| YouTube Channel

अनुमा (anumA)

 
शब्दसागरः
English
अनुमा
f.
(-मा) Inference (in logic, ) drawing a conclusion from given
premises.
E.
अनु after or according to, मा from माङ् to measure,
affix अङ् and टाप्.
Yates
English
अनु-मा (मा) 1.
f.
Inference.
Also अनु-मानं अनुमितिः
Wilson
English
अनुमा
f.
(-मा) Inference (in logic, ) drawing a conclusion from given
premises.
E.
अनु after or according to, and मा from माङ to measure, affix
अङ् and टाप.
Apte
English
अनुमा [anumā], 3
A.
, 2
P.
To infer, (as from some signs, premises
&c.
)
अलिङ्गं प्रकृतिं त्वाहुलिंङ्गैरनुमिमीमहे
Mb.
conclude, guess, conjecture
धूमादग्निमनुमाय T.
S.*
41
पर्याकुलत्वान्मरुतां वेगभङ्गे$नुमीयते
Ku.*
2.25
अन्वमीयत शुद्धेति शान्तेन वपुषैव सा
R.*
15.77, 17.11
तेजोविशेषानुमितां दधानः 2.7, 68
5.12
इह मदस्नपितैरनुमीयते सुरगणस्य गतं हरिचन्दनैः
Ki.*
5.47.
To reconcile, equal.
Caus.
(-मापयति) To lead one to infer or guess, bespeak, indicate
आकृतिरेवानुमापयत्यमानुषताम्
K.*
132, 22.
अनुमा [anumā], [मा-अङ्] Inference, conclusion from given premises
see अनुमिति.
Apte 1890
English
अनुमा {c3c} A., {c2c} P. 1 To infer, (as from some signs, premises &c.)
अलिंगां प्रकृतिं त्वाहुर्लिंगैरनुमिमीमहे Mb.
conclude, guess, conjecture
धूमादग्निमनुमाय T. S. 41
पर्याकुलत्वान्मरुतां वेगभंगोऽनुमीयते Ku. 2. 25
R. 15. 77, 17. 11
तेजोविशेषानुमितां दधानः 2. 7, 68
5. 12
Ki. 5. 47.
2 To reconcile, equal.
Caus. (
मापयति) To lead one to infer or guess, bespeak, indicate
आकृतिरेवानुमापयत्यमानुषतां K. 132, 202.
अनुमा [मा-अङ्] Inference, conclusion from given premises
see अनुमिति.
Monier Williams Cologne
English
1. अनु-√ 2. मा
Intens.
(impf. अमीमेद् अ॑नु) to roar or bleat towards,
RV.
i, 164, 28.
2. अनु-√ 3. मा to be behind in measure, to be unable to equal,
RV.
to infer, conclude, guess, conjecture:
Pass.
-मीयते, to be inferred or supposed.
3. अनु-मा
f.
inference, a conclusion from given premises.
Monier Williams 1872
English
अनुमा 1. अनु-मा, cl. 3. A. -मिमीते, -मातुम्,
to infer, conclude, guess, conjecture
to reconcile, to
equal: Pass. -मीयते, to be inferred or supposed.
2. अनु-मा, f. inference, a conclusion from given
premises.
Macdonell
English
अनुमा anu-mā,
f.
conclusion
-mā́dya, fp. 🞄to be hailed
-māna,
n.
inference
argument
🞄-mānana,
n.
persuasion
-mārga,
m.
following
🞄seeking: in. after (g.)
-mārdava,
n.
🞄pity
-mālinī-tīram, ad. on the bank of the 🞄M.
-miti,
f.
conclusion, inference
-mṛt,
a.
🞄following in death
-meya, fp. to be inferred.
Goldstucker
English
अनुमा Tatpur. f. (-मा). The same as अनुमिति q. v. E. मा
with अनु, kṛt aff. अङ्.
Benfey
English
अनुमा अनु-मा,
f.
Conclusion,
Bhāṣāp. 65.
Apte Hindi
Hindi
अनुमा
पुं*
- मा+अङ्
"अनुमिति, दिये हुए कारणों से अनुमान"
अनुमा
"अदा* पर*, जुहो*, दिवा* आ*" अनु-मा -
"अनुमान लगाना, घटाना (कुछ कारणों के आधार पर) धूमादग्निमनुमाय -तर्क*, @ कु* २।२५, अन्दाज लगाना, अटकल लगाना "
अनुमा
"अदा* पर*, जुहो*, दिवा* आ*" अनु-मा -
"समाधान करना, पुनर्मिलित करना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಮಾನ /ತರ್ಕ /ಪರಾಮರ್ಶದಿಂದ ಉಮ್ತಾಗುವ ಜ್ಞಾನ /ಊಹೆ
निष्पत्तिः - > अनु + माङ् (माने) - "अङ्" (३-३-१०६)
L R Vaidya
English
anumA {% f. %} The same as अनुमिति q.v., शंका चेदनुमास्त्येव चेच्छंका Kus.iii.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अनु+माङ्(माने)+अङ् ‘आतश्चोपसर्गे’ ३.३.१०६ अनुमानम्, ऊहा परामर्शज्ञानाधीनः व्याप्तधूमादिलिङ्गविशिष्टज्ञानाधीनः ज्ञानभेदः। ‘अनुमा त्वनुमानं स्यात्’ त्रिका०। ‘अनुमायां ज्ञायमानं लिङ्गं तु करणं हि’ कारिका०२.६७। २.अनुमितिः।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अनुमा f. °als dramatisches Element, Daśar. I, 40a.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
तर्कय, आशङ्क्, वितर्कय, ऊह्, अनुमा
verb
इङ्गितचेष्टाभिः अन्यैः लक्षणैः वा अभिज्ञानानुकूलः व्यापारः।
"सेविकां दृष्ट्वा एव सा अतर्कयत् यद् सा किमपि गोपयति इति।"
Synonyms:
तर्कम्, अनुमानम्, अनुमा
noun
मनसा अनुमितिकरणम्।
"कदाचित् तर्कः अपि विपरीतः भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुमा,
स्त्री,
(अनु + मा + भावे अङ् ।) अनु-मितिः अनुमानं इति त्रिकाण्डशेषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुमा स्त्री अनु + मा--अङ् परामर्शज्ञानाधीने (व्याप्तधूमा-दिलिङ्गविशिष्टज्ञानाधीने) ज्ञानभेदे यथा “पर्वतो वह्निमा-नित्यादि” तथाहि धूमादिहेतौ महानसादौ प्राक् भूयः-सहचारदर्शनात् धूमत्ववह्नित्वसामान्यधर्म्मेण सकलवह्नि-धूमादिव्याप्तिनिश्चयः अनन्तरं देशान्तरं गतवतो वह्न्यर्थिनःपर्वतादौ धूमदर्शने सति तत्र वह्निव्याप्तिस्मृतिर्जायतेएकसम्बन्धिज्ञानस्यापरसम्बन्धिस्मारकताया नियमेन, धूम-दर्शनात् धूमगताया वह्नेर्व्याप्तेः स्मरणसम्भवात् तत-स्तादृशधूमवान् अयं पर्वत इति निश्चयरूपपरामर्शेन तत्रवह्निमानयमिति निश्चिनोति सोऽयं निश्चयः अनुमितिरूपःअनुभवभेद इति तत्र धूमादिलिङ्गज्ञानमेव करणंनतु ज्ञायमानलिङ्गं करणमिति नव्यनैयायिकसिद्धान्तःप्राचीनमते ज्ञायमानलिङ्गमेवेति भेदः “अनुमायांज्ञायमानं लिङ्गं तु करणं हीति” भाषा० “सोऽयंनियन्त्रितार्थत्वान्न प्रत्यक्षं चानुमेति” श० श० प्र०
Burnouf
French
अनुमा अनुमा
f.
(मा) action de tirer une conclusion.
अनुमान
n.
mms.
analogie.
अनुमानोक्ति
f.
(वच्) énonciation d'un raisonnement.
Stchoupak
French
अनु-मा-
1 inférer, tirer en conséquence
présumer
se représenter
pass. être inféré ou induit
caus. démontrer.