अनिमिष (animiSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अनिमिष m.
  (-षः)
	 1. A god.
	 2. A fish.
	 3. A person whose eyes are fixed, 
(as in disease),  &c.
 E.
  अ neg. and निमिष what twinkles
 the eyes
being always fixed.

Capeller Eng

English

 अनिमिष॑ a.
  not winking,  watchful.

Yates

English

 अ-निमिष (षः) 1.
m.
  A God
 a fish
a demon
 a ghost. Also अ-निमेष.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 adj.
  	-	  vigilant
अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 adj.
  	-	  open
अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 adj.
  	-	  not winking
अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 adj.
  	-	  looking steadily
अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 m.
  	-	  god
अनिमिष 	-	 animiSa 	-	 m.
  	-	  fish

Wilson

English

 अनिमिष
m.
  (-षः)
1 A god.
2 A fish.
3 A person whose eyes are fixed,  (as in disease,  &c.)
E.
  अ neg. and निमिष what twinkles
 the eyes being always fixed.

Apte

English

अनिमिषम् [animiṣam] षा [ṣā] मेषम् [mēṣam],  षा मेषम् ind.
  Ved.
  Without winking,  vigilantly
 incessantly. नेमा आपो अनिमिषं चरन्तीः Rv.*
  1. 24.6
 अनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते Rv.*
  1.31.12 and 164.21.

Apte 1890

English

 अनिमिषं 
षा 
मेषं ind. Ved. Without winking,  vigilantly
 incessantly. 

 अनिमि(मे)ष a. [न. ब.] 1 Not winking,  steadfastly or intently fixed
 °लोचनं सुचिरमालोक्य K. 102
 °पक्ष्मणा 131
 शतैस्तमक्ष्णामनिमेषवृत्तिभिः R. 3. 43
 °दर्शनरमणीयैः K. 50 fish and twinkleless glances. 
2 Vigilant,  watchful. 
3 Open (as eyes,  flowers). 
षः 1 A god (for the eyes of gods do not twinkle)
 Śi. 5. 57. 
2 A fish. 
3 Viṣṇu. 
4 N. of Mahākāla. 
Comp. 
दृष्टि,  
नयन,  
लोचन a. looking steadfastly or with a fixed gaze,  gazing intently. 

Monier Williams Cologne

English

 अ-निमिष॑ mfn.
   not winking,  looking steadily,  vigilant,  RV.
   &c.
  

 open (as eyes or flowers)

 अ-निमिष (अस्),  m.
  not winking
 a god,  BhP.
  

 अ-निमिष m.
  N.
  of Viṣṇu,  RTL.
   106,  note 1.

 a fish,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 अ-निमिष or अ-निमेष,  अस्,  आ,  अम्,  not wink-
ing,  looking steadily,  vigilant
 open as eyes or flowers
(अस्),  m. not winking
 a god
 a fish.
—अनिमिषाक्ष
(°ष-अक्°),  अस्,  ई,  m. f. one whose eyes are fixed.
—अनिमिषाचार्य (°ष-आच्°),  अस्,  m.,  N. of Vṛhas-
pati.

Macdonell

English

 अनिमिष a-nimiṣá,  a.
  not closing the eyes,  🞄unwinking,  wakeful
 -dṛś,  m.
  fish.

Goldstucker

English

 अनिमिष Bahuvr. I. m. f. n. (-षः-षा-षम्)
	^1 Not twinkling, 
having the eyes fixed.
	^2 Attentive,  watchful.
II. m. (-षः)
	^1 A god.
	^2 A fish. See also अनिमेष. E. अ
priv. and निमिष.
III. Tatpur. m. (-षः). The same as अनिमिष्. E. अ neg.
and निमिष्.

Apte Hindi

Hindi

अनिमिष
"वि*,  न* ब*" - नास्ति निमिषं यस्य
"टकटकी लगाये एक स्थान पर जमा रहने वाला, बिना आँख झपके"

अनिमिषः
पुं*
  - नास्ति निमिषं यस्य
देवता

अनिमिषः
पुं*
  - नास्ति निमिषं यस्य
मछली

अनिमिषः
पुं*
  - नास्ति निमिषं यस्य
विष्णु

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अनिमिष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
प्रयोगाः - > “निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी” ।
उल्लेखाः - > वि० स० ।
अनिमिष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇವತೆ
व्युत्पत्तिः - > नास्ति निमिषः चक्षुःस्पन्दनं यस्य ।
प्रयोगाः - > “गुणमनिमिषचापे कञ्चिदार्प्य सीतां कुशिकतनयवाक्यादग्रहीद्रामभद्रः” ।
उल्लेखाः - > च० रा० १-१८४ ।
अनिमिष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮತ್ಸ್ಯ / ಮೀನು
विस्तारः - > “अनिमिषः सुरमत्स्ययोः” - हेम० ।
अनिमिष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯು ಚಲಿಸದಿರುವ / ನೇತ್ರಸ್ಪಂದನವಿಲ್ಲದ

L R Vaidya

English

 animiza {% m. %} 1. A god
 2. a fish.

Bopp

Latin

 अनिमिष (KARM. ex अ priv. et निमिष nictans,  a r. मिष्
s. अ) Adj. non nictans,  non connivens. IN. 5. 28. SU. 1.
10. Subst. m.
1) deus.
2) piscis. AM.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Animiṣa,  m.,  n. of a samādhi,  acc. to Mvy 〔537〕 (same in Mironov)
 but Tib. tshol ba med pa,  not seeking,  shows that this is an error for Aneṣa,  q.v.,  which is correctly read in the ŚsP version of this very list (taken from the ‘Prajñāpāramitā’ acc. to Mvy 〔505〕).

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अनिमिष 3. a) insbes. Viṣṇu. °क्षेत्र n. Bhāg. P. 1,  1,  4. — 3. b) (*Fisch) S II,  332,  16
 Śrīk. IX,  36.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

nya
१) अण्डज २) अनिमिष ३) अर्भक ४) पक्षिणी ५) पूर्ण ६) पूर्णिमा ७) पौर्णमासी ८) मत्स्य ९) मीन

lha
१) अनिमिष २) अमर ३) त्रिदश ४) दिव् ५) दिव्य ६) देव ७) देवक ८) देवता ९) दैव १०) भट्टारक ११) मरुत् १२) मायु १३) साध्य १४) सुर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्वर्गस्त्रिविष्टपं द्योदिवौ भुविस्तविषताविषौ नाकः ।
गौस्त्रिदिवमूर्ध्वलोकः सुरालयस्तत्सदस्त्वमराः ॥ ८७ ॥
देवाः सुपर्वसुरनिर्जरदेवतर्भुबर्हिर्मुखानिमिषदैवतनाकिलेखाः ।
वृन्दारकाः सुमनसस्त्रिदशा अमर्त्याः स्वाहास्वधाक्रतुसुधाभुज आदितेयाः ॥ ८८ ॥
गीर्वाणा मरुतोऽस्वप्ना विबुधा दानवारयः ।
-wordlist-
 
स्वर्ग (पुं),  त्रिविष्टप (पुं),  द्यो (स्त्री),  दिव् (स्त्री),  भुवि (स्त्री),  तविष (पुं),  ताविष (पुं),  नाक (पुं),  गो (स्त्री),  त्रिदिव (क्ली),  ऊर्ध्वलोक (पुं),  सुरालय (पुं),  अमर (पुं),  देव (पुं),  सुपर्वन् (पुं),  सुर (पुं),  निर्जर (पुं),  देवता (पुं),  ऋभु (पुं),  बर्हिर्मुख (पुं),  अनिमिष (पुं),  दैवत (पुं),  नाकिन् (पुं),  लेख (पुं),  वृन्दारक (पुं),  सुमनस् (पुं),  त्रिदश (पुं),  अमर्त्य (पुं),  स्वाहाभुज् (पुं),  स्वधाभुज् (पुं),  क्रतुभुज् (पुं),  आदितेय (पुं),  गीर्वाण (पुं),  मरुत् (पुं),  अस्वप्न (पुं),  विबुध (पुं),  दानवारि (पुं)

--source--
 
मत्स्यो मीनः पृथुरोमा झषो वैसारिणोऽण्डजः ॥ १३४३ ॥
संघचारी स्थिरजिह्व आत्माशी स्वकुलक्षयः ।
विसारः शकली शल्की शंबरोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १३४४ ॥
-wordlist-
 
मत्स्य (पुं),  मीन (पुं),  पृथुरोमन् (पुं),  झष (पुं),  वैसारिण (पुं),  अण्डज (पुं),  सङ्घचारिन् (पुं),  स्थिरजिह्व (पुं),  आत्माशिन् (पुं),  स्वकुलक्षय (पुं),  विसार (पुं),  शकलिन् (पुं),  शल्किन् (पुं),  शंवर (पुं),  अनिमिष (पुं),  तिमि (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आदित्य
आदित्य,  त्रिदश,  सुर,  सुमनस्,  स्वर्गौकस्,  देवता,  गीर्वाण,  ऋभु,  अमर,  मरुत्,  वृन्दारक,  निर्जर,  अस्वप्न,  विबुध,  त्रिविष्टपसद्,  लेख,  सुपर्वन्,  अमृताशन,  अनिमिष,  देव,  दैवत
आदित्यास्त्रिदशाः सुराः सुमनसः स्वर्गौकसो देवता, 
गीर्वाणा ऋभवोऽमराश्च मरुतो वृन्दारका निर्जराः ।
अस्वप्ना विबुधास्त्रिविष्टपसदो लेखाः सुपर्वाण इ-, 
त्याख्याता अमृताशना अनिमिषा देवास्तथा दैवतम् ॥ ४ ॥
verse 1.1.1.4
page 0001

वैसारिण
वैसारिण,  विसार,  पृथुरोमन्,  जलचर,  झष,  मत्स्य,  तिमि,  अनिमिष,  मीन,  शकलिन्,  शल्किन्
वैसारिणो विसारः पृथुरोमा जलचरो झषो मत्स्यः ।
तिमिरनिमिषश्च मीनः शकली शल्की च विज्ञेयः ॥ ६५७ ॥
verse 3.1.1.657
page 0075

नाममाला

Sanskrit

पृथुरोमन्,  षडक्षीण,  यादस्,  वैसारिण,  झष,  विसारिन्,  शफरिन्,  मीन,  पाठीन,  अनिमिष,  तिमि
पृथुरोमा षडक्षीणो यादो वैसारिणो झषः ।
विसारी शफरी मीनः पाठीनोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १७ ॥
verse 0.1.1.17
page 0008

Mahabharata

English

Animisha^1,  a Suparṇa. § 564 (Mātalīyop.): V,  101,  3595.

Animisha^2 = Śiva (1000 names^2),  Vishṇu (1000 names).

पुराणम्

English

अनिमिष / ANIMIṢA. Verse 10,  Chapter 101 of Udyoga Parva refers to one animiṣa,  son of garuḍa. Also the word is used as a synonym of śiva (M.B.,  anuśāsana parva,  Chapter 17,  Verse 14) and of viṣṇu. (M.B.,  Anuśāsana Parva,  Chapter 149,  Verse 36). 

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अनिमिषः,  पुं,
   स्त्री,
   (नास्ति निमिषः निमेषः चक्षु-स्पन्दनं यस्य सः ।) देवता । मत्स्यः । इत्यमरः ॥
(निमेषरहितः । स्थिरदृष्टिः । सावधानः । अप्र-मत्तः ।“सुरेषु नापश्यदवैक्षताक्ष्णो-र्नृपे निमेषं निजसम्मुखे सति” ।इति नैषधे ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अनिमि(मे)ष पु०
  नास्ति निमि(मे)षः चक्षुःस्पन्दनं यस्य मिषघञ् कुटादि० न गुणः,  मिष--भ्वादि घञ्--वा,  । चक्षुः-स्पन्दनशून्ये देवे “सुरेषु नापश्यदवैक्षताक्ष्णोर्नृपे निमेषंनिजसम्मुखे सेति” नैषधे सुराणां निमेषशून्यत्वमुक्तम्“अस्वप्नजो अनिमिषा” इति २,  २७,  ९ संक्रन्दनो अनि-मिष एकवीर इति च ऋ० १०१०३,  १ । मत्स्ये च ।निमिषो दृष्टिप्रतिबन्धस्तच्छून्ये विष्णौ च । “नैमिशऽनि-मिषक्षेत्रे” इति भाग० “अनिमिषः विष्णुः अलुप्तदृष्टित्वात्तस्य क्षेत्रे इति श्रीधरः । न निमिषति चलतीति नि + मिष--क न०
  त० । महाकाले । क्रियाशून्ये वस्तुमात्रे त्रि०
  । स्पन्द-नशून्ये त्रि०
  । “शतैस्तमक्ष्णामनिमेषवृत्तिभिरिति” रघुः ।

Capeller

German

 अनिमिष॑ u. अ॑निमिषन्त् die Augen nicht
schließend,  nicht blinzelnd,  wachsam. 

Grassman

German

 a-nimiṣá,  a.,  die Augen nicht schliessend [nimiṣa],  wachsam,  2〉 -ám,  adv.,  rastlos.
-ás {929, 1} índras.
-ám 2〉 {24, 6}.
-éṇa {929, 2} índreṇa.
-ā́s {218, 9} (ādityā́s).

Burnouf

French

 अनिमिष अनिमिष a. (मिष्) qui ne cligne pas des yeux:
poisson
 dicu
 fantôme.
.अनिमेष a. mms.

Stchoupak

French

 अ-निमिष-
 a. qui ne ferme pas les yeux,  vigilant 
 ouvert (dit des yeux), 
ne clignant pas 
 -इत- id.
°क्षेत्र- nt. territoire de Viṣṇu.
°दृश्- m.
  poisson. 
अनिमिषेक्षण- a. qui ne cligne ou ne ferme pas les yeux.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.