| YouTube Channel

अनुष्ण (anuSNa)

 
शब्दसागरः
English
अनुष्ण
mfn.
(-ष्णः-ष्णा-ष्णं)
1. Lazy, sluggish.
2. Cold, chilly.
E.
अन् neg.
and उष्ण warm, alert.
Capeller Eng
English
अनुष्ण
a.
not hot
lukewarm, chilly, cold
abstr.
°ता
f.
*, °त्व
n.
Yates
English
अनुष्ण (ष्णः-ष्णा-ष्णं)
a. Cold
lazy.
Spoken Sanskrit
English
अनुष्ण anuSNa
adj.
cold
अनुष्ण anuSNa
adj.
apathetic
अनुष्ण anuSNa
adj.
lazy
अनुष्ण anuSNa
adj.
not hot
अनुष्ण anuSNa
n.
sacred blue lily [ Nymphaea Caerulea - Bot. ]
अनुष्ण anuSNa
n.
blue lotus
Wilson
English
अनुष्ण
mfn.
(-ष्णः-ष्णा-ष्णं)
1 Lazy, sluggish.
2 Cold, chilly.
E.
अन् neg. and उष्ण warm, alert.
Apte
English
अनुष्ण [anuṣṇa],
a.
Not hot, cold, chilly
अनुष्णैरानन्दाश्रुबिन्दुभिः
R.*
12.62.
Apathetic
lazy, sluggish (अलस). -ष्णः Cold touch or sensation. -ष्णा
N.
of a stream. -ष्णम् A water-lily, blue lotus (उत्पल).
Comp.
-अशीत
a.
Neither hot nor cold. -गुः (-गो ray) having cold rays, the moon, also camphor. -वल्लिका
N.
of a plant नीलदूर्वा.
Apte 1890
English
अनुष्ण a. 1 Not hot, cold, chilly
अनुष्णैरानंदाश्रुबिंदुभिः R. 12. 62.
2 Apathetic
lazy, sluggish (अलस).
ष्णः Cold touch or sensation.
ष्णा N. of a stream.
ष्णं A waterlily, blue lotus (उत्पल).
Comp.
गुः (
गो ray) having cold rays, the moon.
वल्लिका N. of a plant नीलदूर्वा.
Monier Williams Cologne
English
अन्-उष्ण mf(आ)n. not hot, cold
apathetic
lazy,
L.
अन्-उष्ण
n.
the blue lotus, Nymphaea Caerulea
Monier Williams 1872
English
अनुष्ण अन्-उष्ण, अस्, आ, अम्, not hot, cold,
chilly, apathetic
lazy, sluggish
(अम्), n. a blue
lotus, Nymphæa Cærulea
(आ), f., N. of a river.
—अनुष्ण-गु, उस्, m. (having cold rays), the moon.
—अनुष्ण-वल्लिका, f., N. of a plant, Nīla-dūrbā.
—अनुष्णाशीत (°ण-अश्°), अस्, आ, अम्, neither hot
nor cold.
Macdonell
English
अनुष्ण an-uṣṇa,
a.
not hot, cool, cold: -tā,
f.
, 🞄-tva,
n.
abst. ɴ.
-śīta,
a.
neither hot nor cold.
Goldstucker
English
अनुष्ण Tatpur. 1. m. f. n. (-ष्णः-ष्णा-ष्णम्)
^1 Not hot, cold,
chilly.
^2 Lazy, sluggish.
2. n. (-ष्णम्) A blue lotus (Nymphæa cærulea).
3. f. (-ष्णा) The name of a river. E. neg. and उष्ण.
Apte Hindi
Hindi
अनुष्ण
"वि*, न* त*" - -
"जो गर्म हो, ठंडा"
अनुष्ण
"वि*, न* त*" - -
"वीतराग, सुस्त, शिथिल "
अनुष्णः
पुं*
- -
शीतस्पर्श
अनुष्णम्
नपुं*
- -
"कुमुद, नील कमल "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुष्ण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೀತಸ್ಪರ್ಶ
अनुष्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪಲ /ಕನ್ನೈದಿಲೆ /ನೀಲ ಕಮಲ
अनुष्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಸಿಯಲ್ಲದ /ಶೀತಲವಾದ
व्युत्पत्तिः - > उष्णः
प्रयोगाः - > "अनुष्णबाष्पोदयमन्थराक्षीम्"
उल्लेखाः - > याद० १३-२४
अनुष्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಲಸ /ಸೋಮಾರಿ /ಕಾರ್ಯಾಸಮರ್ಥ
निष्पत्तिः - > अन्यार्थे न० त०
व्युत्पत्तिः - > उष्णो दक्षः तदन्यः
विस्तारः - > "उष्णो ग्रीष्मे पुमान् दक्षाशीतयोरन्यलिङ्गकः" - मेदि०
L R Vaidya
English
anuzRa {% (I) a. %} 1. Not hot, cold
2. lazy, sluggish.
anuzRa {% (II) n. %} A blue lotus.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
शीत, अनुष्ण, अनुष्णक, अभिशीत, जड, सुषिक, सेभ्य
adjective
यस्मिन् शैत्यम् अस्ति।
"ह्यः शीतः वायुः अवहत्।"
Synonyms:
शीतल, अनुष्ण, अनुष्णक, शीकर, शिशिर, सुषिक, सेभ्य, स्फीत
adjective
यद् उष्णं नास्ति।
"पथिकः नद्याः शीतलं जलं पिबति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ३८३
मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः
पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ३८४
आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः
-wordlist-
यद्भविष्य (पुं), दैवपर (पुं), आलस्य (पुं), शीतक (पुं), अलस (पुं), मन्द (पुं), तुन्दपरिमृज (पुं), अनुष्ण (पुं), दक्ष (पुं), पटु (पुं), उष्ण (पुं), उष्णक (पुं), सूत्थान (पुं), चतुर (पुं), तत्पर (पुं), आसक्त (पुं), प्रवण (पुं), प्रह्व (पुं), प्रसित (पुं), परायण (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुष्णं,
क्ली,
(न उष्णं नञ्समासः ।) उत्पलं ।इति राजनिर्घण्टः
अनुष्णः, त्रि, (न उष्णः, नञ्समासः ।) अलसः ।इत्यमरः
उष्णभिन्नः शीतलः बहुव्रीहौ तुअत्युष्णः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुष्ण
त्रि०
उष्णः
न०
त० उष्णभिन्ने शीतपदार्थे“अनुष्णाभिरफेनाभिरद्भिस्तीर्थेन धर्भविदिति” मनुः ।न उष्णः विरोधे
न०
त० अलसे अलसो हिशीतबाधाभावेऽपि शीतबाधामभिनयन् कर्त्तव्यकर्न्मणिजड इव भवति दक्षस्तु शीतेऽपि तदगणयित्वा कर्त्तव्य-करणाव अजड इव सन् व्याप्तियते इति तयोरुष्णानु-ष्णता अत्र कारिण्यर्थे कनि अनुष्णकोऽपि उत्पलेन० उष्णभिन्ने शीतले स्पर्शे
पु०
“अनुष्णाष्णीतपाकज”इति भाषा० अनुष्णः स्पर्शश्च पृथिवीसमीरणयोः, तयोरौष्ण्योपलब्धिस्तु तेजःसंयोगविशेषादिति बोध्यम्
Capeller
German
अनुष्ण nicht heiß, lau warm
Abstr. (°ता f*
°त्व
n.
Burnouf
French
अनुष्ण अनुष्ण a. (उष्ण) froid
au fig. paresseux.
Stchoupak
French
अन्-उष्ण-
a. non chaud, froid, frais.