| YouTube Channel

अध्याहार: (adhyAhAra:)

 
शब्दसागरः
English
अध्याहार
m.
 (-रः)
1. Adding a word or words to complete a sentence,
supplying an ellipsis.
2. Reasoning, argument.
E.
 See अध्याहरण,
घञ् being the
aff.
Yates
English
अध्या_हार (रः) 1.
m.
 Idem.
Wilson
English
अध्याहार
m.
 (-रः)
1 Adding a word or words to complete a sentence, supplying an ellipsis.
2 Reasoning, argument.
E.
 See अध्याहरण, घञ् being the
aff.
Apte
English
अध्याहारः [adhyāhārḥ], A mode of interpreting a sentence. According to this mode, an incomplete sentence is made to yield complete sense by supplying some extra word or words therein. अध्याहार should be clearly distinguished from अनुषङ्ग which also is a mode of interpreting an incomplete sentence
परिपूर्णमेवेदं वाक्यं नाध्याहारमर्हति विप्रलम्भ- कर्तृकम् ŚB. on MS.* 4.3.1 (see अनुषङ्ग).
cf.
 also अपरि- पूर्णं यद् वाक्यं तदध्याहारेण वा पूर्येत व्यवहितकल्पनया वा । तत्राध्या- हाराद् व्यवहितकल्पना ज्यायसी । अध्याहारे हि अश्रुतः कल्प्येत । ईत- रत्र श्रुतेन सम्बन्धः । ŚB. on MS.* 7.4.1.
अध्याहारः [adhyāhārḥ] हरणम् [haraṇam], हरणम् 1 Supplying an ellipsis (आकाङ्क्षा- विषयपदानुसंधानम्).
Arguing
inferring
new supposition
inference or conjecture.
Apte 1890
English
अध्याहारः
हरणं 1 Supplying an ellipsis (आकांक्षाविषयपदानुसंधानं).
2 Arguing
inferring
new supposition
inference or conjecture.
Monier Williams Cologne
English
अध्य्-आहार
m.
 act of supplying (elliptical language),
Pāṇ.
 vi, 1, 139,
&c.
Macdonell
English
अध्याहार adhi‿āhāra,
m.
 supply, supplementing.
Goldstucker
English
अध्याहार Tatpur. m. (-रः)
^1 Adding a word or words to com-
plete a sentence, supplying an ellipsis.
^2 Reasoning, discuss-
ing. See अध्याहरण. E. हृ with आ and अधि, kṛt aff. घञ्.
Apte Hindi
Hindi
अध्याहारः
पुं*
 - अधि+आ+हृ+घञ्
न्यूनपदता को पूरा करना
अध्याहारः
पुं*
 - अधि+आ+हृ+घञ्
"तर्क करना, अनुमान करना, नई कल्पना, अन्दाजा या अनुमान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अध्याहार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಊಹೆ
अध्याहार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಸಾಲದಿರುವ ಪದ ಅಥವಾ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
निष्पत्तिः - > अधि+आ+हृञ् (हरणे) “घञ्” (३-३-१८) ।
व्युत्पत्तिः - > अध्याह्रियते |
L R Vaidya
English
aDyAhAra {% m. %} The same as अध्याहरण q.v.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अध्याह्रियते ज्ञानाय अनुसन्धीयते । अधि+आ+हृञ्(हरणे)+घञ्(भावे)। ‘भावे’ ३.३.१८। १.तर्कः, ऊहः। ‘अध्याहारस्तर्क ऊह:’ अमरः। २.आकाङ्क्षासमापकपदानुसन्धानम्, अध्याहरणम् । ३.अपूर्वोत्प्रेक्षणम् ।
Abhyankara Grammar
English
अध्याहार supplying the necessary ele- ment. cf. गम्यमानार्थस्य वाक्यस्य स्वरूपेणोपा- दानं वाक्यस्याध्याहारः Kāś on P.VI.1. 139., cf also Nir. I.1.13 and M. Bh. on Śiva Sūtra 1 Vārt 14.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वितर्कः स्यादुन्नयनं परामर्शो विमर्शनम् ॥ ३२२ ॥
अध्याहारस्तर्क ऊहोऽसूयान्यगुणदूषणम् ।
-wordlist-
वितर्क (पुं), उन्नयन (क्ली), परामर्श (पुं), विमर्शन (क्ली), अध्याहार (पुं), तर्क (पुं), ऊह (पुं), असूया (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अध्याहारः,
पुं,
 (अधि + आ + हृ + भावे घञ् ।)तर्कः । ऊहः । इत्यमरः ॥
अस्पष्टार्थस्य शब्दा-न्तरेण स्पष्टीकरणं । आकाङ्क्षासमापकपदानु-सन्धानं । वाक्यसम्पूर्णार्थपदयोजनं । युक्तिप्राप्तस्यपदान्तरमुदाहृत्य व्यक्तीकरणं । इति तट्टीका ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अध्याहार
पु०
 अध्यारुह्यते ज्ञानायानुसन्धीयते अधि +आ + हृ--घञ् । आकाङ्क्षाविषयपदानुसन्धाने, ऊहे, तर्के, अपूर्व्वोत्प्रेक्षणे च । ऊहस्वरूपमूहशब्दे तर्क-स्वरूपं च तर्कशब्दे वक्ष्यते ।
Burnouf
French
अध्याहार अध्याहार
m.
 (हृ) supplément à une
ellipse, tg.