| YouTube Channel

अनुगतः (anugataH)

 
E Bharati Sampat
Sanskrit
(वि) अनु+गम्लृ(गतौ)+क्तः(कर्मणि)। ‘निष्ठा’ ३.२.१०२। १.पश्चाद्गतः, सहगतः। ‘आनुगतमलिवृन्दैर्गण्डभित्तीर्विहाय’ रघुः१२.१०२। २.अनु+गम्लृ+क्तः(कर्तरि) । ‘गत्यर्थाकर्मक०’ ३.४.७२। व्याप्तः, सङ्गतः। ‘शिवमिवानुगतं गजचर्मणा’ किरा०५.२। ३.अनुसारी, आज्ञापालकः। ‘रामादेशादनुगता सेना तस्यार्थसिद्धये’ रघुः१५.९। ४.अनुरूपः, आनुलोम्यं गतः। ‘मृदङ्गानुगतसङ्गीतमधुरः पौराणां समुच्चरति चर्चरीध्वनिः’ रत्ना०१। ५.समानः, सदृशः। ६.अधीनः, विधेयः। ‘स्वमतमनुगतस्त्वं तु मह्यं ददासि’ मुद्रा०५.१९। ७.नियतः। ‘न च तदनुगतमेव अभिधावलम्बने नापि तस्य भावात्’ काव्यप्र०५.१३७.४।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुगतः, त्रि, (अनुगच्छति अनु + गम् + कर्त्तरिक्तः ।) अनुगः । आश्रितः । अधीनः । पश्चाद्गतः ।यथा, --“आगच्छद् यत्र काकुत्स्थः स्वर्गाय समुपस्थितः ।विमानवरकोटीभिर्देवैरनुगतस्तदा” ॥
इति रामायणं ॥
नियतः । यथा, “न च तदनु-गतमेव अभिधावलम्बने नापि तस्य भावात्” ।इति पञ्चमोल्लासे काव्यप्रकाशकारः ॥