| YouTube Channel

अनुभू (anubhU)

 
Apte
English
अनुभू [anubhū], 1
P.
To enjoy
taste, experience, feel, have experience or knowledge of, notice, perceive (by the senses
&c.
 )
to suffer, bear, undergo (as misery
&c.
 )
अन्वभवं च मधुकर इव नवमालिकामार्द्रसुमनसम्
Dk.*
 121
असक्तः सुखमन्वभूत्
R.*
 1.21
भुवनालोकनप्रीतिः स्वर्गिभि- र्नानुभूयते
Ku.*
 2.45
R.*
 7.28
आत्मकृतानां हि दोषाणामनु- भवितव्यं फलमात्मनैव
K.*
 121
अनुभवति हि मूर्ध्ना पादपस्तीव्रमुष्णम्
Ś.*
 5.7
Ku.*
 4.41
संवत्सरमात्रं प्रेष्यभावमनुभूय
M.*
 5 undergoing the state of a servant
षष्ठमनुभवन् वर्षम्
K.*
 77 being in the sixth year, six years old.
To learn, hear, understand
वेदान्नानुभवसि Ch. Up.
To try, test, put to the test
न त्वं तेनान्वभाविष्ठा नान्वभावि त्वयाप्यसौ । अनुभूता मया चासौ तेन चान्वभविष्यहम् ॥
Bk.*
 5.35.
To comprise, include, grasp
द्वे वामलके अनुभवति Ch. Up.
To come up with, arrive at, get, obtain (mostly
Ved.
 in these senses).
To turn or incline to
यत् त्वा भवतो रोदसी अनु
Rv.*
 1.147.1.
To act favourably
य एवैतमनुभवति यो वै तमनुभार्यान् बुभूर्षति Bṛi.
Up.*
 1.3.18.]Caus.
To cause to enjoy, feel, or experience
अनुभावयितुं मन्ये यत्नः संप्रति मां विधेः
Mu.*
 6.15
स्नानभोजना- दिकमनुभावितो$स्मि
Dk.*
 125
आमोदो न हि कस्तूर्याः शपथेनानुभाव्यते
Bv.*
 1.12.
To reflect on, meditate, think of
मनसा तमेव वृत्तान्तमन्वभावयत्
K.*
 176, 279.
To infer, know
तस्मात्परोक्षवृत्तीनां फलैः कर्मानुभाव्यते
H.*
 4.11.
अनुभू [anubhū],
a.
 [भू-क्विप्] Perceiving, understanding. -भूः
f.
 Experience, direct knowledge or perception
अयमात्मा सर्वानुभूः Bṛi.
Up.*
 2.5.19.
Apte 1890
English
अनुभू {c1c} P. 1 To enjoy
taste, experience, feel, have experience or knowledge of, notice, perceive (by the senses &c.)
to suffer, bear, undergo (as misery &c.)
अन्वभवं च मधुकर इव नवमालिकामार्द्रसुमनसं Dk. 121
असक्तः सुखमन्वभूत् R. 1. 21
Ku. 2. 45
R. 7. 28
आत्मकृतानां हि दोषाणामनुभवितव्यं फलमात्मनैव K. 121
अनुभवति हि मूर्ध्ना पादपस्तीव्रमुष्णं Ś. 5. 7
Ku. 4. 41
संवत्सरमात्रं प्रेष्यभावमनुभूय M. 5 undergoing the state of a servant
षष्ठमनुभवन् वर्षं K. 77 being in the sixth year, six years old.
2 To learn, hear, understand
वेदान्नानुभवसि Ch. Up.
3 To try, test, put to the test
न त्वं तेनान्वभाविष्ठा नान्वभावि त्वयाप्यसौ । अनुभूता मया चासौ तेन चान्वभविष्यहं ॥ Bk. 5. 35.
4 To comprise, include, grasp
द्वे वामलके अनुभवति Ch. Up.
5 To come up with, arrive at, get, obtain (mostly Ved. in these senses).
Caus. 1 To cause to enjoy, feel, or experience
अनुभावयितुं मन्ये यत्नः संप्रति मां विधेः Mu. 6. 15
स्नानभोजनादिकमनुभावितोस्मि Dk. 125
आमोदो न हि कस्तूर्याः शपथेनानुभाव्यते Bv. 1. 120.
2 To reflect on, meditate, think of
मनसा तमेव वृत्तांतमन्वभावयत् K. 176, 279.
3 To infer, know
तस्मात्परोक्षवृत्तीनां फलैः कर्मानुभाव्यते H. 4. 101.
अनुभू a. [भू-क्विप्] Perceiving, understanding.
भूः f. Experience, direct knowledge or perception
अयमात्मा सर्वानुभूः Bṛ. Up.
Monier Williams Cologne
English
अनु-√ भू a to enclose, embrace,
ChUp.
to be after, attain, equal,
RV.
&c.
to be useful, to help,
ŚBr.
ŚāṅkhŚr.
to turn or incline to,
RV.
 x, 147, 1
to notice, perceive, understand
to experience, to attempt.
अनु-भू b
mfn.
 perceiving, understanding (ifc. )
Monier Williams 1872
English
अनुभू अनु-भू, cl. 1. P. -भवति, -वितुम्,
to be after, to notice, perceive, understand
to expe-
rience, to attempt.
अनु-भू, ऊस्, ऊस्, उ, perceiving, understanding.
Goldstucker
English
अनुभू Tatpur. m. f. n. (-भूः-भूः-भु) Perceiving, knowing. E.
भू with अनु, kṛt aff. क्विप्.
Apte Hindi
Hindi
अनुभू
भ्वा* पर* अनु+भू -
"मजे लेना, अनुभव करना, महसूस करना, भोगना"
अनुभू
भ्वा* पर* अनु+भू -
"प्रत्यक्ष करना, बोध होना, समझना"
अनुभू
भ्वा* पर* अनु+भू -
"जांच करना, परीक्षण करना"
अनुभू
भ्वा* पर*प्रेर* अनु+भू -
"आनन्द मनवाना, अनुभव या महसूस करवाना"
अनुभू
भ्वा* - -
अनुकूल आचरण करना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुभू
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಭವ /ಜ್ಞಾನ
निष्पत्तिः - > अनु + भू (सत्तायाम्) - "क्विप्" (वा० ३-३-९४)
अनुभू
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಭವವುಳ್ಳ /ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > अनु + भू (सत्तायाम्) - कर्त०"क्विप्" (वा० ३-३-९४)
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपकृ, अनुभू, उत्कृ, उपाजेकृ, उपोद्बलय, उपभू, चोदय, जिन्व्, शक्, सच्
verb
सहाय्यताप्रदानानुकूलः व्यापारः।
"सः नित्यम् अर्थिनः उपकरोति।"
Synonyms:
 अनुभू, प्रतिभा
verb
अनुभूत्यानुकूलव्यापारः।
"औष्ण्यम् अनुभवामि।"
Synonyms:
 अनुभू, प्रती
verb
अवबोधनानुकूलः व्यापारः।
"अतीते संवत्सरद्वये अहं बहुविधम् अन्वभवम्।"
Synonyms:
 भुज्, उपभुज्, अनुभू
verb
सुखदुःखप्रतीत्यनुकूलः व्यापारः।
"पुरुषः यथा कर्म तथैव फलं भुङ्क्ते।"
Synonyms:
 अनुभू, विभू
verb
स्मृतिभिन्नः प्रत्यक्षानुमानादिना अवबोधनानुकूलः व्यापारः।
"मया अतीव शैत्यम् अनुभूयते।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुभू स्त्री अनु + भू--क्विप् । अनुभवरूपे ज्ञानभेदे “अयमात्मासर्व्वानुभूरिति” वृ० उप० । “सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्मेति”श्रुत्या ब्रह्मणोज्ञानरूपत्वात् सर्व्वज्ञानरूपत्वम् ।
Stchoupak
French
१ अनु-भू-
enfermer, embrasser
atteindre,
égaler
ressentir, éprouver, goûter
percevoir, apprendre
caus. clarifier
montrer
fortifier
se représenter, penser, inférer
faire éprouver ou ressentir.
२ अनु-भू-
ag. ifc. qui voit, qui perçoit.