| YouTube Channel

अनुकम्प्य (anukampya)

 
शब्दसागरः
English
अनुकम्प्य
mfn.
 (-म्प्यः-म्प्या-म्प्यं)
1. Swift, expeditions.
2. Pitiable, worthy of
tenderness or compassion.
E.
 अनु before कपि to tremble, य
aff.
Yates
English
अनु-कम्प्य (म्यः-म्या-म्यं)
a. Pitiable.
Spoken Sanskrit
English
अनुकम्प्य - anukampya -
adj.
 - pitiable
अनुकम्प्य - anukampya -
adj.
 - worthy of sympathy
अनुकम्प्य - anukampya -
m.
 - friend
अनुकम्प्य - anukampya -
m.
 - ascetic
अनुकम्प्य - anukampya -
m.
 - expeditious
अनुकम्प्य - anukampya -
m.
 - relative
Wilson
English
अनुकम्प्य
mfn.
 (-म्प्यः-म्प्या-म्प्यं)
1 Swift, expeditious.
2 Pitiable, worthy of tenderness or compassion.
E.
 अनु before कपि to tremble, य
aff.
Apte
English
अनुकम्प्य [anukampya], pot. p. Pitiable, worthy of sympathy
किं तन्न येनासि ममानुकम्प्या
R.*
 14.74
दुहितरमनुकम्प्यामद्रिरादाय दोर्भ्याम्
Ku.*
 3.76.
म्प्यः A courier, express messenger.
An ascetic.
Apte 1890
English
अनुकंप्य pot. p. Pitiable, worthy of sympathy
किं तन्न येनासि ममानुकप्या R. 14. 74
दुहितरमनुकंप्यामद्रिरादाय दोर्भ्यां Ku. 3. 76.
प्यः 1 A courier, express messenger.
2 An ascetic.
Monier Williams Cologne
English
अनु-कम्प्य
mfn.
 pitiable, worthy of sympathy
अनु-कम्प्य
m.
 an ascetic,
L.
 , expeditious (explained by तरस्विन्, perhaps for तपस्विन्),
L.
(also) a relative, friend,
ĀpGṛ.
Monier Williams 1872
English
अनु-कम्प्य or अनु-कम्पनीय, अस्, आ, अम्,
pitiable, worthy of sympathy
(अस्), m. an ascetic
a
courier.
Goldstucker
English
अनुकम्प्य Tatpur. I. m. f. n. (-प्यः-प्या-प्यम्) Worthy of tender-
ness or compassion.
II. m. (-म्प्यः)
^1 A courier, an express, a runner.
^2 An
ascetic, keeping the vow of rigorous penance. E. कम्प् with
अनु, kṛtya aff. ण्यत्.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुकम्प्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗವುಳ್ಳ
अनुकम्प्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆ ತೋರಿಸಲು ಅರ್ಹನಾದ
व्युत्पत्तिः - > अनुकम्पितुमर्हः
प्रयोगाः - > "दुहितरमनुकम्प्यामद्रिरादाय दोर्भ्याम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-७६
L R Vaidya
English
anukampya {% a. (f. म्प्या) %} 1. Swift, expeditious
2. pitiable, K.S.iii.76.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अनुकम्प्य m. so v.a. Angehöriger, Verwandter, Freund, Āpast. Gṛhy. 13, 13.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुकम्प्यः, त्रिः (अनुकम्पामर्हति अनुकम्पा +अर्हार्थे यत् । अथवा अनु + कम्प् णिच् + कर्म्मणियत् ।) तरस्वी । वेगवान् । इति हारावली ॥
कृपायोग्यः । दयापात्रं ।“अनुकम्प्योऽनुकम्प्यश्च स जातः स च जीवति” ।इति काव्यप्रकाशः ॥
(“दुहितरमनुकम्प्यामद्रिरादाय दोर्भ्यां” ।)इति कुमारसम्भवे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुकम्प्य
त्रि०
 अनुकम्पमर्हति अनुकम्प + यत् । तरस्विनिवेगवति । अनुकम्प्यते अर्हार्थे यत् । दयार्हे
त्रि०
 ।“दुहितरमनुकम्प्यामद्रिरादाय दोर्भ्यामिति” कुमा० ।
Stchoupak
French
अनु-कम्प्य-
a. v. digne de compassion.