| YouTube Channel

अनुष्ठानम् (anuSThAnam)

 
Apte
English
अनुष्ठानम् [anuṣṭhānam], 1 Doing, performance, practice, execution, accomplishment
&c.
obeying, acting in conformity to
उपरुध्यते तपो$नुष्ठानम्
Ś.*
4. practice of religious austerities
को$पि वधोपायश्चिन्त्यो यस्यानुष्ठानेन
Pt.*
1
नानुष्ठानैर्विहीनाः स्युः कुलजा विधवा इव
Pt.*
2.95
धर्मे स्वयमनुष्ठानं कस्यचित्तु महात्मनः
H.*
1.99
शास्त्रानुष्ठानं वा Kau.
A.
1.6.
Commencing, undertaking, engaging in
यदि समुद्रेण सह वैरानुष्ठानं कार्यम्
Pt.*
1.
Commencement or course of conduct, procedure, course of action
कथं न्याय्यमनुष्ठानं मादृशः प्रति- षेधतु
U.*
5.21.
Practice of religious rites or ceremonies, any religious rite or ceremony
किंत्वनुष्ठाननित्यत्वं स्वातन्त्र्यमपकर्षति
U.*
1.8
Mv.*
4.33. -नी Performance, doing
&c.
Comp.
-शरीरम् 'the body of action'
(according to the Sāṅkhya doctrine) the intermediate body between the सूक्ष्म or subtle and the स्थूल or gross body.
Apte Hindi
Hindi
अनुष्ठानम्
नपुं*
- अनु+स्था+ल्युट्
"कार्य करना, धर्मकृत्य करना, कार्य में परिणत करना, कार्यनिष्पादन, आज्ञापालन"
अनुष्ठानम्
नपुं*
- अनु+स्था+ल्युट्
"आरंभ, उत्तरदायित्व, कार्य में व्यस्तता"
अनुष्ठानम्
नपुं*
- अनु+स्था+ल्युट्
"आचरणपद्धति, कार्यपद्धति"
अनुष्ठानम्
नपुं*
- अनु+स्था+ल्युट्
धार्मिक संस्कारों या कृत्यों का प्रयोग
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अनु+ष्ठा(गतिनिवृत्तौ)+ल्युट् (भावे) ‘ल्युट् च’ ३.३.११५ १.विहितकर्मादिसम्पादनम्, कार्यकरणम् ‘अस्य नित्यमनुष्ठानं सम्यक् कुर्यादतन्द्रितः’ मनुः ७.१००। २.कर्मारम्भः। ‘कृताश्रीभवदेवेन कर्मानुष्ठानपद्धती’ ३.उपपादनम् ४.व्यवस्थापनम् ५.उपयोगिता ६.आनुरूप्यम् ७.अभ्यासः, अनुशीलनम्, चर्चा ‘उपपत्तिपरित्यक्तशास्त्रानुष्ठानमोहितैः’ राजतर०।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अनुष्ठानम्, नैयमिकम्, क्रिया
noun
नियमानुसारं कस्यापि कार्यस्य निर्वहणम्।
"पितामह्याः अनुष्ठानस्य कदापि केनापि प्रकारेण वा भङ्गः भवति।"
Synonyms:
अनुष्ठानम्, विधिः, वैधिकम्, नैयमिकम्, शास्त्रोक्तम्, क्रियाविधिः, क्रियापद्धतिः, शास्त्रोक्तक्रिया, विध्यनुरूपम्
noun
फलेच्छया कृता देवपूजा।
"वर्षायाः अभावे जनाः अनुष्ठानं कुर्वन्ति।"
Synonyms:
अनुष्ठानम्, उपक्रमम्
noun
कार्यस्य आरम्भः।
"अस्य कार्यस्य अनुष्ठानं कः करोति।"
Synonyms:
अनुष्ठानम्, आचरणम्, विधानम्, करणम्, सम्पादनम्, निष्पत्तिः, सिद्धिः, निर्वाहः, निर्वहणम्
noun
सुयोग्यरीत्या कार्यस्य समापनम्।
"अस्य कार्यस्य अनुष्ठानं सम्यकतया जातम्।"