अनुशासन (anuzAsana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अनुशासन n.
  (-नं) Command,  order,  precept,  law.
 E.
  अनु,  and शासन ruling.

Capeller Eng

English

 अनुशासन n.
  instruction,  precept,  command. 

Yates

English

 अनु-शासन (नं) 1.
n.
  Order,  law.
Also अनुशास्तिः
f.
 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  direction
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  laying down the law
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  discipline
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  indoctrination
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  instruction
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  precept
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  advice
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  persuasion
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  command
अनुशासन 	-	 anuzAsana 	-	 n.
  	-	  upbringing

Wilson

English

 अनुशासन
n.
  (-नं) Command,  order,  precept,  law.
E.
  अनु,  and शासन ruling.

Apte

English

अनुशासनम् [anuśāsanam],  Advice,  persuasion,  direction,  order. command
 instruction,  laying down rules or precepts
 a law,  rule,  precept
 treatment (of a subject),  (with the object in comp.
  or with gen.
  ,  the agent,  if expressed,  being put in the instr.
  or gen.
  )
 एतद्वै भद्रमनुशासनस्य Rv.*
  1.32.7. एतदनुशासनम् Tait. Up.*
  7.9.7. भवत्यधिक्षेप इवानुशासनम् Ki.*
  1.28 words of advice
 तन्मनोरनुशासनम् Ms.*
  8.139
6.5
2.159
 यौवन˚ K.*
  146
 नामलिङ्ग˚ laying down rules on the gender of nouns,  explanation of gender &c.
 
 शब्दानुशासनम् Sk.
 शब्दानामनुशासनमाचार्यस्य आचार्येण वा P.
 II.3.66 Sk. Comp.
   -पर a.
  obedient.-पर्वन् N.
  of the 13th book of the Mahābhārata (so called because it lays down precepts of advice).

Apte 1890

English

 अनुशासनं Advice,  persuasion,  direction,  order,  command
 instruction,  laying down rules or precepts
 a law,  rule,  precept
 treatment (of a subject),  (with the object in comp. or with gen.,  the agent,  if expressed,  being put in the instr. or gen.)
 भवत्यधिक्षेप इवानुशासनं Ki. 1. 28 words of advice
 तन्मनोरनुशासनं Ms. 8. 139
 6. 50
 2. 159
 यौवन° K. 146
 नामलिंग° laying down rules on the gender of nouns,  explanation of gender &c.
 शब्दानुशासनं Sk.
 शब्दानामनुशासनमाचार्यस्य आचार्येण वा P. II. 3. 66 Sk. 
Comp. 
पर a. obedient. 
पर्वन् N. of the 13th book of the Mahābhārata (so called because it lays down precepts of advice). 

Monier Williams Cologne

English

 अनु-शा॑सन n.
  instruction,  direction,  command,  precept,  RV.
   x,  32,  7,  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 अनु-शासन,  अम्,  n. instruction,  direction,  com-
mand,  giving rules,  order,  precept,  law.
—अनुशासन-
पर,  अस्,  आ,  अम्,  obedient.

Goldstucker

English

 अनुशासन Tatpur. n. (-नम्)
	^1 Instruction,  order,  precept
e. g. तन्मनोरनुशासनम् or भवादृशेषु प्रमदाजनोदितं भवत्य-
धिक्षेप इवानुशासनम्
 the 13th book of the Mahābh. is called
the book of precepts ‘अनुशासनपर्वन्’.
	^2 Explanation,  com-
ment,  explanatory treatise
 e. g. योगानुशासन which is thus
explained: युक्तिर्योगः समाधानम् । अनुशिष्यते व्याख्यायते लक्ष-
णभेदोपायफलैर्येन तदनुशासनम् ।. E. शास् with अनु,  kṛt
aff. ल्युट्.

Benfey

English

 अनुशासन अनु-शास् + अन,  n.
 
 1. In-
struction,  Man.  2,  159.
 2. Precept, 
Man.  8,  139.
 3. Explanation,  Man.  6,  50.

Apte Hindi

Hindi

अनुशासनम्
पुं*
  - अनु+शास्+ल्युट् 
"आदेश,  प्रोत्साहन,  शिक्षण,  नियमों विधियों का बनाना, नामर्मिगं, संज्ञाओं के लिंग संबंधी नियमों का निर्धारण तथा व्याख्य-शब्दानुशासनम्-सिद्धा०  ।"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अनुशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶ /ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕೊಡುವುದು
अनुशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಲಹೆ ಕೊಡುವುದು
निष्पत्तिः - > अनु + शासु (अनुशिष्टौ) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
व्युत्पत्तिः - > अनुशिष्यते
प्रयोगाः - > "भवादृशेषु प्रमदाजनोदितं भवत्यधिक्षेप इवानुशासनम्"
उल्लेखाः - > किरा० १-२८
अनुशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಜ್ಞೆ /ಅಪ್ಪಣೆ
अनुशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಧಿ ಶಾಸ್ತ್ರ /ನಿಯಮಶಾಸ್ತ್ರ /ಅಸಾಧುವಿಷಯಗಳಿಂದ ಸಾಧುವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಹೇಳುವುದು
निष्पत्तिः - > अनु + शासु (अनुशिष्टौ) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > अनुशिष्यतेऽनेन
प्रयोगाः - > "अथ शब्दानुशासनम्" । "नामलिङ्गानुशासनम्" ।
अनुशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷೆ

L R Vaidya

English

 anuSAsana {% n. %} 1. Instruction,  precept,  advice,  भवादृशेषु प्रमदाजनोदितं भवत्याधिक्षेप इवानुशासनम् Kir.i.28
 2. explanation,  explanatory treatise,  अथ योगानुशासनम् P.Y.i.1.,  नामलिंगानुशासनम् Am.i.1.

Bopp

Latin

 अनुशासन n. (r. शास् s. अन) dictum,  sententia. N. 13. 39.

Indian Epigraphical Glossary

English

 anuśāsana,  anuśāsanā (CII 1),  same as anuśasti,  inculcation.

Abhyankara Grammar

English

अनुशासन  traditional instruction
 treat- - ment of a topic
 e.g. अथ शब्दानुशासनम् M. Bh. I. 1.1 where the word is explained as अनुशिष्यन्ते संस्क्रियन्ते व्युत्पा- द्यन्ते अनेन इति अनुशासनम्.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rjes bstan pa
अनुशासन

rjes su bstan pa
१) अनुशासन २) अनुशासना ३) अनुश्ष्सनी ४) अनुशासिन् ५) आज्ञा

Mahabharata

English

Anuśāsana (“instruction”). § 11 (Parvas.): I,  2,  599,  603 (i.e. Ānuśāsanikaparvan).

Vedic Reference

English

 Anu-śāsana in the plural denotes in the Śatapatha Brāhmaṇa
(xi. 5,  6,  8) some form of literature
 according to Sāyaṇa,  the
Vedāṅgas.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अनुशासनं,  क्ली,
   (अनु + शास् + भावे ल्युट् ।) आ-देशः । आज्ञा । यथा,  --“इत्येते ब्रह्मणः पुत्त्रा आश्रुत्यात्मानुशासनं” ।इति श्रीभागवतं ॥
 व्युत्पादनं । यथा नामलिङ्गानु-शासनमित्यमरः ॥
 (उपदेशः । नियोगकरणं ।“अहिंसयैव भूतानां कार्य्यं श्रेयोनुशासनम्” ।इति मनुः ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अनुशासन न०
  अनुशिष्यते याथार्थ्येन निरूप्यते अनु + शास--भावे ल्युट् । याथार्थ्यज्ञापने,  निरूपणे,  कर्त्तव्योपदेशे च ।“ऋणे देये प्रतिज्ञाते पञ्चकं शतमर्हति । अपह्नुते तद्द्वि-गुणं तन्मनोरनुशासनमिति” मनुः अनुशासनविरोधादितिवृद्धाः । करणे ल्युट् । तत्प्रतिपादके शास्त्रे यथा “अथशब्दानुशासनम्” । “अनुशिष्यन्तेऽसाधुशब्देभ्यो विविच्यबोध्यन्तेऽनेनेति करणल्युडन्ततया शास्त्रपदेन सामानाधि-करण्यमिति भाष्यप्रदीपोद्द्योतः । “अथशब्दानुशासनंनाम शास्त्रमधिकृतं वेदितव्यमिति भाष्यम्” । “अथ योग-नुशासातमिति” पातञ्जलसूत्रम् योगोऽनुशिष्यतेऽनेन तादृशंशास्त्रमधिकृतमिति तदर्थः उभयत्र अथशब्दस्याधिकारार्थंत्वात्तथात्वम् “नामलिङ्गानुशासनमित्यमरः” अनुशासनंधमानरूपणं प्रयोजनमस्य ठक् आनुशासनिकम् । महा-भारतान्तर्गतानुशासनपर्व्वणि ।

Capeller

German

 अनुशा॑सन n.
  Unterweisung Lehre,  Befehl.

Grassman

German

 anuśā́sana,  n.,  Anweisung [s. śās mit ánu,  vgl. śā́sana].
-asya bhadrám {858, 7}.

Burnouf

French

 अनुशासन अनुशासन n.
  (शास्) ordre
 édit
 sentence.
अनुशेसिन् m.
  gouverneur
 directeur.
अनुशासितृ m.
  gouverneur
 directeur
 ordonnateur.

Stchoupak

French

 अनु-शासन-
 nt. enseignement 
 -ईय- a. v. à instruire 
 à punir.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.