| YouTube Channel

अनामा (anAmA)

 
Apte
English
अनामा [anāmā] अनामिका [anāmikā], अनामिका [नास्ति नाम अन्याङ्गुलिवत् यस्याः, स्वार्थे कन्] The ring-finger
so called because it has no name like the other fingers
Śat. Br.14.
cf.
 Tv. तया हि शिवेन ब्रह्मशिरश्छिन्नं, तेन तस्या अपवित्रजातीयता
अत एव तस्याः पवित्रीकर- णार्थं यज्ञादौ पवित्रनामककुशधारणं तत्र क्रियते । अनामिकाधृता दर्भा ह्येकानामिकयापि वा । द्वाभ्यामनामिकाभ्यां तु धार्ये दर्भपवित्रके ॥
also पुरा कवीनां गणनाप्रसङ्गे कनिष्ठिकाधिष्ठितकालिदासाः । अद्यापि तत्तुल्यकवे- रभावादनामिका सार्थवती बभूव ॥ Subhās.
Apte 1890
English
अनामा, अनामिका [नास्ति नाम अन्यांगुलिवत् यस्याः, स्वार्थे कन्] The ring-finger
so called because it has no name like the other fingers
cf. Tv. तया हि शिवेन ब्रह्मशिरश्छिन्नं, तेन तस्या अपवित्रजातीयता
अतएव तस्याः पवित्रीकरणार्थं यज्ञादौ पवित्रनामककुशधारणं तत्र क्रियते । अनामिकाधृता दर्भा ह्येकानामिकयापि वा । द्वाभ्यामनामिकाभ्यांतु धार्ये दर्भपवित्रके ॥
also पुरा कवीनांगणनाप्रसंगे कनिष्ठिकाधिष्ठितकालिदासा । अद्यापि तत्तुल्यकवेरभावादनामिका सार्थवती बभूव ॥. Subhāṣ.
Apte Hindi
Hindi
अनामा
"स्त्री* , न*ब*" - नास्ति नाम अन्यांगुलिवत् यस्याः - स्वार्थे कन्
कनिष्ठिका तथा मध्यमा के बीच की अंगुली - इसका यह नाम इसलिए पड़ा कि दूसरी अंगुलियों की भाँति इसका कोई नाम नहीं
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनामा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನಾಮಿಕೆ / ಉಂಗುರದ ಬೆರಳು / ಹೆಸರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕರೆಯಲು ಅನರ್ಹವಾದ ಬೆರಳು
निष्पत्तिः - > “डाप्” (४-१-१३) ।
व्युत्पत्तिः - > न प्रशस्तं नाम यस्याः |
विस्तारः - > [ಈಶ್ವರನು ಈ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು.]
L R Vaidya
English
anAmA {% f. %} The ring-finger, so called because it has no name like other fingers. Cf. अनामिका.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(वि) (अनामन्) । न विद्यते नाम यस्य । १.अप्रसिद्धः। (पुं) २.मलमासः। ३.अनामिकाङ्गुली । (न) अननम् अनः। अनं जीवनम् अमयति रुजति । अम+कनिन् । ४.अर्शोरोगः।
(स्त्री) न अप्रशस्तं नाम यस्या:। न+नाम+डाप् । ‘डाबुभाश्यामन्यतरस्याम्’ ४.१.१३। अनामिकाङ्गुली । । ईश्वर: ब्रह्मण: शिरश्छेदनसाधनतया अस्याः ग्रहणात् नाम्ना निर्देष्टुम् अनर्हा ।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अनामा f. Ringfinger, Hemādri 2, a, 51, 20.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनामा, [न्]
पुं,
 (नास्ति ब्रह्मशिरश्छेदनसाधन-तया अप्रशस्तं नाम यस्य सः । अनया अङ्गुल्याशिवेन ब्रह्मशिरश्छिन्नं । इति पुराणे ।) अना-मिकाङ्गुली । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनामा स्त्री ब्रह्मणः शिरश्छेदनसाधनतया ग्रहणायोग्यत्वात्नास्ति नाम ग्रहणयोग्यं यस्याः, नास्ति अङ्गुष्ठतर्जन्यादि-वत् विशेषनामास्य वा मनन्तत्वात् डाप् । स्वनामप्रसिद्धायांमध्यमाकनिष्ठयोः मध्यगायामङ्गुल्याम् । स्वार्थे कन् । अना-मिकाप्यत्र । तया हि शिवेन ब्रह्मशिरच्छिन्नमिति पुराणेप्रसिद्ध्वम् तेन तस्या अपवित्रजातीयता अतएव तस्याःपवित्रीकरणार्थं यज्ञादौ पवित्रनामककुशधारणं तत्र क्रियते ।“अनामिकाधृता दर्भा ह्येकानामिकयापि वा, द्वाभ्यामना-मिकाभ्यां तु धार्य्ये दर्भपवित्रके” इति छन्दो० प० ।