अनुत्तर (anuttara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अनुत्तर mfn.
   (-रः-रा-रं)
	 1. Chief,  principal.
	 2. Best,  excellent.
	 3. Unable
to answer,  silent.
	 4. Fixed,  firm. 
	 5. Low,  inferior.
	 6. South, 
southern. 
	 n.
  (-रं) A reply which is incoherent or evasive,  and is
therefore held to be no answer.
 E.
  अन् neg. and उत्तर subse-
quent,  &c.

Yates

English

 अनुत्तर (रः-रा-रं)
a. Chief. 
n.
  An
evasive answer or reply.

Spoken Sanskrit

English

अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  base
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  chief  [ best ]
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  fixed
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  south
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  best
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  firm
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  southern
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  without a reply
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  low
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  excellent
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  unable to answer
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  inferior
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  principal
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 adj.
  	-	  silent
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 m.
  	-	  class of gods among the jainas
अनुत्तर 	-	 anuttara 	-	 n.
  	-	  reply which is coherent or evasive and therefore held to be no answer

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अनुत्तर
mfn.
   (-रः-रा-रं)
1 Chief,  principal.
2 Best,  excellent.
3 Unable to answer,  silent.
4 Fixed,  firm. 
5 Low,  inferior.
6 South,  southern. 
n.
  (-रं) A reply which is incoherent or evasive,  and
is therefore held to be no answer.
E.
  अन् neg. and उत्तर subsequent,  &c.

Apte

English

अनुत्तर [anuttara],  a.
  [नास्ति उत्तरो यस्मात्]

Principal,  chief. 

Best,  excellent
 अनुत्तराणि विलसितानि Dk.*
  162 unsurpassed. शरीरसौख्यार्थमनुत्तरस्य निपेततुर्मूर्धनि तस्य सौम्ये । Bu. ch.1.35.

[नास्ति उत्तरं यस्य] Without a reply,  silent,  unable to answer
 भवत्यवज्ञा च भवत्यनुत्तरात् Naiṣadha. 

Fixed,  firm (न उत्तरति चलति). अर्थ्यं तथ्यं हितं वाक्यं लघुयुक्तमनुत्तरम् Mb.
 *  2.2.5.

Low,  inferior,  base,  mean. 

Southern.  -रम् [न. त.] No reply,  a reply which,  being evasive,  is considered to be no reply. -राः (pl. ) A class of gods among Jainas (˚उपपातिक). -उपपातिकदशाः f.
  Title of the ninth aṅga of the Jainas treating of those gods. -रा The south. ...अनुत्तरः । नोदीच्यां नोपरि श्रेष्ठे...। Nm.  Comp.
   -योगतन्त्रम् Title of the last of the four Bauddhatantras.

Apte 1890

English

 अनुत्तर a. [नास्ति उत्तरो यस्मात्] 1 Principal,  chief. 
2 Best,  excellent
 अनुत्तराणि विलसितानि Dk. 162 unsurpassed. 
3 [नास्ति उत्तरं यस्य] Without a reply,  silent,  unable to answer
 भवत्यवज्ञा च भवत्यनुत्तरात् Naiṣadha. 
4 Fixed,  firm (न उत्तरति चलति). 
5 Low,  inferior,  base,  mean. 
6 Southern. 
रं [न. त.] No reply,  a reply which,  being evasive,  is considered to be no reply. 
राः (pl.) A class of gods among Jainas (°उपपातिक). 
रा The south. 

Monier Williams Cologne

English

 अन्-उत्तर mfn.
   chief,  principal

 best,  excellent

 without a reply,  unable to answer,  silent

 fixed,  firm

 low,  inferior,  base

 south,  southern

 अन्-उत्तर n.
  a reply which is coherent or evasive and therefore held to be no answer

 अन्-उत्तर m.
  pl.
  a class of gods among the Jainas.

Monier Williams 1872

English

 अनुत्तर अन्-उत्तर,  अस्,  आ,  अम्,  chief,  principal
best,  excellent
 without a reply,  unable to answer, 
silent
 fixed,  firm
 low,  inferior,  base
 south, 
southern
 (अम्),  n. a reply which is coherent or
evasive and therefore held to be no answer
 (अस्),  m.
a class of gods among the Jainas.
—अनुत्तर-योग-
तन्त्र,  अम्,  n. title of the last of the four Bauddha-
tantras.
—अन्-उत्तरोपपातिक (°र-उप्°),  आस्,  m. pl.
the same class of gods.
—अनुत्तरोपपातिक-दशा, 
आस्,  f. pl. title of a book treating of those gods.

Goldstucker

English

 अनुत्तर I. Tatpur. 1. m. f. n. (-रः-रा-रम्)
	^1 Low,  nether.
	^2 South,  southern.
	^3 Low,  inferior,  vile.
2. n. (-रम्)
	^1 No-answer.
	^2 A bad or evasive reply
and held therefore to be no-answer (e. g. of the defendant, 
in a law-suit). E. अ neg. and उत्तर.
II. Bahuvr. 1. m. f. n. (-रः-रा-रम्)
	^1 Best,  excellent, 
supreme,  chief,  principal (literally: than which there is no
higher or better).
	^2 Fixed,  firm.
	^3 Unable to answer or to
give a proper answer.
2. m. pl. (-राः) In Jaina mythology,  one of the two
divisions (see also ग्रैवेयक) of the gods called कल्पातीत
(q. v.) which are one of the two divisions (see also कल्पभव)
of the gods called वैमानिक (q. v.)
 the अनुत्तराः comprise
five classes. See विजय,  वैजयन्त,  जयन्त,  अपराजित and
सर्वार्थसिद्धि. See also अनुत्तरोपपातिक. E. अ priv. and उत्तर.

Apte Hindi

Hindi

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
"प्रधान, मुख्य"

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
"बढ़िया, सर्वोत्तम"

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
"बिना उत्तर का, मूक, उत्तर देने में असमर्थ"

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
"निश्चित, स्थिर"

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
"निम्न, घटिया, खोता कमीना"

अनुत्तर
"वि*,  न* त*" - न उत्तरः
दक्षिणी

अनुत्तरम्
नपुं*
   - न उत्तरम्
उत्तर का अभाव

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अनुत्तर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜವಾಬು ಕೊಡದಿರುವುದು /ಉತ್ತರ ಹೇಳದಿರುವುದು
प्रयोगाः - > "भवत्यवज्ञा च भवत्यनुत्तरात्"
उल्लेखाः - > नैष० ९-२५
अनुत्तर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮ /ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ /ಅನುಪಮ
व्युत्पत्तिः - > न विद्यते उत्तरः यस्मात्
प्रयोगाः - > "अनुत्तराणि विलसितानि"
उल्लेखाः - > दशकु०
अनुत्तर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದ /ಪ್ರತಿಯಿಲ್ಲದ /ಜವಾಬಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > नास्ति उत्तरं यस्य
अनुत्तर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಪಕೃಷ್ಟವಾದ /ಉತ್ತಮವಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > न उत्तरः

L R Vaidya

English

 anuttara {% (I) a. (f. रा) %} 1. Principal,  chief
best,  excellent
unable to answer,  e.g. भवत्यवज्ञा च भवत्यनुत्तरात्
low,  inferior
southern.

 anuttara {% (II) n. %} A reply which is evasive and therefore held to be no answer,  (e.g. of the defendant in a law-suit)

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

५,  अक्ष,  अनिल,  अनुत्तर,  अर्थ,  असु,  आशुग,  इन्द्रिय,  इषु,  कङ्कपत्री,  करणीय,  कलङ्क,  कामगुण,  कामदेव,  खग,  तत्त्व,  तन्मात्र,  धी,  नाराच,  नालीक,  पक्षि,  पञ्च,  पतङ्ग,  पत्रिन्,  पर्व,  पवन,  पाण्डव,  पुत्र,  पृषत्क,  प्राण,  बाण,  भाव,  भूत,  भेदक,  मरुत्,  महाभूत,  महाव्रत,  मार्गण,  रत्न,  लेय,  लेयक,  वध,  वर्ष्मन्,  वात,  वायु,  विशिख,  विषय,  व्रत,  शर,  शरीर,  शस्त्र,  शिलीमुख,  शूक,  श्वसन,  समिति,  सायक,  स्मरबाण,  स्मरेषु

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 anuttara,  adj. (= Pali id.
 cf. sottara
 Skt. in this sense only Lex.,  replaced by anuttama,  which has had its ending assimilated to superlatives owing to the mg. of the word),  having no superior,  highest,  supreme: AsP 〔266.13〕,  of cittāni
 Gv 〔244.7〕 °rāṃ tathāgatavarṇaviśuddhiṃ
 LV 〔24.13〕 °ra-parivāraṃ (kulaṃ)
 〔85.2〕 anuttaro bhaviṣyāmi sarvasattvānām
 Divy 〔144.5〕 anuttare-manuṣyadharme (see s.v. uttari-,  end)
 esp. epithet of samyaksaṃbodhi,  SP 〔100.3〕
 AsP 〔293.10〕
 Vaj 〔24.2〕
 LV 〔183.17〕
 Laṅk 〔148.3〕 etc.,  etc.,  extremely common (see under abhisaṃbudhyate)
 m. as epithet of a Buddha,  Mvy 〔9〕
 as n. of a samādhi,  Kv 〔52.3〕
 f. with ellipsis of samyaksaṃbodhi (see above),  SP 〔216.8〕 (prose) °rāṃ samyaksaṃbuddhaḥ samāno,  being enlightened unto supreme (enlightenment)
 normally the noun samyaksaṃbodhiṃ follows anuttarāṃ in this common phrase
 has it dropped out by haplography? (WT same text).

Indian Epigraphical Glossary

English

 anuttara (EI 18),  penance.

Lanman

English

 an-uttara,  a. not having a superior,  i. e.
best. [for mg,  cf. niḥśreyasa.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अनुत्तर m. ein best. समाधि,  Kāraṇḍ. 52,  3.

 1. अनुत्तर n. eine mangelhafte Antwort in einem Prozeß,  Kāty. in Mit. 16. Nom. abstr. °त्व n. ebenda.

 2. अनुत्तर 1. Adj. (f. आ) a) Vajracch. 24,  2. — 1. e) mit keiner Stipulation verbunden,  Nār. 1,  5.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निरुत्तर,  अनुत्तर
adjective
 
यः उत्तरं दातुं न शक्नोति।
 "निरुत्तराः छात्राः परस्परं पश्यन्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वैमानिकाः पुनः कल्पभवा द्वादश ते त्वमी ॥ ९२ ॥
सौधर्मेशानसनत्कुमारमाहेन्द्रब्रह्मलान्तकजाः ।
शुक्रसहस्रारानतप्राणतजा आरणाच्युतजाः ॥ ९३ ॥
कल्पातीता नव ग्रैवेयकाः पञ्च त्वनुत्तराः ।
निकायभेदादेवं स्युर्देवाः किल चतुर्विधाः ॥ ९४ ॥
-wordlist-
 
वैमानिक (पुं),  कल्पभव (पुं),  सौधर्मज (पुं),  ईशानज (पुं),  सनत्कुमारज (पुं),  माहेन्द्रज (पुं),  ब्रह्मज (पुं),  लान्तकज (पुं),  शुक्रज (पुं),  सहस्रारज (पुं),  आनतज (पुं),  प्राणतज (पुं),  आरणज (पुं),  अच्युतज (पुं),  कल्पातीत (पुं),  ग्रैवेयक (पुं),  अनुत्तर (पुं)

--source--
 
यद्वदोऽनुत्तरे दुर्वाक्कद्वदे स्यादथाधरः ॥ ३४७ ॥
हीनवादिन्येडमूकानेडमूकौ त्वावाक्श्रुतौ ।
-wordlist-
 
यद्वद (पुं),  अनुत्तर (पुं),  दुर्वाच् (पुं),  कद्वद (पुं),  अधर (पुं),  हीनवादिन् (पुं),  एडमूक (पुं),  अनेडमूक (पुं),  अवाक्श्रुति (पुं)

--source--
 
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।
अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥
ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।
प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
-wordlist-
 
मुख्य (वा),  प्रकृष्ट (वा),  प्रमुख (वा),  प्रबर्ह (वा),  वर्य (वा),  वरेण्य (वा),  प्रवर (वा),  पुरोग (वा),  अनुत्तर (वा),  प्राग्रहर (वा),  प्रवेक (वा),  प्रधान (वा),  अग्रेसर (वा),  उत्तम (वा),  अग्र (वा),  ग्रामणी (वा),  अग्रणी (वा),  अग्रिम (वा),  जात्य (वा),  अग्र्य (वा),  अनुत्तम (वा),  अनवरार्ध्य (वा),  वर (पुंक्ली),  प्रष्ठ (वा),  परार्ध्य (वा),  पर (वा),  श्रेयस् (वा),  श्रेष्ठ (वा),  सत्तम (वा),  पुष्कल (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

यद्वद
यद्वद,  अनुत्तर
यद्भविष्यो दैवपरो यद्वदः स्यादनुत्तरः ।
verse 2.1.1.377
page 0044

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अनुत्तरं,  त्रि,  (नास्ति उत्तरं प्रधानं यस्मात्,  नउत्तरं इति नञ्समासो वा ।) मुख्यं । इतिहेमचन्द्रः ॥
 श्रेष्ठं । प्रतिजल्पविवर्जितं । प्रत्युत्तर-हीनं । इति मेदिनी ॥
 स्थिरं । इति धरणी ॥
अधः । दक्षिणदिक् । इत्यमरटीकायां स्वामी ॥
प्रत्युत्तराभावे क्ली । यथा,  “भवत्यवज्ञा च भव-त्यनुत्तरात्” । इति नैषघं ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अनुत्तर त्रि०
  उत्तरौत्तमः न०
  ५ ब० । अत्यन्तश्रेष्ठे । ६ ब० ।उत्तरवाक्यरहिते “भवत्यवज्ञा च भवत्यनुत्तरादिति” नैष० ।न०  त० । उत्तरदिग्भिन्नायां तद्विरोधिन्यां दक्षिणस्यांदिशि,  स्त्री । उत्तमभिन्ने अपकृष्टे त्रि०
  । न उत्तरतिचलति उद् + तॄ--अच् न०
  त० । स्थिरे त्रि०
  ।

Burnouf

French

 अनुत्तर अनुत्तर a. comp. du précédent
 mms.
		 Sans
réplique,  incapable de répondre.
		 Qui n'est pas plus haut que qqc., 
bas,  inférieur
		 méridional.

Stchoupak

French

 अन्-उत्तर-
 a. à quoi on ne peut répondre 
 qui n'a rien à répondre 
excellent.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.