| YouTube Channel

अनुकम्पा (anukampA)

 
शब्दसागरः
English
अनुकम्पा
f.
(-म्पा) Tenderness, compassion.
E.
अनु before कपि to tremble,
and affix अच्, and टाप्.
Yates
English
अनु-कम्पा (म्पा) 1.
f.
Compassion.
Spoken Sanskrit
English
अनुकम्पा - anukampA -
f.
- compassion
करुणा - karuNA -
f.
- compassion
दया - dayA -
f.
- compassion
करुणां करोति { कृ } - karuNAMkaroti{kR} - verb 8 - havecompassion
कृपा - kRpA -
f.
- compassion
कारुणिकता - kAruNikatA -
f.
- compassion
कृपालुता - kRpAlutA -
f.
- compassion
घृणा - ghRNA -
f.
- compassion
पीडा - pIDA -
f.
- compassion
माया - mAyA -
f.
- compassion
हन्तोक्ति - hantokti -
f.
- compassion
अनुक्रोश - anukroza -
m.
- compassion
अनुषङ्ग - anuSaGga -
m.
- compassion
विक्षेप - vikSepa -
m.
- compassion
शूक - zUka -
m.
n.
- compassion
कारुण्य - kAruNya -
n.
- compassion
कार्पण्य - kArpaNya -
n.
- compassion
अनुकम्पन - anukampana -
n.
- compassion
आनृशंस्य - AnRzaMsya -
n.
- compassion
करुणवेदित्व - karuNaveditva -
n.
- compassion
अनुकम्पा anukampA
f.
compassion
अनुकम्पा anukampA
f.
pity
अनुकम्पा anukampA
f.
sympathy
अनुकम्पा anukampA
m.
we meet
Wilson
English
अनुकम्पा
f.
(-म्पा) Tenderness, compassion.
E.
अनु before कपि to tremble, and affix अच्, and टाप्.
Apte
English
अनुकम्पा [anukampā], [कम्प्-अङ्] Compassion, commiseration, pity
with
gen.
तेषामेवानुकम्पार्थम्
Bg.*
1.11
or with
loc.
भक्त्या गुरौ मय्यनुकम्पया
R.*
2.63
or in
comp.
भूतानुकम्पा तव चेत्
R.*
2.48
अनुकम्पायां कन्
P.
V.*
3.76.
Apte 1890
English
अनुकंपा [कंप्-अङ्] Compassion, commiseration, pity
with gen.
तेषामेवानुकंपार्थं Bg. 10. 11
or with loc.
भक्त्या गुरौ मय्यनुकंपया R. 2. 63
or in comp.
भूतानुकंपा तव चेत् R. 2. 48
अनुकंपायां कन् P. V. 3. 76.
Monier Williams Cologne
English
अनु-कम्पा
f.
id.
Macdonell
English
अनुकम्पा anu-kamp-ā,
f.
compassion, sympathy 🞄with (g. lc., —°)
-in,
a.
sympathising 🞄w. (g., —°)
-ya, fp. to be felt for.
Goldstucker
English
अनुकम्पा Tatpur. f. (-म्पा) Compassion, tenderness. E. कम्प्
with अनु, kṛt aff. अ, and fem. aff. टाप्.
Benfey
English
अनुकम्पा अनु-कम्प् + आ,
f.
Com-
passion, Bhartṛ. 2, 60.
--
Comp.
स-अनु
-कम्प,
I.
adj.
kind.
II. पम्, adv.
kindly, Daśak. in Chr. 181, 13.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुकम्पा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಯೆ /ಕರುಣೆ
निष्पत्तिः - > अनु + कपि (चलने) - "अः" (३-३-१०३)
प्रयोगाः - > "भक्त्या गुरौ मय्यनुकम्पया च"
उल्लेखाः - > रघु० २-६३
L R Vaidya
English
anukampA {% f. %} The same as अनुकम्पन q.v., R.ii.48.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अनु+कपि(चलने)+अः। ‘गुरोश्च हलः’ ३.३.१०३। १.दया, कृपा ‘कृपा दयानुकम्पा स्यात्’ अमरः। ‘भक्त्या गुरौ मय्यनुकम्पया च’ रघुः२.६३। २.किञ्चिच्चलनम्
Bopp
Latin
अनुकम्पा f. (r. कम्प् tremere, commoveri, s. आ) amor,
misericordia. BH. 10. 11.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
दया
स्त्री
दया, हिंसा, अनुकम्पा
कान्त्यनातपयोच्छाया दया हिंसानुकम्पयोः २१
verse 3.1.1.21
page 0015
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दया, करुणा, अनुकम्पा, कृपा, कारुणिकता, कृपालुता, कारुण्यम्, अनुकम्पनम्, माया, विक्षेपः, अनुक्रोशः, अनुषङ्गः
noun
स्वजनान् दुर्बलान् वा मनुष्यान् व्यथितं दृष्ट्वा तेषां दुःखादीनाम् दूरीकरणम्।
"ईश्वरस्य दया अस्मासु भवेत्।"
Synonyms:
घृणा, करुणा, कारुण्य, अनुकम्पा, अनुक्रोशः, कृपा, दया
noun
परदुःखनिवारणप्रेरिका वृत्तिः।
"हे ईश्वर सर्वेषां दयां कुरु।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rjes su brtse ba
अनुकम्पा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः
महामना महात्मा कृपणस्तु मितंपचः ३६७
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ३६८
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ३६९
-wordlist-
महेच्छ (पुं), उद्भट (पुं), उदार (पुं), उदात्त (पुं), उदीर्ण (पुं), महाशय (पुं), महामनस् (पुं), महात्मन् (पुं), कृपण (पुं), मितम्पच (पुं), कीनाश (पुं), तद्धन (पुं), क्षुद्र (पुं), कदर्य (पुं), दृढमुष्टि (पुं), किम्पचान (पुं), दयालु (पुं), कृपालु (पुं), करुणापर (पुं), सूरत (पुं), दया (स्त्री), शूक (पुं), कारुण्य (क्ली), करुणा (स्त्री), घृणा (स्त्री), कृपा (स्त्री), अनुकम्पा (स्त्री), अनुक्रोश (पुं), हिंस्र (पुं), शरारु (पुं), घातुक (पुं)
नाममाला
Sanskrit
कृपा, अनुकम्पा, अनुक्रोश, अहन्तोक्ति, करुणा, दया
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया
verse 0.1.1.110
page 0055
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुकम्पा,
स्त्री,
(अनु + कम्प् + भावे अः, स्त्रियांटाप् ।) दया कृपा इत्यमरः
(“भूतानुकम्पातव चेदियं गौरेका भवेत् स्वस्तिमती त्वदन्ते” ।इति रघुवंशे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुकम्पा स्त्री अनु + कम्प--अङ् दयायाम्, दयया हिदुःखहेतुकान्यकम्पं दृष्ट्वा तत्सदृशकम्पकरणात् दयाया-स्तथात्वम् अतएवानुकम्पधातोरनुरोदनवत् सकर्म्मकत्वम् ।दया परदुःखप्रहरणेच्छा अनुपूर्व्वककम्पतेस्तदर्थ-परत्वमित्येके धात्वर्थगृहीतकर्म्मकत्वेन तत्राकर्म्मकत्वमितिभेदः “तेषामेवानुकम्पार्थं प्रदेयं प्रीतिपूर्व्वकमिति” स्मृतिः ।“भूतानुकम्पा तव चेदियं गौरिति” रघुः किञ्चिच्चलने
Stchoupak
French
अनु-कम्पा-
f.
id. (gén. loc.).
अनुकम्पोक्ति-
f.
marque de sympathie.