| YouTube Channel

अनीकिनी (anIkinI)

 
शब्दसागरः
English
अनीकिनी
f.
(-नी)
1. An army, a host, forces.
2. A certain force
one-
tenth of an Akshouhini, containing two thousand, one hundred
and eighty-seven elephants, and as many cars, six thousand, five
hundred and sixty-seven horses, and ten thousand, nine hundred
and thirty-five foot. 3 A lotus.
E.
अनीक an army, इनि
aff.
Yates
English
अनी_किनी (नी) 3.
f.
An army, a
host.
Spoken Sanskrit
English
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- forces
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- certain force
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- lotus
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- army
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- host
अनीकिनी - anIkinI -
f.
- forces
अनीक - anIka -
m.
- forces
पञ्चबल - paJcabala -
n.
- 5 forces
सशस्त्र बल - sazastra bala -
n.
- armed forces
वाहिनी - vAhinI -
f.
- body of forces
साधन - sAdhana -
n.
- military forces
बलानि - balAni - pl. - military forces
बल-केन्द्र - bala-kendra -
n.
- center of forces [ Phys. ]
संरक्षि बल - saMrakSi bala -
n.
- conservative forces
बलसमुह - balasamuha -
m.
- assemblage of forces
बलविन्यास - balavinyAsa -
m.
- arrangement of forces
यथाबलम् - yathAbalam -
ind.
- according to the forces
बलक्षोभ - balakSobha -
m.
- commotion in the forces
सैनिक - sainika -
m.
- body of forces in array
वैबाध - vaibAdha -
m.
- that which forces asunder
समान्तर-बल-केन्द्र - samAntara-bala-kendra -
n.
- centre of parallel forces [ Phys. ]
बलोत्साह - balotsAha -
m.
- ardour of troops or forces
संरक्षि-बल-संहति - saMrakSi-bala-saMhati -
f.
- conservative system of forces [ Math. ]
साद्बनाध्यक्ष - sAdbanAdhyakSa -
m.
- superintendent of the military forces
Wilson
English
अनीकिनी
f.
(-नी)
1 An army, a host, forces.
2 A certain force
one-tenth of an Akṣauhiṇī, containing two thousand,
one hundred and eighty-seven elephants, and as many cars, six thousand, five
hundred and sixty-seven horse, and ten thousand, nine hundred and thirty-five
foot.
3 A lotus.
E.
अनीक an army, इनि
aff.
Apte
English
अनीकिनी [anīkinī], [अनीक्रानां सङ्घः
अनीकं युद्धं प्रयोजनतया अस्त्यस्याः इति वा, अनीक-इनि]
An army, host, forces.
Three chamūs or one-tenth of a complete army (अक्षौहिणी)
1935 foot, 6561 horse, 2187 elephants and as many chariots. चमूस्तु पृतनास्तिस्रस्तिस्रश्चम्बस्त्वनीकिनी अनीकिनी दशगुणा प्राहुरक्षौहिणीं बुधाः
Mb.
* 1.2.22.
A lotus.
Apte 1890
English
अनीकिनी [अनीकानां संघः
अनीकं युद्धं प्रयोजनतया अस्त्यस्याः इति वा, अनीक-इनि] 1 An army, host, forces.
2 Three chamūs or one-tenth of a complete army (अक्षौहिणी)
10935 foot, 6561 horse, 2187 elephants and as many chariots.
3 A lotus.
Monier Williams Cologne
English
अनीकिनी
f.
an army, a host, forces
a certain force
three Camūs or one-tenth of an Akṣauhiṇī (or of a complete army
2187 elephants and as many cars, 6561 horses, and 10935 foot)
a lotus.
Monier Williams 1872
English
अनीकिनी, f. an army, a host, forces
a certain force
three Camūs or one-tenth of an Akṣauhiṇī, i. e. a com-
plete army
2187 elephants and as many cars, 6561
horses, and 10935 foot
a lotus.
Goldstucker
English
अनीकिनी f. (-नी)
^1 An army, a host, forces.
^2 A certain
force
three chamūs or one-tenth of an Akṣauhiṇī, con-
taining two thousand, one hundred and eighty-seven ele-
phants, and as many cars, six thousand, five hundred and
sixty-one horses, and ten thousand, nine hundred and thirty-
five foot. E. अनीक, taddh. aff. इनि.
Apte Hindi
Hindi
अनीकिनी
स्त्री*
- अनीकानां संघः-अनीक+इनि+ङीप्
"सेना, सैन्य दल, सैन्य श्रेणी"
अनीकिनी
स्त्री*
- अनीकानां संघः-अनीक+इनि+ङीप्
तीन सेनाएँ या पूर्न सेना का दशम भाग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनीकिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇನೆ / ದಂಡು / ಪಡೆ
निष्पत्तिः - > अनीक “इनिः” (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > अनीकं रणौऽस्ति प्रयोजनत्वेनास्याः|
प्रयोगाः - > “समं समन्ततो राज्ञामापतन्तीरनीकिनौः” |
उल्लेखाः - > माघ० १९-१०
अनीकिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇನೆಗಳ ಗುಂಪು / ಆನೆ ರಥ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು / ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಯ ಹತ್ತನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದ ಸೈನ್ಯ
प्रयोगाः - > “एकैभेकरथत्र्यश्वा पत्तिः पञ्चपदातिका पत्यङ्गैः त्रिगुणैः सर्वैः क्रमादाख्या यथोत्तरम् सेनामुखं गुत्मगणौ वाहिनी पृतना चमूः अनीकिनी दशानीकिन्यक्षौहिणी” |
उल्लेखाः - > अम०
विस्तारः - > ಸೇನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ ರಥ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಲ ಸಂಖ್ಯಾವಿವರ-ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಂದು ಮೂರರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುವು.
ಸೇನೆಗಳ ಗುಂಪು ಆನೆಗಳು ರಥಗಳು ಕುದುರೆ ಕಾಲಾಳುಗಳು ಹೆಸರು
ಪತ್ತಿ 1 1 3 5
ಸೇನಾಮುಖ 3 3 9 15
ಗುಲ್ಮ 9 9 27 45
ಗಣ 27 27 81 135
ವಾಹಿನೀ 81 81 243 405
ಪೃತನಾ 243 243 729 1215
ಚಮೂ 729 729 2187 3645
ಅನೀಕಿನೀ 2187 2187 6561 10935
ಅಕ್ಶೌಹಿಣೀ 21870 21870 65610 109350
(ಅಕ್ಶೌಹಿಣೀಯು ಅನೀಕಿನಿಯ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು.)
L R Vaidya
English
anIkinI {% f. %} 1. An army
2. a certain force, viz., one-tenth of an अक्षौहिणी q.v.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अनीकं रणः अस्ति प्रयोजनत्वेन अस्याः। अनीक+इनिः। ‘अत इनि०’ ५.२.११५। १.सेना ‘समं समन्ततो राज्ञामापतन्तीरनीकिनीः’ माघः१९.१०। (स्त्री) २.अनीकानां सङ्घः, सैनाविशेषः, अक्षौहिण्याः दशमांशः। ‘एकैभैकरथत्र्यश्वा पतिः पञ्चपदातिका ।पत्त्यङ्गैस्त्रिगुणैः सर्वैः क्रमादाख्या यथोत्तरम् सेनामुखं गुल्मगणौ वाहिनी पृतना चमूः। अनीकिनी दशानीकिन्यक्षौहिणी’ अमरः। ‘अनीकिनी स्त्रियां सेनामात्रसेनाविशेषयोः’ मेदिनी
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अनीकिनी Heer, Ragh. 18, 9
MBh. 1, 2, 22. [Śrīk. XXI, 31. 51.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अनीकिनी
noun
अक्षौहिणीदशमांशेयः सैन्यसंख्याविशेषः।
"अनीकिन्यां 6561 अश्वाः 2187 हस्तिनः 10935 पदातयः 2187 रथाः समुदायेन 21870 भवन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वाहिनी पृतना सेना बलं सैन्यमनीकिनी ७४५
कटकं ध्वजिनी तन्त्रं दण्डोऽनीकं पताकिनी
वरूथिना चमूश्चक्रं स्कन्धवारोऽस्य तु स्थितिः ७४६
शिबिरं रचना तु स्याद्व्यूहो दण्डादिको युधि
-wordlist-
वाहिनी (स्त्री), पृतना (स्त्री), सेना (स्त्री), बल (क्ली), सैन्य (क्ली), अनीकिनी (स्त्री), कटक (क्ली), ध्वजिनी (स्त्री), तन्त्र (क्ली), दण्ड (पुं), अनीक (क्ली), पताकिनी (स्त्री), वरूथिनी (स्त्री), चमू (स्त्री), चक्र (पुंक्ली), स्कन्धावार (पुं), शिबिर (क्ली), व्यूह (पुं)
--source--
सेना सेनामुखं गुल्मो वाहिनी पृतना चमूः ७४८
अनिकिनी पत्तेः स्यादिभ्याद्यैस्त्रिगुणैः क्रमात्
दशानिकिन्येऽक्षौहिणी सज्जनं तूपरक्षणम् ७४९
-wordlist-
सेना (स्त्री), सेनामुख (क्ली), गुल्म (पुंक्ली), वाहिनी (स्त्री), पृतना (स्त्री), चमू (स्त्री), अनीकिनी (स्त्री), अक्षौहिणी (स्त्री), सज्जन (क्ली), उपरक्षण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पृतना
पृतना, सेना, ध्वजिनी, पताकिनी, वाहिनी, बल, सैन्य, चक्र, चमू, वरूथिनी, अनीकिनी, अनीक
पृतना सेना ध्वजिनी पताकिनी वाहिनी बलं सैन्यम्
चक्रं चमूर्वरूथिन्यनीकिनी स्यादनीकं ४५७
verse 2.1.1.457
page 0053
पुराणम्
English
अनीकिनी / ANĪKINĪ. A division of the army. (See under akṣauhiṇī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनीकिनी,
स्त्री,
(अनीको रणोऽस्ति प्रयोजनत्वेनअस्या इति, अनीक + इनि + स्त्रियाम् ।) सैन्य-संख्याविशेषः तद्यथा ६५६१ अश्वाः २१८७हस्तिनः १०९३५ पदातयः २१८७ रथाः ।समुदायेन सप्तत्यधिकाष्टशताधिकसहस्राधिका-युतद्वयं २१८७० अक्षौहिणोदशमांशेयं इत्य-मरभरतौ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनीकिनी स्त्री अनीकानां संघः अनीकं युद्धं प्रयोजनतयाअस्त्यस्याः वा अनीक + इनि सेनासंघे हस्त्यादिसंख्या-विशेषवत्यां सेनायाञ्च तत्संख्या चोक्ता भारते “एकोरथो गजश्चैको नराः पञ्च पदातयः त्रयश्च तुर-गास्तज्ज्ञैः पत्तिरित्यभिधीयते
पत्तिन्तु त्रिगुणामेता-माहुः सेनामुखं बुधाः त्रीणि सेनामुस्वान्येको गुल्मइत्यभिधीयते
त्रयो गुल्मा गणो नाम वाहिनी तुगणास्त्रयः स्मृतास्तिस्रस्तु वाहिन्यः पृतनेति विच-क्षणैः
चमूस्तु पृतनास्तिस्रस्तिस्रश्चम्वस्त्वनीकिनीति” ।ततश्च हस्तिनः २१८७ रथाः २१८७ अश्वाः६५६१ पदातयः १०९३५ समुदिताः २१८७०