| YouTube Channel

अन्जू (anjU)

 
धातुप्रदीपः
Sanskrit
अन्जूँ अन्जू व्यक्ति, म्रक्षण, कान्ति, गतिषु
- अनक्ति अङ्क्तः अञ्जन्ति आनञ्ज अङ्क्ता अञ्जिता अञ्जिष्यति अङ्क्ष्यति आनक् आञ्जीत् अञ्जिजिषति अञ्जयति आञ्जिजत् अञ्जित्वा अङ्क्त्त्वा अक्तः अक्तवान् आज्यम् व्यञ्जनम् व्यक्तिः व्यङ्ग्यम् अङ्गम् अञ्जिका 21
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
अन्जूँ अञ्जू व्यक्ति, म्रक्षण, गतिषु
- (अर्थविवरणम्) व्यक्तिः प्रकटता
, (अर्थविवरणम्) म्रक्षणं घृतादिसेकः
अनक्ति अङ्क्ता, अञ्जिता स्मिङ्पूङ्रञ्ज्वशां सनि (तु0 7274)-अञ्जिजिषति अञ्जेर्ण्यति आज्यम् इष्यते (द्र0 31109 भाष्यम्) अक्तः ऋतन्यञ्जि (42) इत्यलिच्-अञ्जलिः अञ्जिष्ठुस्तिलादि अङ्क्त्वा, अक्त्वा, अञ्जित्वा 21
धातुवृत्तिः
Sanskrit
अन्जूँ अञ्जू (अर्थः) व्यक्ति, म्रक्षण, कान्ति, गतिषु
अनक्ति अङ्क्तः अञ्जन्ति अनक्षि अनज्मि अञ्ज्वः ) "श्नान्नलोपः'' "श्नसोरल्लोपः'' चोः कुः'' झलि पदान्ते "खरि च'' इतिचर्त्वम् ( आनञ्ज आनञ्जतुः आनञ्जिथ आनङ्थ आनञ्जिव आनञ्ज्व ) ऊदित्त्वादिड्विकल्पः क्रादिनियमः प्रतिषेधविषय इत्युक्तम्, "अत आदेः'' इत्यभ्यासादेर्द्दीर्घे "तस्मान्नुड्'' इति नुट् ( अङ्क्ता अञ्जिता अङ्क्ष्यति अञ्जिष्यति अनक्तु अङ्क्तात् अङ्धि अनजानि आनक् आङ्क्ताम् आनजम् आञ्ज्व आञ्ज्यात् अज्यात् ) लिङौ ( आञ्जित् आञ्जिष्टाम् ) "अञ्जेः सिचि'' इति नित्यमिट् (अञ्जिजिषति ) "स्मिपूङ्रञ्ज्वशां सनि'' इति नित्यमिट् "नन्द्रा'' इति नकारस्य द्विवर्चनम् ( अञ्जयति आञ्जिजत् अञ्जित्वा अङक्त्वा अक्त्वा ) अनिट्पेक्षे जान्तनशां विभाषा'' इति पक्षेऽनुनासिकलोपः इट्पक्षे "नक्त्वा सेट्'' इत्यकित्त्वम् ( अक्तः अक्तवान् "यस्य विभाषा'' इत्यनिट्त्वम् ( आज्यम् ) "आङ्पूर्वादञ्जेः संज्ञायाम्'' इति क्यप्यनुनासिकलोपः ( व्यङ्ग्यम् ) ण्यति कुत्वम् ( अङ्गः ) भावे घञ् ( अञ्जिका ) संज्ञायां ण्वुल् लिपि विशेषः ( अञ्जनम् ) ल्युट्(काञ्जिकम् ) अजिः--अभिव्यक्तिः केन जलेन अजिरस्येति बहुव्रीहौ कप् ( अञ्जलिः ) "ऋतन्यञ्जि इत्यादिनाऽलिच् द्वे अञ्जली प्रमाणमस्य ( द्व्यञ्जलम् त्र्यञ्जलम् ) "द्वित्रिभ्यामञ्जलेः'' इति समासान्तोऽच् द्विगौ "अद्व्यर्धपूर्वाद्विगोः'' इत्यार्हीयस्य ठको लुक् अद्विगौ द्व्यञ्जलि 21
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अन्जू व्यक्तिम्रक्षण2कान्तिगतिषु”@} 3 व्यक्तिः = प्रकटता।
म्रक्षणं = घृतादिसेकः।
व्यञ्जकः-ञ्जिका, व्यञ्जकः-अञ्जिका, अञ्जिजिष 4 कः-षिका
अञ्जिता-त्री, 5 व्यङ्क्ता-त्री, अञ्जयिता-त्री, अञ्जिजिषिता-त्री
6 व्यञ्जन्-न्ती, व्यञ्जयन्-न्ती, अञ्जिजिषन्-न्ती
व्यञ्जिष्यन्-न्ती, ती, व्यञ्जयिष्यन्-न्ती, ती, अञ्जिजिषिष्यन्-न्ती-ती
व्यङ्क्ष्यन्-न्ती, ती, व्यञ्जयिष्यन्-न्ती, ती, अञ्जिजिषिष्यन्-न्ती-ती
व्यञ्जयमानः, व्यञ्जयिष्यमाणः
व्यन्-व्यञ्जौ-व्यञ्जः
व्यक्तम्-क्तः-क्तवान्, व्यञ्जितम्, अञ्जिजिषितम्-तः-तवान्
अञ्जः, अञ्जः, अञ्जिजिषुः, व्यञ्जिजिषुः 7, अञ्जिजयिषुः
व्यञ्जितव्यम्, अञ्जयितव्यम्, अञ्जिजिषितव्यम्
अङ्क्तव्यम्, अञ्जयितव्यम्, अञ्जिजिषितव्यम्
व्यञ्जनीयम्, व्यञ्जनीयम्, अञ्जिजिषणीयम्
8 व्यङ्ग्यम्, व्यञ्ज्यम्, अञ्जिजिष्यम्
9 आज्यम्, व्यञ्ज्यम्, अञ्जिजिष्यम्
ईषदञ्जः-दुरञ्जः-स्वञ्जः
10 व्यज्यमानः, व्यञ्ज्यमानः, अञ्जिजिष्यमाणः
अङ्गः, अञ्जः, अञ्जिजिषः
11 व्यञ्जितुम्, अञ्जयितुम्, अञ्जिजिषितुम्
व्यङ्क्तुम्, अञ्जयितुम्, अञ्जिजिषितुम्
व्यक्तिः, अञ्जना, व्यञ्जिजिषा, व्यञ्जिजयिषा
व्यञ्जा, अञ्जना, व्यञ्जिजिषा, व्यञ्जिजयिषा
व्यञ्जनम्, व्यञ्जनम्, अञ्जिजिषणम्
अञ्जित्वा 12 अक्त्वा अङ्क्त्वा अञ्जयित्वा, अञ्जिजिषित्वा
अभिव्यज्य, अभिव्यञ्ज्य, समञ्जिजिष्य
अञ्जम् २, अक्त्वा २, अञ्जित्वा २, अङ्क्त्वा २, अञ्जम् २, अञ्जयित्वा २, अञ्जिजिषम्
अञ्जिजिषित्वा
अञ्जलिः, 13
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२७)
02
=>
(क्ष्ण)
03
=>
(७-रुधादिः-१४५८-सक। वेट्-पर।)
04
=>
[[१। ‘स्मिपूङ्रञ्ज्त्रशां सनि’ (७-२-७४) इति नित्यमिट्।]]
05
=>
[[१आ ‘स्वरतिसूति--’ (७-२-४४) इति ऊदित्त्वादिड्विवकल्पः।]]
06
=>
[[२। ‘रुधादिभ्यः’ (३-१-७८) इति श्नम्प्रत्यये ‘श्नान्नलोपे’ (६-४-२३) ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११)।]]
07
=>
[[आ। ‘संसिस्मयिषमाणोऽगात् मायां व्य- ञ्जिजिषुः द्विषः’ भ। का। ९-५३।]]
08
=>
[[३। ‘चजोः कु घिण्ण्यतोः’ (७-३-५२) इति कुत्वम्।]]
09
=>
[[४। ‘आङ्पूर्वादन्जेः संज्ञायामुपसंख्या- नम्।’ (वा ३-१-१०९) इति क्यपि रूपम्। उपधानकारलोपः।]]
10
=>
[[५। ‘अनिदिताम्--’ (६-४-२४) इति नलोपः।]]
11
=>
[पृष्ठम्००२६+ २३]
12
=>
[[१। ‘जान्तनशां विभाषा’ (६-४-३२) इति वा उपधानकारलोपः।]]
13
=>
[[२। औणादिक अलिच् प्रत्ययः।।]]