 -आत् ifc. depuis 
 jusqu'à 
 -तस् à la fin,  à la mort 
à l'intérieur 
 au moins 
 de la pire manière 
 अन्ताद् अन्तम् çà et là 
अन्ताय कृ- combattre à mort.
°कर- a. ifc. qui provoque la mort 
 °करण- id. 
 nt.
anéantissement.
°काल- m.
  heure de la mort.
°कृत्- a. qui prépare la fin 
 m.
  mort.
°ग- a. ifc. très familier avec.
°गत- a. v. parvenu à sa fin. 
°गमन- nt. fait d'en finir avec (gén. ).
°गामिन्- a. qui va à la mort.
°चर- a. ifc. qui circule à la frontière.
°पाल- m.
  garde-frontière 
 garde du harem. 
°वेला- f.
  heure de la mort.
°सद्- m.
  élève.
अन्ते-ऽ वसायिन्- a. et m.
  qui vit au bout du village,  homme de la
dernière caste.
°वासिन्- m.
  élève 
 °वासित्व- nt. qualité d'élève.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.