| YouTube Channel

अनिर्वचनीय: (anirvacanIya:)

 
शब्दसागरः
English
अनिर्वचनीय
mfn.
 (-यः-या-यं) Not to be mentioned or described, indescrib-
able.
E.
 अ neg. निर्वचनीय describable.
Capeller Eng
English
अनिर्वचनीय
a.
 undefinable.
Yates
English
अ-निर्वचनीय (यः-या-यं)
a. Unspeak-
able, indescribable.
Spoken Sanskrit
English
अनिर्वचनीय - anirvacanIya -
adj.
 - indescribable
अवक्तव्य - avaktavya -
adj.
 - indescribable
अवर्ण्य - avarNya -
adj.
 - indescribable
निरुपाख्य - nirupAkhya -
adj.
 - indescribable
वैलक्षण्य - vailakSaNya -
n.
 - indescribableness
अशस्तवार - azastavAra -
adj.
 - having indescribable treasures
Wilson
English
अनिर्वचनीय
mfn.
 (-यः-या-यं) Not to be mentioned or described,
indescribable.
E.
 अ neg. निर्वचनीय describable.
Apte
English
अनिर्वचनीय [anirvacanīya],
a.
Unutterable, indescribable, undefinable, epithet of the Supreme Being.
Improper to be mentioned. -यम् (In Vedānta)
Māyā or illusion, ignorance.
The world.
Comp.
 -सर्वस्वम्
N.
 of a work by Śrīharṣa, also called खण्डनखण्डखाद्य
तत्र सर्वेषां पदार्थानाम् इदंतया निर्वक्तुमशक्यता दर्शिता.
Apte 1890
English
अनिर्वचनीय a. 1 Unutterable, indescribable, undefinable, epithet of the Supreme Being.
2 Improper to be mentioned.
यं (In Vedānta) 1 Māyā or illusion, ignorance.
2 The world.
Comp.
सर्वस्वं N. of a work by Śrīharṣa, also called खंडनखंडखाद्य
तत्र सर्वेषां पदार्थानां इदंतया निर्वक्तुमशक्यता दर्शिता.
Monier Williams Cologne
English
अ-निर्वचनीय
mfn.
 unutterable, indescribable
not to be mentioned.
Monier Williams 1872
English
अनिर्वचनीय अ-निर्वचनीय or अ-निर्वाच्य,
अस्, आ, अम्, unutterable, indescribable
improper to
be mentioned.
Macdonell
English
अनिर्वचनीय a-nir-vacanīya, fp. not to be 🞄defined (by or as, in. ).
Goldstucker
English
अनिर्वचनीय Tatpur. m. f. n. (-यः-या-यम्) Not explainable,
indescribable. E. अ neg. and निर्वचनीय.
Apte Hindi
Hindi
अनिर्वचनीय
"वि*, न* त*" - न वचनीयम्
"कहने के अयोग्य, अवर्णनीय"
अनिर्वचनीय
"वि*, न* त*" - न वचनीयम्
वर्णन करने के अयोग्य
अनिर्वचनीयम्
"वि*, न* त*" - न वचनीयम्
"माया, भ्रम, अज्ञान"
अनिर्वचनीयम्
"वि*, न* त*" - न वचनीयम्
संसार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनिर्वचनीय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
अनिर्वचनीय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಗತ್ತು / ಪ್ರಪಂಚ
अनिर्वचनीय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಜ್ಞಾನ
विस्तारः - > [ಅದ್ವೈತ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಾಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅನಿರ್ವಚನೀಯಗಳು.]
अनिर्वचनीय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗದ / ಹೇಳಲಾಗದ
व्युत्पत्तिः - > न निर्वक्तुं शक्यः ।
L R Vaidya
English
anirvacanIya {% (I) a. (f. ता) %} 1. Unutterable, indescribable
2. improper to be mentioned.
anirvacanIya {% (II) n. %} 1. The world (in Vedānta)
2. Māyā or illusion (in Vedānta).
E Bharati Sampat
Sanskrit
(वि) न निर्वचनीय:। १.निर्वचनायोग्य:
अनिर्वाच्य:, वाक्यागम्यः। (पुं) २.परमात्मा । स च एवंरूपतया निर्वक्तुम् अशक्यः। (न) ३.जगत् । ४.अज्ञानम् । वेदान्तिमते जगदज्ञानं च सत्त्वासत्त्वाभ्यामेकतररूपेण निर्वक्तुम् अशक्यम् । ‘अज्ञानं च सदसद्भ्यामनिर्वनीयम्’ वे०सा०।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अव्याख्येय, अनिर्वर्णनीय, निरुपाख्य, अनिर्वचनीय
adjective
यद् अधिकं वर्णयितुं न शक्यते।
"अस्याः कथायाः पठनेन पाठकस्य अव्याख्येया चित्तवृतिः भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनिर्व्वचनीयः, त्रि, (निर् + वच् + कर्म्मणि अनीयः, ततो नञ्समासः ।) निर्व्वचनायोग्यः । अनि-र्व्वाच्यः । वाक्यागम्यः । यथा, “सदसद्भ्यामनिर्व्वच-नीयं त्रिगुणात्मकं भावरूपं ज्ञानविरोधि यत्-किञ्चिदिति वदन्ति” । इत्यज्ञानलक्षणे वेदान्त-सारः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनिर्वचनीय
पु०
 निर्वचनं निरुक्तिः लक्षणादिना ज्ञापनम् ।एबंरूपतया निर्वक्तुमशक्ये परमात्मनि । सत्त्वासत्त्वाभ्या-मेकतररूपेण निर्वक्तुमशक्ये वेदान्तिमते जगति, अज्ञाने चन० । “अज्ञानञ्च सदसद्भ्यामनिर्वचनीयं त्रिगुणात्मजंज्ञानविरोधि भावरूपं यत्किञ्चिदिति” वे० सा० ।
Capeller
German
अनिर्वचनीय unbestimmbar.
Stchoupak
French
अ-निर्वचनीय-
a. v. non précisable
°नीर्वाच्य- id.