| YouTube Channel

अनुग्रहः (anugrahaH)

 
Apte 1890
English
अनुग्रहः,
हणं 1 A favour, kindness, obligation
showing favour, obliging, rewarding (opp. निग्रह)
निग्रहानुग्रहकर्ता Pt. 1
पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठं R. 2. 35
अनुग्रह इवेयमभ्यर्थना Ś. 1
अनुग्रहं संस्मरणप्रवृत्तं Ku. 3. 3.
2 Assistance, help (shown to the poor in feeding them &c. दरिद्रादिपोषणं).
3 Facilitating by spells.
4 Acceptance.
5 Rear-guard.
Comp.
कातर a. anxious to please or for favour.
सर्गः creation of feelings or mental conditions.
Apte Hindi
Hindi
अनुग्रहः
पुं*
 - अनु+ग्रह्+अप्
"प्रसाद, कृपा, उपकार, आभार"
अनुग्रहः
पुं*
 - अनु+ग्रह्+अप्
स्वीकृति
अनुग्रहः
पुं*
 - अनु+ग्रह्+अप्
सेना के पृष्ठ भाग की रक्षा करने वाला दल
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अनु+ग्रह(उपादाने)+अप् । ‘ग्रहवृदृ०’ ३.३.५८ । १.प्रसादः, कृपा, उपकारः। २.स्वीकृतिः, अङ्गीकारः। ३.आनुकूल्यम्, अभ्युपपत्तिः, हितसम्पादनाहितनिवारणप्रवृत्तिः। ‘अभ्युपपत्तिरनुग्रहः’ अमरः। ‘पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्’ रघुः२.३५। ४.दारिद्र्यादिजनितदुःखहरणेच्छा । ५.ग्रहम् अनुगतः। सूर्यादिग्रहानुगः ग्रहः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आग्रहः, हठः, निर्बन्धः, स्वैरिता, दुराग्रहः, निर्बन्धशीलम्, दृढता, अवश्यता, प्रतिनिविष्टता, प्रतीपता, दुरवग्रहः, प्रग्रहः, दुर्ग्रहः, आसक्तिः, अनुग्रहः
noun
सातत्येन कथनं यत् यथैव अस्ति यथैव भविष्यति यथैव भवेत् इति।
"तुलसी कृष्णमूर्तेः पुरत एव धनुर्धारणस्य आग्रहम् अकरोत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुग्रहः,
पुं,
 (अनु + ग्रह् + अप् ।) दुःखदूरकर-णेच्छा । अनिष्टवारणपूर्व्वकेष्टसाधनं । तत्पर्य्यायः ।अभ्युपपत्तिः २ । इत्यमरः ॥
(“विजपोन्मत्तनिःस्वानामकुत्सापूर्व्वकं हि यत् ।पूरणं दानमानाभ्यामनुग्रह उदाहृतः” ॥
इत्युक्तलक्षणा दारिद्र्यादिजनितदुःखहरणेच्छा ।(“महाननुग्रहो मे स्यादाज्ञप्तस्य महात्मना” ।इति रामायणे ।)