अनुज (anuja)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अनुज mfn.
   (-जः-जा-जं) Born after,  later,  younger.
	 m.
  (-जः) A younger
brother.
	 f.
  (-जा) A younger sister.
 E.
  अनु after,  ज born. 

Capeller Eng

English

 अनुज a.
  after-born,  younger
 m.
  a younger brother
 f.
  आ॑
a younger sister. 

Yates

English

 अनुज (जः) 1.
m.
  A younger
brother. Also अनुजातः अनुजम्मा.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   अनुज  anuja adj.
   born after   
   अनुजात  anujAta adj.
   after-born    
   अनुजन्यति  { अनु + जन् }  anujanyati  { anu + jan } verb 1  be born after   
   पुमनुजा  pumanujA f.
   born after a male child    
   अपिज  apija m.
   born after or in addition to   
   उपप्रजायते  { उपप्रजन् }  upaprajAyate  { upaprajan } verb  be born after or in addition to    
   स्त्र्यनुज  stryanuja adj.
   born after a female child or sister   
   विभक्तज  vibhaktaja m.
   son born after the partition of the family property between his parents and brothers    
   अपराह्णक  aparAhNaka adj.
   born in the afternoon   
   उत्तरज  uttaraja adj.
   born subsequently or afterwards    

Wilson

English

 अनुज
mfn.
   (-जः-जा-जं) Born after,  later,  younger.
m.
  (-जः) A
younger brother.
f.
  (-जा) A younger sister.
E.
  अनु after,  ज born. 

Apte

English

अनुज [anuja] जात [jāta],  जात p. p.  Born after,  later,  younger
 राममनुजातः P.
 III.4.72
 असौ कुमारस्तमजो$नुजातः R.*
  6.78
 पुमांसमनुरुध्य जाता पुमनुजा Sk.
 so स्त्र्यनुजा.

जः,  जातः A younger brother
 दन्तजाते$नुजाते च कृतचूडे च संस्थिते । अशुद्धा बान्धवाः सर्वे सूतके च तथोच्यते ॥ Some interpret the word अनुजात there to mean 'a child which has not,  cut teeth.' Ms.*
  5.58.

A cadet
 born again,  after born,  younger,  later.

Taking after. अनुजातो हि मां सर्वैर्गुणैः श्रेष्ठो ममात्मजः Rām.*
  2.2.11.

Born again,  invested with the sacred thread.

Equal,  resembling
 एकस्त्वमनुजातो$सि पितरं बलवत्तरम् Rām.*
  6.76.72.

जा,  जाता younger sister.

N.
  of a plant (त्रायमाणालता). -जम् N.
  of a palnt (प्रपौण्डरीक
 Mar.
  पुण्डरीक),  Comp.
   -अवर a.
  lower than the younger,  youngest.

Apte 1890

English

 अनुज 
जात p. p. Born after,  later,  younger
 राममनुजातः P. III. 4. 72
 असौ कुमारस्तमजोऽनुजातः R. 6. 78
 पुमांसमनुरुध्य जाता पुमनुजा Sk.
 so स्त्र्यनुजा. 
जः,  
जातः 1 A younger brother
 Ms. 5. 58. 
2 A cadet
 born again,  after born,  younger,  later. 
3 Taking after. 
4 Born again,  invested with the sacred thread. 
जा,  
जाता 1 A younger sister. 
2 N. of a plant (त्रायमाणालता). 
जं N. of a plant (प्रपौंडरीक). 
Comp. 
अवर a. lower than the younger,  youngest. 

Monier Williams Cologne

English

 अनु-ज mfn.
   born after,  later,  younger

 अनु-ज m.
  a younger brother,  a cadet

 the plant Trāyamāṇa

 अनु-ज n.
  the plant Prapauṇḍarīka

Monier Williams 1872

English

 अनु-ज,  अस्,  आ,  अम्,  born after,  later,  younger
 (अस्), 
m. a younger brother,  a cadet
 N. of a plant,  also
called Trāyamāṇa
 (अम्),  n.,  N. of a plant,  also called
Prapauṇḍarīka
 (आ),  f. a younger sister.

Macdonell

English

 अनुज anu-ja,  a.
  born after,  younger
 m.
  🞄younger brother
 f.
  ā́,  younger sister
 -janman,  m.
  younger brother
 -jāta,  pp. √ gan: 🞄-ka,  a.
  taking after,  like (ac.)
 -jighṛkṣā
 🞄f.  desire to gratify
 -jīvika,  m.
  follower
 -jīvin,  a.
 ,  m.
  dependent,  inferior
 -jīvi-sāt-kṛ,  🞄subject
 -jīvya,  fp. to be lived according to.

Goldstucker

English

 अनुज Tatpur. 1. m. f. n. (-जः-जा-जम्) Born after or later.
2. m. (-जः) A younger brother.
3. f. (-जा)
	^1 A younger sister.
	^2 The name of a me-
dicinal plant. See त्रायमाणा.
4. n. (-जम्) A small herbaceous plant used in medicine
and as a perfume. See प्रपौण्डरीक. E. जन् with अनु, 
kṛt aff. ड.

Benfey

English

 अनुज अनु-ज (vb. जन्), 
 I. adj.
 ,  f.
 
जा। Younger,  Man.  9,  57.
 II. m.
  A
younger brother.
 III. f.
  जा। A younger
sister,  Rām.  3,  4,  52.

Apte Hindi

Hindi

अनुज
वि* - अनु+जन्+ड्
"बाद में उत्पन्न, पीछे जन्मा हुआ, छोटा भाई"

अनुजः
पुं*
  - अनु+जन्+ड्
छोटा भाई

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अनुज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ /ತರುವಾಯ ಹುಟ್ಟಿದವನು /ತಮ್ಮ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) - "डः" (३-२-९९)
व्युत्पत्तिः - > अनु पश्चात् जायते
प्रयोगाः - > "प्रविश्य कृष्णासदनं महीभुजा तदाऽचचक्षेऽनुजसन्निधौ वचः"
उल्लेखाः - > किरा० १-२६

L R Vaidya

English

 anuja {% m. %} A younger brother.

Bopp

Latin

 अनुज m. (ex अनु et ज natus) qui post natus est,  frater
minor. BR. 3. 8.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

सूनु
पु
सूनु,  पुत्र,  अनुज
पार्थारौ श्रवणे कर्णः सूनुः पुत्रे तथाऽनुजे ॥ ३० ॥
verse 3.1.1.30
page 0015

Indian Epigraphical Glossary

English

 anuja (Ep. Ind.,  Vol XXXIII,  p. 271),  a younger cousin.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कनिष्ठ,  कनीयस्,  अनुज,  अवरज
adjective
 
आयुषः अनुसारेण सर्वेषु युवा।
 "मम कनिष्ठः भ्राता आगच्छति।"

Synonyms:
  अनुज,  कनिष्ठ
adjective
 
यः पश्चात् जातः।
 "लक्ष्मणः रामस्य अनुजः भ्राता आसीत्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rjes su skyes
१) अनुज २) करण

mthun par skyes
१) अनुज २) करण

rjes skyes
१) अनुज २) करण

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।
स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥
पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।
देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥
-wordlist-
 
जघन्यज (पुं),  यविष्ठ (पुं),  कनिष्ठ (पुं),  अवरज (पुं),  अनुज (पुं),  यवीयस् (पुं),  कनीयस् (पुं),  पितृव्य (पुं),  श्याल (पुं),  मातुल (पुं),  देवृ (पुं),  देवर (पुं),  देवन् (पुं),  जामि (स्त्री),  भगिनी (स्त्री),  स्वसृ (स्त्री)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
शुक्रे भृगुः शनौ पङ्गुः श्रुतकर्मा महाग्रहः ॥ १४ ॥
श्रुतश्रवोऽनुजः कालो ब्रह्मण्यश्च यमः स्थिरः ।
क्रूरात्मा चाथ राहौ स्यादुपराग उपप्लवः ॥ १५ ॥
-wordlist-
 
भृगु (पुं),  पङ्गु (पुं),  श्रुतकर्मन् (पुं),  महाग्रह (पुं),  श्रुतश्रवस् (पुं),  अनुज (पुं),  काल (पुं),  ब्रह्मण्य (पुं),  यम (पुं),  स्थिर (पुं),  क्रूरात्मन् (पुं),  उपराग (पुं),  उपप्लव (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कनिष्ठ
कनिष्ठ,  अवरज,  अनुज
अग्रजः पूर्वजो ज्येष्ठः कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।
verse 2.1.1.506
page 0058

नाममाला

Sanskrit

अवरज,  अनुज,  कनीयस्
सनाभिः सगोत्रो बन्धुश्च सोदर्यः अवरजोऽनुजः ॥ ४२ ॥
कनीयान् अग्रजो ज्येष्ठः भ्रातृजानी स्वसाऽनुजा ।
verse 0.1.1.42
page 0021

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अनुजं,  क्ली,
   प्रपौण्डरीकनामसुगन्धिद्रव्यं । इतिराजनिर्घण्टः ॥

 अनुजः,  पुं,
   (अनु पश्चात् जायते,  अनु + जन् + ड ।)कनिष्ठभ्राता । तत्पर्य्यायः । जघन्यजः २ कनिष्ठः ३यवीयान् ४ अवरजः ५ । इत्यमरः ॥
 कनीयान् ६यविष्ठः ७ । इति जटाधरः । जघन्यः ८ । इतिशब्दरत्नावली ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अनुज त्रि०
  अनु पश्चात् जायते अनु + जन--ड । पश्चाज्जातेसहोदरे भ्रातरि । तादृश्यां भगिन्यां स्त्री । एका-धिकं हरेज्ज्येष्ठः पुत्रोऽध्यर्द्धं ततोऽनुज इति मनुः ।“चचार सानुजः शान्त” इति रघुः “परिवेत्ता-नुजेऽनूढे” इति मनुः ।

Capeller

German

 अनुज nachgeboren,  jünger
 m.
  jüngerer
Bruder
 f.
  आ॑ jüngere Schwester.

Burnouf

French

 अनुज अनुज a. (जन्) puîné: सानुजे (pour
सह अनुजेन) avec son jeune frère.

Stchoupak

French

 अनु-ज-
 a. né après,  plus jeune 
 m.
  frère cadet 
 f.
  -आ- sœur
cadette 
 °जन्मन्- m.
  id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.