अनुमानचिन्तामणि (anumAnacintAmaNi)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Monier Williams Cologne
Englishवाचस्पत्यम्
Sanskritअनुमानचिन्तामणि गङ्गेशोपाध्यायकृते न्यायशास्त्र-स्यानुमानतत्त्वज्ञापके प्रकरणभेदे । तत्र च आदौ अनु-मितिस्वरूपादिनिरूपणं ततस्तत्कारणव्याप्तिज्ञानार्थं व्या-प्तिनिरूपणम् ततोव्याप्तिग्रहोपायनिरूपणम् ततो व्याप्ति-ग्रहानुकूलतर्कनिरूपणम्, उक्तासु बह्वीषु व्याप्तिषु कथङ्कारंतासामनुगमस्तन्निरूपणम्” ततः व्याप्तिज्ञानोपायतयासामान्यलक्षणानिरूपणम् ततो हेतोः परिशुड्विज्ञानार्थ-मुपाधिनिरूपणम् । ततोऽनुमित्यङ्गपक्षतानिरूपणम् परा-र्थानुमानस्य पञ्चावयवन्यायसाध्यतया तन्निरूपणम् । अनु-मितौ परामर्शस्य (साध्यव्याप्तिमद्धेतुविशिष्टज्ञानात्मकस्य)स्वरूपादिनिरूपणम् ॥
ततोहेतुत्रैविध्यस्य (केवलान्वयिकेवलव्यतिरेक्यन्वयव्यतिरेकित्वरूपस्य) निरूपणम् ततोवर्ज्जनीयतया हेतोर्दोषाणां (हेत्वाभासानाम्) निरू-पणम् तत्रादौ सासान्यतोहेत्वाभासलक्षणम् ततः सव्य-भिचारस्य, साधारणस्य, असाधारणस्य, अनुरूपसंहारिणः, असिद्धेश्च क्रमशः, ततो बाधस्य निरूपणम् इत्येतत्पर्य्यन्तंसपरिकरमनुमानं हेयतया तद्दोषांश्च निरूप्य तादृशानुमानेनईश्वरस्य सिद्धिर्दर्शिता तस्याराधनसहकृतेन षोडशपदार्थतत्त्वज्ञानेनात्यन्तिकदुःखनिवृत्तिरूपापवर्गसिद्धिरित्येते पदा-र्थाः तत्रत्या अवधेयाः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.