| YouTube Channel

अनीकः (anIkaH)

 
Apte
English
अनीकः [anīkḥ] कम [kama], कम [अनिति जीवत्यनेन
अन्-ईकन्
Uṇ.*
 4.16-17]
Army, forces
troop, host
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकम्
Bg.*
 1.2. महारथानां प्रतिदन्त्यनीकम्
Ki.*
 16.14. पदातींश्च महीपालः पुरो$- नीकस्य योजयेत्
H.*
 3.73.
A collection, group, mass
नवाम्बुदानीकमुहूर्तलाञ्छने
R.*
 3.53.
Battle, fight, combat.
A row, line, marching column.
Front, head
chief
रथेषु नो$नीकेष्वधिश्रियः
Rv.*
 8.2.12. (सेनामुखेषु)
अग्निर्वै देवानामनीकम् Śat. Br.
अग्निमनीकं कृत्वा.
cf.
 अनीकस्तु रेण सैन्ये सन्देहे$पि च कथ्यते Nm.
Face, countenance, ibid (मुखम्) (तस्य प्राणवायुनिस्सारणात् तथात्वम्)
splendour
brilliance
form (तेजस्)
स्वनीक
Rv.*
 7.1.23, 3.6 (mostly
Ved.
 in these two senses)
Edge, point.
Comp.
 स्थः a warrior, combatant.
a sentinel., (armed) watch. अभिचक्राम भर्तारमनीकस्थः कृताञ्जलिः
Rām.*
 6.32.34.
an elephantdriver, or its trainer (द्राविडी 'अने'
=
 हत्ती)
अनीकस्थप्रमाणैः प्रशस्तव्यञ्जनाचारान् हस्तिनो गृह्णीयुः Kau.
A.
 2.2.
a wardrum or trumpet.
a signal, mark
sign. -स्थानम् a military station
Kau.
A.
 1.16.
Apte 1890
English
अनीकः
कं [अनिति जीवत्यनेन
अन्-ईकन् Uṇ. 4. 16-17] 1 Army, forces
troop, host
दृष्ट्वा तु पांडवानीकं Bg. 1. 2
पदातींश्च महीपालः पुरोऽनीकस्य योजयेत् H. 3. 80.
2 A collection, group, mass
नवांबुदानीकमुहूर्तलांछने R. 3. 53.
3 Battle, fight, combat.
4 A row, line, marching column.
5 Front, head
chief
रथेषु नोऽ नीकेष्वधिश्रियः Rv. 8. 20. 12. (सेनामुखेषु)
अग्निर्वै देवानामनीकं Śat. Br.
अग्निमनीकं कृत्वा.
6 Face, countenance, ibid. (मुखं) (तस्य प्राणवायुनिस्सारणात् तथात्वं)
splendour
brilliance
form (तेजस्)
स्वनीक Rv. 7. 2. 23, 3. 6 (mostly Ved. in these two senses).
7 Edge, point.
Comp.
स्थः {1} a warrior, combatant. {2} a sentinel, (armed) watch. {3} an elephantdriver, or its trainer. {4} a war-drum or trumpet. {5} a signal, mark, sign.
Apte Hindi
Hindi
अनीकः
पुं*
 - अन्+ईकन्
"सेना, सैन्यपंक्ति, सैनिक दस्ता , दल"
अनीकः
पुं*
 - अन्+ईकन्
"समूह, वर्ग"
अनीकः
पुं*
 - अन्+ईकन्
"संग्राम, लड़ाई, युद्ध"
अनीकः
पुं*
 - अन्+ईकन्
"पंक्ति, श्रेणी, चलती हुई सेना की टुकड़ी"
अनीकः
पुं*
 - अन्+ईकन्
"अग्रभाग, प्रधान, मुख्य"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुंन) न नीयते अपसार्यते अस्मात् । नञ्+णीञ्(प्रापणे)+क्विप्, कप् च । १.युद्धम्, रणम् । २.अनिति अनेन । अन(प्राणने)+ईकन् । ‘अनिहषिभ्यां किच्च’ उ०४.१७। सेना, सैन्यम् । ‘अनीकोऽस्त्री रणे सैन्ये’ मेदिनी । ‘दृष्टवा तु पाण्डवानीकम्’ गीता १.२। ३.अग्रभागः, मुखम् । ‘अग्नेरनीकमप आविवेश’ यजुः८.२४।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 समूहः, परिषद्, सङ्घः, निकायः, गणः, अनीकः, वर्गः, षण्डः, सार्थः, मण्डलम्, वृन्दम्
noun
कस्यापि विशेषस्य कार्यादेः पूर्त्यर्थे सम्मिलिताः जनाः।
"अस्माकं नगरे चित्रकूटस्थ रामलीलायाः समूहः आगतः।"
Synonyms:
 कलहः, वादः, युद्धम्, आयोधनम्, जन्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, सङ्ख्यम्, समीकम्, साम्परायिकम्, समरः, अनीकः, रणः, विग्रहः, सम्प्रहारः, कलिः, स्फोटः, संयुगः, आहवः, समितिः, समित्, आजिः, शमीकम्, संस्फेटः
noun
कस्यापि विषये परस्परविषये वा प्रयुक्तं दूषितं जल्पनम्।
"सः कलहस्य कारणं ज्ञातुं इच्छति।"
Synonyms:
 युद्धम्, संग्रामः, समरः, समरम्, आयोधनम्, आहवम्, रण्यम्, अनीकः, अनीकम्, अभिसम्पातः, अभ्यामर्दः, अररः, आक्रन्दः, आजिः, योधनम्, जम्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, संख्यम्, समीकम्, साम्यरायिकम्, कलहः, विग्रहः, संप्रहारः, कलिः, संस्फोटः, संयुगः, समाघातः, संग्रामः, अभ्यागमः, आहवः, समुदायः, संयत्, समितिः, आजिः, समित्, युत्, संरावः, आनाहः, सम्परायकः, विदारः, दारणम्, संवित्, सम्परायः, बलजम्, आनर्त्तः, अभिमरः, समुदयः, रणः, विवाक्, विखादः, नदनुः, भरः, आक्रन्दः, आजिः, पृतनाज्यम्, अभीकम्, समीकम्, ममसत्यम्, नेमधिता, सङ्काः, समितिः, समनम्, मीऴ् हे, पृतनाः, स्पृत्, स्पृद्, मृत्, मृद्, पृत्, पृद्, समत्सु, समर्यः, समरणम्, समोहः, समिथः, सङ्खे, सङ्गे, संयुगम्, सङ्गथः, सङ्गमे, वृत्रतूर्यम्, पृक्षः, आणिः, शीरसातौ, वाजसातिः, समनीकम्, खलः, खजः, पौंस्ये, महाधनः, वाजः, अजम्, सद्म, संयत्, संयद्, संवतः
noun
शत्रुतावशाद् अन्यराज्यैः सह सशस्त्रसेनाबलेन धर्मलाभार्थम् अर्थलाभार्थं यशोलाभार्थं वा योधनम्।
"यत्र अयुद्धे ध्रुवं नाशो युद्धे जीवितसंशयः तं कालम् एकं युद्धस्य प्रवदन्ति मनीषिणः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनीकः,
पुं,
क्ली,
 (नास्ति नीः स्वर्गप्रापको यस्मात् ।कप्, अर्द्धर्च्चादित्बात् पुंस्त्वं क्लीवत्वञ्च ।) युद्धं, सैन्यं । इति मेदिनी ॥