| YouTube Channel

अध्याहारः (adhyAhAraH)

 
Apte
English
अध्याहारः [adhyāhārḥ], A mode of interpreting a sentence. According to this mode, an incomplete sentence is made to yield complete sense by supplying some extra word or words therein. अध्याहार should be clearly distinguished from अनुषङ्ग which also is a mode of interpreting an incomplete sentence
परिपूर्णमेवेदं वाक्यं नाध्याहारमर्हति विप्रलम्भ- कर्तृकम् ŚB. on MS.* 4.3.1 (see अनुषङ्ग).
cf.
 also अपरि- पूर्णं यद् वाक्यं तदध्याहारेण वा पूर्येत व्यवहितकल्पनया वा । तत्राध्या- हाराद् व्यवहितकल्पना ज्यायसी । अध्याहारे हि अश्रुतः कल्प्येत । ईत- रत्र श्रुतेन सम्बन्धः । ŚB. on MS.* 7.4.1.
अध्याहारः [adhyāhārḥ] हरणम् [haraṇam], हरणम् 1 Supplying an ellipsis (आकाङ्क्षा- विषयपदानुसंधानम्).
Arguing
inferring
new supposition
inference or conjecture.
Apte 1890
English
अध्याहारः
हरणं 1 Supplying an ellipsis (आकांक्षाविषयपदानुसंधानं).
2 Arguing
inferring
new supposition
inference or conjecture.
Apte Hindi
Hindi
अध्याहारः
पुं*
 - अधि+आ+हृ+घञ्
न्यूनपदता को पूरा करना
अध्याहारः
पुं*
 - अधि+आ+हृ+घञ्
"तर्क करना, अनुमान करना, नई कल्पना, अन्दाजा या अनुमान"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अध्याहारः,
पुं,
 (अधि + आ + हृ + भावे घञ् ।)तर्कः । ऊहः । इत्यमरः ॥
अस्पष्टार्थस्य शब्दा-न्तरेण स्पष्टीकरणं । आकाङ्क्षासमापकपदानु-सन्धानं । वाक्यसम्पूर्णार्थपदयोजनं । युक्तिप्राप्तस्यपदान्तरमुदाहृत्य व्यक्तीकरणं । इति तट्टीका ॥