| YouTube Channel

अनुगुण (anuguNa)

 
शब्दसागरः
English
अनुगुण
mfn.
(-णः-णा-णं) According or suitable to, according to merit or
property.
E.
अनु, and गुण quality.
Capeller Eng
English
अनुगुण
a.
congenial, corresponding to, equal to (mostly
—°)
abstr.
°त्व
n.
Yates
English
अनु-गुण (णः-णा-णं)
a. According to
the merit, or qualities.
Wilson
English
अनुगुण
mfn.
(-णः-णा-ण) According or suitable to, according to merit
or property.
E.
अनु, and गुण quality.
Apte
English
अनुगुण [anuguṇa],
a.
[अनुकूलो गुणो यस्य] Having similar qualities, of the same nature
कान्तारतापसाविक्षू वंशकानुगुणौ स्मृतौ Susr.
conformable to, favourable or agreeable to, suitable, according to
मनोरथस्यानुगुणं सर्वदा यस्य चेष्टितम्
Mv.*
7.7 obedient to the will 7.38
गुणसम्पदानुगुणतां गमितः
Ki.*
6.33
1.13
congenial, suitable, fit
˚अन्न- लाभात्
Dk.*
64, 94
अननुगुणदाराणाम्
Dk.*
13 not having wives worthy of themselves
(वीणा) उत्कण्ठितस्य हृदयानुगुणा वयस्या
Mk.*
3.3 agreeable or pleasing to the heart, exactly after the heart (Tv. here takes ˚णा mean तन्त्रीयुक्तवीणा itself)
अत्र द्वावप्युपध्मानीयावेव शान्तानुगुणौ R. G.
रसानुगुणतामेति S. D.
˚णं सर्वास्ववस्थासु यत्
U.*
1.39. -णः A natural peculiarity. -णम्
adv.
Favourably, conformably to one's desires
चिरेणानुगुणं प्रोक्ता प्रतिपत्तिपराङ्मुखी
Bk.*
8.95.
Agreeably or conformably to (in
comp.
)
तदादेशानुगुणं भवदागमनमभूत्
Dk.*
11.
Naturally.
Apte 1890
English
अनुगुण a. [अनुकूलो गुणो यस्य] Having similar qualities, of the same nature
कांतारतापसाविक्षू वंशकानुगुणौ स्मृतौ Suśr.
conformable to, favourable or agreeable to, suitable, according to
मनोरथस्यानुगुणं सर्वदा यस्य चेष्टितं Mv. 7. 7 obedient to the will
7. 38
गुणसंपदानुगुणतां गमितः Ki. 6. 33
10. 13
congenial, suitable, fit
°अन्नलाभात् Dk. 64, 94
अननुगुणदाराणां Dk. 130 not having wives worthy of themselves
(वीणा) उत्कंठितस्य हृदयानुगुणा वयस्या Mk. 3. 3 agreeable or pleasing to the heart, exactly after the heart (Tv. here takes °णा to mean तंत्रीयुक्तवीणा itself)
अत्र द्वावप्युपध्मानीयावेव शांतानुगुणौ R. G.
रसानुगुणतामेति S. D.
°णं सर्वास्ववस्थासु यत् U. 1. 39
णः A natural peculiarity.
णं adv. 1 Favourably, conformably to one's desires
चिरेणानुगुणं प्रोक्ता प्रतिपत्तिपराङ्मुखी Bk. 8. 95.
2 Agreeably or conformably to (in comp.)
तदादेशानुगुणं भवदागमनमभूत् Dk. 11.
3 Naturally.
Monier Williams Cologne
English
अनु-गुण mf(आ)n. having similar qualities, congenial to
according or suitable to
अनु-गुण
m.
natural peculiarity.
Monier Williams 1872
English
अनुगुण अनु-गुण, अस्, आ, अम्, having similar
qualities, congenial with
according or suitable to
(अम्), ind. naturally
(अस्), m. natural peculiarity.
Goldstucker
English
अनुगुण I. Bahuvr. m. f. n. (-णः-णा-णम्) Of similar qualities,
congenial with, corresponding with, suitable to.
II. Tatpur. m. (-णः) (In Rhetoric.) An alaṅkāra or mode
of writing elegantly, representing the natural properties of
a thing as more intense through contact with another thing.
III. Avyayībh. (-णम्) According to the quality or natural
property (of an object). E. अनु and गुण.
Benfey
English
अनुगुण अनु-गुण,
adj.
f.
णा। Cor-
responding, conformable, Mṛcch. 43,
16. Suitable, Daśak. in Chr. 195, 21.
Apte Hindi
Hindi
अनुगुण
"वि*, ब* स*" - -
"समान गुण रखने वाला, उसी स्वभाव का, अनुकूल या रुचिकर, उपयुक्त, रुचिकर, उपयुक्त, अनुरूप, समानशील
-(वीणा)उत्कंठितस्य हृदयानुगुणा वयस्या-मृच्छ०३/३ मन को सुखकर, अभिमत, मनोनुकूल(ता० वा० के अनुसार यहाँ णा से अभिप्राय ’तंत्रीयुक्त वीणा’ से है)"
अनुगुणम्
नपुं*
- -
"अनुकूल, इच्छाओं के समरूप"
अनुगुणम्
नपुं*
- -
अभिमतिपूर्वक या समरूपता के साथ
अनुगुणम्
नपुं*
- -
स्वभावतः|2936
नपुं*
H1 - KV -
स्वभावत
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुगुण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಕೂಲವಾದ
अनुगुण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುರೂಪವಾದ /ಯೊಗ್ಯವಾದ
अनुगुण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಿಕೆಯಿರುವ /ಒಪ್ಪುವಂತಿರುವ /ಮೆಚ್ಚುವಂತಿರುವ
प्रयोगाः - > "अद्वैतं सुखदुःखयोरनुगुणं सर्वास्ववस्थासु यत्"
उल्लेखाः - > उ० रा० १-३९
अनुगुण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗುಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ /ಗುಣದಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗವುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > अनुगतः गुणम्
अनुगुण
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಗುಣದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > विभ० अव्ययी० (२-२-६)
व्युत्पत्तिः - > गुणे
अनुगुण
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಗುಣವನ್ನು ಮೀರದೆ
व्युत्पत्तिः - > गुणमनतिक्रम्य
अनुगुण
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಸಾರವಾಗಿ /ಸರಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪುವಂತೆ
L R Vaidya
English
anuguRa {% a. (f. णा) %} Congenial with, suitable to, अनुगुणं सर्वास्ववस्थासु यत् Ut.i.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अनुगुण am Ende eines Komp. zuträglich, förderlich, Jātakam. 2, 1
26, 42.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुगुण
त्रि०
अनुकूलो गुणो यस्य अनुकूले, अनुगते, अनुरूपे “अद्वैतं सुखदुःखयोरनुगुणं सर्व्वास्ववस्थासुयदिति” उत्तरच० अनुरूपः गुण उपकरणम् योग्योप-करणे “रसानुगुणतामेतीति” सा० द० सदृशगुणयुक्ते
त्रि०
।“कान्तारतापसाविक्षू वंशकानुगुणौ मताविति” सुश्रुतम् ।अनुगतः गुणं तन्त्रीसूत्रं वा गुणानुरक्ते
त्रि०
तन्त्रीयुक्त-वीणायां स्त्री “उत्कण्ठितस्य हृदयानुगुणा वयस्येति”अनुगुणा वीणेति तदर्थः गुणे विभक्त्यर्थे, गुणमनतिक्रम्यवा अव्ययी० गुणे इत्यर्थे, गुणानतिक्रमे तद्बो-धकग्रन्थमधीते वसन्तादि० ठक् आनुगुणिकस्तदध्ये-तरि, तद्वेत्तरि
त्रि०
Capeller
German
अनुगुण entsprechend, gleichartig (oft —°.
Abstr.
°त्व
n.
Burnouf
French
अनुगुण अनुगुण a. (गुण) de même qualité
équivalent
égal, semblable.
Stchoupak
French
अनु-गुण-
a. qui a les qualités correspondantes
conforme à, en
harmonie
-अम् selon les mérites
-ई-भू- devenir analogue à
-त्व- nt. conformité
-वन्त्- qui a les vertus conformes sa race).