| YouTube Channel

अनयः (anayaH)

 
Apte
English
अनयः [anayḥ], [अप्रशस्तो नयः]
Bad management or conduct
injustice
unfairness
समृद्धिरनयाद्विनश्यति
Pt.*
1.169
Bh.*
2.42.
Bad policy or course of conduct, evil course
अनयो नयसंकाशो हृदयान्नापसर्पति
Pt.*
3.184.
Adversity, calamity, distress
जीवेदेतेन राजन्यः सर्वेष्वप्यनयं गतः
Ms.*
1.95 reduced to straits
12.
[अयः शुभावहो विधिस्तदन्यः अनयः] Misfortune, adversity
ill-luck.
cf.
अनयो व्यसने दैवे चाशुभे चापदि स्मृतः Nm.
A variety of dice-play, gambling पतञ्जलि on
P.
V.*
2.9. शाणा वामवर्तेन अभीष्टस्थाननयनम्
A deceit, fraud
एवं चेदुपसर्पेतामनयं रामलक्ष्मणौ
Rām.*
6.8.18.
Apte 1890
English
अनयः [अप्रशस्तो नयः] 1 Bad management or conduct
injustice
unfairness
समृद्धिरनयाद्विनश्यति Pt. 1. 169
Bh. 2. 42.
2 Bad policy or course of conduct, evil course
अनयो नयसंकाशो हृदयान्नापसर्पति Pt. 3. 184.
3 Adversity, calamity, distress
जीवेदेतेन राजन्यः सर्वेष्वप्यनयं गतः Ms. 10. 95 reduced to straits
102.
4 [अयः शुभावहो विधिस्तदन्यः अनयः] Misfortune, adversity
ill-luck.
5 A variety of dice-play, gambling ( शाराणां वामावर्तेन अभीष्टस्थाननयनं).
Apte Hindi
Hindi
अनयः
पुं*
- -
"दुर्व्यवस्था, दुराचरण, अन्याय, अनीति"
अनयः
पुं*
- -
"दुर्नीति, दुराचार, कुमार्ग"
अनयः
पुं*
- -
"विपत्ति, दुःख"
अनयः
पुं*
- -
"दुर्भाग्य, बुरी किस्मत"
अनयः
पुं*
- -
जूआ खेलना
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) नयति नयः। णीञ्(प्रापणे)+अच् ‘नन्दिग्रहि०’३.१.१३४। नयः नेता अस्य १.विष्णुः। ‘मार्गो नेयो नयोऽनयः’ वि०स०। अयः शुभावहः विधिः। अयः। १.दुर्दैवम् २.अशुभम् ३.विपद् ।‘सर्वतः प्रतिगृह्णीयाद् ब्राह्मणत्वनयं गतः’ मनुः.१०.१०२। ४.व्यसनम् ‘अनयस्तु विपद्दैवाशुभयोर्व्यसनेषु च’ मेदिनी ५.दुष्टता ‘अनयो नयसंकाशो हृदयान्नापसर्पति’ पञ्चत० ६.न नयः द्यूते दक्षिणावर्तेन शराणाम् इष्टस्थाननयनम् शराणां वामावर्तेन अभीष्टस्थाननयनरूपः द्यूतभेदः(दुगडी) ७.न नयः नीतिः। दुर्नीतिः, दुराचरणम् ।‘विजानतोऽपि ह्यनयस्य रौद्रता’ महाभा०। (वि) नयः यस्य ८.नीतिहीनः, निरङ्कुशः।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनयः,
पुं,
(अयः शुभावहोविधिस्तद्भिन्नः नञ्-समासः ।) दैवं अशुभं व्यसनं विपद् इतिमेदिनी
(“अनयो नयसम्पन्ने यत्र ते विकृता मतिः” ।इति रामायणे ।)