| YouTube Channel

अनुवृत्तिः (anuvRttiH)

 
Apte
English
अनुवृत्तिः [anuvṛttiḥ],
f.
Assenting to, approval
तवानुवृत्तिं न च कर्तुमुत्सहे
Ku.*
 5.65.
Obedience, conformity, following, continuance in (opp. व्यावृत्ति)
taking up
continuity
ज्येष्ठानुवृत्तिजटिलम्
R.*
 13.78 by following the example of
अनुवृत्त्या प्रमार्ष्टुमागतः
Dk.*
 1 service
cf.
 also वाचानुवृत्तिः खलु अतिथिसत्कारः Pratimā 5. ततान वह्निः पवनानुवृत्त्या
Ki.*
 16.52 in consequence of.
Acting according or suitably to, compliance, acquiescence
gratifying, pleasing
कान्ता˚ - चातुर्यमपि शिक्षितं वत्सेन
U.*
 3
Māl.
 9
Śi.*
 9.58
K.*
 265
M.*
 2.9
राज्यं हि नाम राजधर्म˚ परस्य नृपतेर्महदप्रीतिस्थानम्
Mu.*
 3 who conforms to or is true to the duties of kings
(previous) compliant or obedient spirit, previous course of conduct
U.*
 7.5.
Rememberance आसेदुषां गोत्रभिदो$- नुवृत्त्या
Ki.*
 18.18.
(Gram. ) Being supplied or repeated in a following rule
continued influence of a preceding on a following rule.
Imitating, resembling
&c.
Repetition
वर्णानामनुवृत्तिरनुप्रासः.
Apte 1890
English
अनुवृत्तिः f. 1 Assenting to, approval
तवानुवृत्तिं न च कर्तुमुत्सहे Ku. 5. 65.
2 Obedience, conformity, following, continuance in (opp. व्यावृत्ति)
taking up
continuity
ज्येष्ठानुवृत्तिजटिलं R. 13. 78 by following the example of
अनुवृत्त्या प्रमार्ष्टुमागतः Dk. 100 service
ततान वह्निः पवनानुवृत्त्या Ki. 16. 52 in consequence of.
3 Acting according or suitably to, compliance, acquiescence
gratifying, pleasing
कांता°चातुर्यमपि शिक्षितं वत्सेन U. 3
Māl. 9
Śi. 9. 58
Dk. 55
K. 265
M. 2. 9
राज्यं हि नाम राजधर्म° परस्य नृपतेर्महदप्रीतिस्थानं Mu. 3 who conforms to or is true to the duties of kings
(previous) compliant or obedient spirit, previous course of conduct
U. 7. 5.
4 Remembrance Ki. 18. 18.
5 (Gram.) Being supplied or repeated in a following rule
continued influence of a preceding on a following rule.
6 Imitating, resembling &c.
7 Repetition
वर्णानामनुवृत्तिरनुप्रासः.
Apte Hindi
Hindi
अनुवृत्तिः
स्त्री*
 - अनु+वृत्+क्तिन्
स्वीकृति
अनुवृत्तिः
स्त्री*
 - अनु+वृत्+क्तिन्
"आज्ञाकारिता, अनुरुपता, अनुगामिता, नैरन्तर्य"
अनुवृत्तिः
स्त्री*
 - अनु+वृत्+क्तिन्
"अनुकूल या उपयुक्त कार्य करना, आज्ञापालन, मौन सहमति, सन्तुष्ट करना, प्रसन्न करना"
अनुवृत्तिः
स्त्री*
 - अनु+वृत्+क्तिन्
"(व्या०)आगामी नियम में पिछले नियम की पुनरुक्ति या पूर्ति , पिछले नियम का आगामी नियम पर निरन्तर प्रभाव"
अनुवृत्तिः
स्त्री*
 - अनु+वृत्+क्तिन्
पुनरुक्ति
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अनु+वृतु(वर्तने)+क्तिन् । ‘स्त्रियां क्तिन्’ ३.३.१४ । १.अन्वयः, समन्वयः। २.स्मरणम् । ३.आनुकूल्यम्, सेवा । ‘तवानुवृत्तिं न च कर्तुमुत्सहे’ कुमा०५.३५। ४.व्याकरणमते पूर्वसूत्रात् उत्तरसूत्रे आकाङ्क्षापूरणार्थम् अनुसरणम् । ५.अनुमोदनम् । ६.अनुरोधः, अनुसरणम् ।‘अनुवृत्तिस्त्वनुरोधः’ हैमः। ‘कान्तानुवृत्तिचातुर्यमप्यस्ति भवतः’ मालती०९.३३। ७.अनुरञ्जनम् । ८.अनुकरणम् । ‘यासां सत्यपि सद्गुणानुसरणे दोषानुवृत्तिः परा’ सा०द०३.१००.१। ९.सादृश्यम् । १०.पुनरुक्तिः। ‘वर्णानुवृत्तिरनुप्रासः’।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अनुकरणम्, अनुक्रिया, अनुकृतिः, अनुवृत्तिः, अनुकर्म
noun
कस्यचित् वर्तनं सम्भाषणशैलीं वा सम्यक् अवलोक्य तदनुसारम् एव कृतम् आचरणम्।
"ज्येष्ठानाम् अनुकरणं न योग्यम्।"
Synonyms:
 निवृत्तवेतनम्, अनुवृत्तिः
noun
कर्मकरस्य तद् मासिकं वार्षिकं वा वेतनं यद् सः तस्य परिवारो वा तस्य निवृत्त्याः अनन्तरं प्राप्नोति।
"सः दशसहस्राणि रुप्यकाणि निवृत्तवेतनम् प्राप्नोति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुवृत्तिः
स्त्री,
 (अनु + वृत् + क्तिन् । अनुवर्त्तनं ।अनुरोधः । इति । हेमचन्द्रः । व्याकरणमते, --“पूर्व्वसूत्रस्थितपदस्य परसूत्रेषूपस्थितिः” । तत्प-र्य्यायः । अधिकारः २ । सा त्रिविधा यथा, --“सिंहावलोकिताख्यश्च मण्डूकप्लुतिरेव च ।गङ्गास्रोत इति ख्यातः अधिकारास्त्रयो मताः” ॥
सिंहावलोकितो यथा । वावगोर्दान्ते इत्यस्मात्दान्त इति पदस्य ऋक्यगित्यन्तेषूपस्थितिः ॥
मण्डूकप्लुतिर्यथा । टा भिस् ङे ङसीत्यस्मात्अत इति पदस्य आक्तिमभवीत्यत्रोपस्थितिः ॥
गङ्गास्रोतो यथा । लेः सि औ जसित्यस्मात्लेरिति पदस्य तद्धितपर्य्यन्तेषूपस्थितिः ॥
इतिमुग्धबोधटीकायां दुर्गादासः ॥
(अनुवर्त्तनं । अनु-सरणं । अनुमोदनं । अनुरञ्जनं ।“अमङ्गलाभ्यासरतिं विचिन्त्यतंतवानुवृत्तिं न च कर्त्तुमुत्सहे” ।इति कुमारसम्भवे । अनुकरणं । “यासां सत्यपिसद्गुणानुसरणे दोषानुवृत्तिः परा” । इति सा-हित्यदर्पणे ।“कान्तानुवृत्तिचातुर्य्यमपि अनुशिक्षितं वत्सेन” ।इति उत्तरचरिते ।)