| YouTube Channel

अनिष्ट (aniSTa)

 
शब्दसागरः
English
अनिष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Unwished, undesirable, bad, unlucky.
f.
(-ष्टा) A
plant, (Sida alba.)
E.
अन् neg. इष्ट wished.
Capeller Eng
English
1 अनिष्ट
a.
undesired, unpleasant, unlawful, wrong.
m.
not a
favourite
n.
ill-luck, evil, misfortune.
2 अ॑निष्ट
a.
not sacrificed
not worshipped with a
sacrifice.
Yates
English
अनि_ष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Undesired, evil.
(ष्टा)
f.
A plant (Sida alba).
Spoken Sanskrit
English
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- ominous
अनिष्टसूचक - aniSTasUcaka -
adj.
- ominous
कुलग्न - kulagna -
adj.
- ominous
शाकुन - zAkuna -
adj.
- ominous
शाकुनिक - zAkunika -
adj.
- ominous
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- not honoured with a sacrifice
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- wrong
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- undesirable
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- unwelcome
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- ominous
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- disadvantageous
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- unfavourable
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- not offered in sacrifice
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- bad
अनिष्ट - aniSTa -
adj.
- leading to hell
अनिष्ट - aniSTa -
n.
- calamity
अनिष्ट - aniSTa -
n.
- disadvantage
अनिष्ट - aniSTa -
n.
- evil
अनिष्ट - aniSTa - ppp. - unwanted
अनिष्ट - aniSTa - ppp. - undesired
Wilson
English
अनिष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Unwished, undesirable, bad, unlucky.
f.
(-ष्टा) A plant, (Sida alba.)
E.
अन् neg. इष्ट wished.
Apte
English
अनिष्ट [aniṣṭa],
a.
Unwished, undesirable
unfavourable, disagreeable, ill (with
gen.
)
ध्यायत्यनिष्टं यत्किञ्चित्पाणिग्राहस्य चेतसा
Ms.*
9.21 whatever ill she thinks of her husband.
Evil, forbidden.
Bad, unlucky, ominous.
Not honoured with a sacrifice. -ष्टम् An evil, mishap, misfortune, calamity, disadvantage
a crime, offence, wrong, unwelcome thing
˚एकबुद्धि
Māl.
8.12
भवत्यनिष्टादपि नाम दुःसहान्मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी
Ku.*
5.42
ill-omen
प्रातरेव ˚दर्शनं जातम्
H.*
1.
Comp.
-अनुबन्धिन्
a.
followed by or attended with calamities
विषयोपभोगेषु ˚बन्धिषु यः सुखपुद्धिमारो- पयति
K.*
155. -आपत्तिः
f.
, -आपादनम् getting what is not desired, an undesired occurrence. -आशंसिन्
a.
(˚सूचक) indicating or boding ill. -ग्रहः an evil or malignant planet. -दुष्टधी
a.
having an evil and corrupt mind.
प्रसङ्गः an undesired occurrence.
connection with a wrong object, argument or rule. -फलम् an evil result.-शङ्का fear of evil. -हेतुः an evil omen.
Apte 1890
English
अनिष्ट a. 1 Unwished, undesirable
unfavourable, disagreeable, ill (with gen.)
ध्यायत्यनिष्टं यत्किंचित्पाणिग्राहस्य चेतसा Ms. 9. 21 whatever ill she thinks of her husband.
2 Evil, forbidden.
3 Bad, unlucky, ominous.
4 Not honoured with a sacrifice.
ष्टं An evil, mishap, misfortune, calamity, disadvantage, a crime, offence, wrong, unwelcome thing
°एकबुद्धि Māl. 8. 12
भवत्यनिष्टादपि नाम दुःसहान्मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी Ku. 5. 42
ill-omen
प्रातरेव °दर्शनं जातं H. 1.
Comp.
अनुबंधिन् a. followed by or attended with calamities
विषयोपभोगेषु °धिषु यः सुखबुद्धिमारोपयति K. 155.
आपत्तिः f.,
आपादनं getting what is not desired, an undesired occurrence.
आशंसिन् a. (°सूचक) indicating or boding ill.
ग्रहः an evil or malignant planet.
दुष्टधी a. having an evil and corrupt mind.
प्रसंगः {1} an undesired occurrence. {2} connection with a wrong object, argument or rule.
फलं an evil result.
शंका fear of evil.
हेतुः an evil omen.
Monier Williams Cologne
English
1. अन्-इष्ट
mfn.
(√ 3. इष्), unwished, undesirable, disadvantageous, unfavourable
bad, wrong, evil, ominous
अन्-इष्ट
n.
evil, disadvantage.
2. अ॑न्-इष्ट
mfn.
(√ यज्), not offered in sacrifice
not honoured with a sacrifice.
Monier Williams 1872
English
अनिष्ट 1. अन्-इष्ट, अस्, आ, अम् (rt. इष्), un-
wished, undesirable, disadvantageous, disagreeable, un-
favourable
bad, wrong, evil, unlucky, ominous
(आ),
f. a plant, Sida Alba
(अम्), n. evil, detriment, disad-
vantage, calamity, crime.
—अनिष्ट-ग्रह, अस्, m. an
evil planet.
—अनिष्ट-दुष्ट-धी, ईस्, ईस्, इ, having an
evil and corrupt mind.
—अनिष्ट-प्रसङ्ग, अस्, m.
connection with a wrong object or a wrong argument
or a wrong rule.
—अनिष्ट-फल, अम्, n. evil result.
—अनिष्ट-शङ्का, f. foreboding or fear of evil or
misfortune.
—अनिष्ट-सूचक, अस्, इका, अम्, forebod-
ing evil, ominous.
—अनिष्ट-हेतु, उस्, m. an evil
omen.
—अन्-इष्टापादन (°ट-आप्°), अम्, n. not ob-
taining what is desired or (fr. अनिष्ट and आपादन)
obtaining what is not desired.
—अन्-इष्टाप्ति (°ट-आप्°),
इस्, f. = preceding.
—अनिष्टाशंसिन् (°ट-आश्°), ई, इनी,
इ, indicating or boding evil.
—अनिष्टोत्प्रेक्षण
(°ट-उत्°), अम्, n. expectation of evil.
अनिष्ट 2. अन्-इष्ट, अस्, आ, अम्, (rt. यज्), not
offered in sacrifice, not honoured with a sacrifice.
Macdonell
English
अनिष्ट 1. an-iṣṭa, pp. displeasing (to g.), 🞄unpleasant
unlucky, hurtful
forbidden, disapproved 🞄of
n.
evil, calamity.
अनिष्ट 2. án-iṣṭa, pp. not sacrificed
not to 🞄be sacrificed to.
Goldstucker
English
अनिष्ट Tatpur. I. 1. m. f. n. (-ष्टः-ष्टा-ष्टम्)
^1 Unwished, un-
desirable, bad, wrong.
^2 Bad, evil.
^3 Unlucky.
2. n. (-ष्टम्)
^1 Bad luck, evil occurrence, misfortune.
^2 Evil deed, crime.
3. f. (-ष्टा) The name of a plant (Sida alba). See नाग-
वला. E. neg. and इष्ट (इष्, kṛt aff. क्त).
II. m. f. n. (-ष्टः-ष्टा-ष्टम्)
^1 Not sacrificed.
^2 Not honoured
with a sacrifice (as a god). E. neg. and इष्ट (यज्, kṛt
aff. क्त).
Hindi
Hindi
और अवांछनीय
Apte Hindi
Hindi
अनिष्ट
"वि*, न* त*" - -
"न चाहा हुआ, जिसकी इच्छा हो, अननुकूल"
अनिष्ट
"वि*, न* त*" - -
अनर्थ
अनिष्ट
"वि*, न* त*" - -
"बुरा, दुर्भाग्यपूर्न, अमंगलसूचक"
अनिष्ट
"वि*, न* त*" - -
यज्ञ द्वारा असम्मानित
अनिष्टम्
नपुं*
- इष्टम्
"बुराई, दुर्भाग्य, विपत्ति"
अनिष्टम्
नपुं*
- इष्टम्
"असुविधा, अहित"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶುಭ
अनिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಪತ್ತು / ತೊಂದರೆ
अनिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪರಾಧ / ತಪ್ಪು
निष्पत्तिः - > इषु (इच्छायाम्) “क्तः” (३-३-११४)
व्युत्पत्तिः - > इष्टम् |
प्रयोगाः - > “भवत्यनिष्टादपिनाम दुःसहान्मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी” |
उल्लेखाः - > कुमा० ५-४२
अनिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡದ
अनिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಪ್ರಿಯವಾದ
अनिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೆಟ್ಟಸ್ವಭಾವದ / ದುಷ್ಟವಾದ
L R Vaidya
English
anizwa {% (I) a. (f. ष्टा) %} 1. Unwished, undesirable
2. unfavourable
3. bad, unlucky, ominous
4. not honoured with a sacrifice.
anizwa {% (II) n. %} 1. Disadvantage
2. evil, calamity.
Lanman
English
an-iṣṭa, a. undesired
disagreeable
unapproved,
unlawful. [√1iṣ.]
Abhyankara Grammar
English
अनिष्ट an undesired consequence or result
cf. अनिष्टं प्राप्नोति इष्टे सिध्यति M. Bh. on I.3.1 , also cf. नानिष्टार्था शास्त्रप्रवृत्तिः M. Bh. on VI.1.2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अप्रिय, अनिष्ट, अनभीष्ठ, अनभिमत
adjective
यद् प्रियं नास्ति।
"आवश्यकता वर्तते इत्यतः तेन अप्रियं वस्तु अपि क्रीतम्।"
Synonyms:
अस्वीकृत, असम्मत, अनभिमत, अमत, अनिष्ट, अप्रशस्त, गर्हित, विद्विष्ट
adjective
यद् स्वीकृतम्।
"एषा परियोजना अद्यापि शासनेन अस्वीकृता अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनिष्टः, त्रि, (इष् + कर्म्मणि क्तः, इष्ट इति नञ-समासः ।) अनभिलषितः अवाञ्छितः यथा, “इष्टनाशादनिष्टाप्तेः करुणाख्यो रसो भवेत्” ।इति साहित्यदर्पणं
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनिष्ट
त्रि०
इष--क्त विरोधे
न०
त० इष्टस्य सुस्वादे-र्विरोधिनि प्रतिकूलवेदनीये दुःखे, तत्साधने--पापे, विषादौ, अपकारे० “इष्टनाशादनिष्टाप्तेः करु-णाख्यो रसोभवेदिति सा० द० “ध्यायत्यनिष्टं तत्सर्व्वंपाणिग्राहस्य चेतसेति” “एवं यद्यप्यनिष्टेषु वर्त्तन्ते” इतिअनिष्टं वा प्यानिष्टेषु तं धर्म्मं विचालयेदिति” मन-सानिष्टचिन्तनमिति” मनुः नागबलायां स्त्री ।यज--क्त
न०
त० अकृतयागे देवादौ
Capeller
German
1. अनिष्ट unerwünscht, unangenehm
schädlich
n.
Unheil, Übel.
2. अ॑निष्ट nicht geopfert.
Burnouf
French
अनिष्ट अनिष्ट pp. (इछ्) non désiré
redouté.
Stchoupak
French
अन्-इष्ट-
a. désagréable
contraire au droit, interdit
nt. malheur,
évènement funeste.