| YouTube Channel

अनुपलब्धि (anupalabdhi)

 
Capeller Eng
English
अनुपलब्धि
f.
 °लम्भ
m.
 non-perception.
Spoken Sanskrit
English
अनुपलब्धि anupalabdhi
f.
 non-perception
अनुपलब्धि anupalabdhi
f.
 non-recognition
अनुपलब्धि anupalabdhi
f.
 non-recognition
विषयाज्ञान viSayAjJAna
n.
 non-recognition of objects
Apte
English
अनुपलब्धि [anupalabdhi],
f.
 Non-recognition, non-perception (प्रत्यक्षाद्यभाव)
नास्ति घटो$नुपलब्धेः (the knowledge of घटाभाव is possible because the प्रतियोगी or counter-entity is not found with the non-entity or अभाव, that is, there being no उपलब्धि or knowledge of the घट)
one of the instruments of knowledge according to the Mīmāṁsakas, but not according to the Naiyāyikas.Comp. -समः a fallacy, trying to establish a fact (say, the eternity of sound) from the impossibility of seeing the non-perception of it.
Apte 1890
English
अनुपलब्धिः f. Non-recognition, non-perception (प्रत्यक्षाद्यभाव)
नास्ति घटोऽनुपलब्धेः the knowledge of घटाभाव is possible because the प्रतियोगी or counter-entity is not found with the non-entity or अभाव (that is, there being no उपलब्धि or knowledge of the घट)
one of the instruments of knowledge according to the Mīmāṃsakas, but not according to the Naiyāyikas.
Comp.
समः a fallacy, trying to establish a fact (say, the eternity of sound) from the impossibility of seeing the nonperception of it.
Monier Williams Cologne
English
अन्-उपलब्धि
f.
 non-perception, non-recognition.
Monier Williams 1872
English
अन्-उपलब्धि, इस्, f. non-perception, non-recogni-
tion.
—अनुपलब्धि-सम, अस्, आ, m. f. sophism,
trying to establish a fact (e. g. the reality and eternity
of sound) from the impossibility of perceiving the
non-perception of it.
Goldstucker
English
अनुपलब्धि Tatpur. m. (-ब्धिः) Not perceiving, non-perception,
non-recognition (esp. used in the Sūtras of various philos.
systems and the writings relating to them. See also अनु-
पलम्भ and अनुपलब्धिसम). E. अ neg. and उपलब्धि.
Apte Hindi
Hindi
अनुपलब्धिः
"स्त्री* , न* त*" - -
"पहचान न होना, प्रत्यक्ष न होना, मीमांसको की दृष्टि में ज्ञान का एक साधन, परन्तु नैयायिकों की दृष्टि में नहीं"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुपलब्धि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಡೆಯದಿರುವಿಕೆ /ಹೊಂದದಿರುವಿಕೆ
अनुपलब्धि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣದಿರುವಿಕೆ
व्युत्पत्तिः - > न उपलब्धिः
अनुपलब्धि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೀಮಾಂಸಕರ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ
L R Vaidya
English
anupalabDi {% f. %} 1. Non-perception, non-recognition
2. non-perception as one of the six kinds of proof recognized by the Mīmānsakas T.K.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
anupalabdhi, f. or adj. (Bhvr.), = an-upalambha, q.v.: (the being) not to be grasped or conceived (mentally): °dhi-hetuḥ Mvy 〔4461〕 (as term in logic)
atyantānupalabdhicakraṃ (sc. dharma-c°) LV 〔423.4〕, completely ungraspable
gambhīraṃ … dharmacakraṃ grāhānupalabdhi-tvāt LV 〔422.11〕 profound … because it cannot be grasped by (mental) grasping
°dhi-tvāt (also) KP 〔148.3〕
Laṅk 〔162.13〕.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुपलब्धि स्त्री न उपलब्धिः अभावे
न०
 त० । लाभा-भावे प्रत्यक्षाद्यभावे च । तत्र अनुपलब्धिश्च न केवलंइन्द्रियादिसन्निकर्षाभावमात्रेण, किन्तु तत्सन्निकर्षेऽपिकारणान्तरादपि भवति यथोक्तं सांख्यसूत्रे । “सौक्ष्म्या-त्तदनुपलब्धिरिति” । तदेव कारिकायां विवृतम् “अति-दूरात् सामीप्यादिन्द्रियघातान्मनोऽनवस्थानात् । सौक्ष्म्या-द्व्यवधानादभिभवात् समानाभिहारादिति “नास्ति घटो-ऽनुपलब्धेरिति” । योग्यपदार्थस्यानुपलब्धिश्च अभावज्ञान-सामग्री । तद्विवरणं योग्यानुपलब्धिशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
अनुपलब्धि f,
°लम्भ
m.
 Nichtwahrnehmung,
Nichtwahrnehmbarkeit.