| YouTube Channel

अध्यवसानम् (adhyavasAnam)

 
Apte
English
अध्यवसानम् [adhyavasānam], [भावे-ल्युट्]
Effort, determination
&c.
See अध्यवसाय
(In
Rhet.
) Identification of two things (प्रकृत and अप्रकृत) in such a manner that the one is completely absorbed into the other
निगीर्याध्यवसानं तु प्रकृतस्य परेण यत् K.
P.*
1
on such identification is founded the figure called अतिशयोक्ति, and the लक्षणा called साध्यवसाना. See K.
P.*
2.
Apte Hindi
Hindi
अध्यवसानम्
नपुं*
- अधि+अव+सो+ल्युट्
"प्रयत्न, दृढ़ निश्चय आदि "
अध्यवसानम्
नपुं*
- अधि+अव+सो+ल्युट्
"प्रकृत और अप्रकृत दोनों वस्तुओं का इस ढंग से एक रूप करना जिससे कि एक वस्तु दूसरी में विलीन हो जाय, इसी प्रकार की एकरूपता पर अतिशयोक्ति अलंकार और साध्यावसाना लक्षणा आश्रित हैं।"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अधि+अव+षो(अन्तकर्मणि)+ल्युट् ‘ल्युट् च’ ३.३.११५। १.प्रयत्नः, परिश्रमः। २.दृढनिश्चयः। ३.आहार्याभेदनिश्चयः। ‘निगीर्याध्यवसानं तु प्रकृतस्य परेण यत्’ काव्यप्र०१०.१००।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
यत्नः, प्रयत्नः, चेष्टा, चेष्टितम्, विचेष्टितम्, चेष्टनम्, उद्यमः, उद्योगः, व्यवसायः, अध्यवसायः, अध्यवसानम्, प्रवृत्तिः, व्यापारः, आयासः, घटनम्, घटना, घटा, ग्रहः, गुरणम्, गूरणम्, गोरणम्, उपक्रमः, कर्मयोगः, प्रयोगः, व्यायामः, उत्साहः
noun
ईप्सितसिद्ध्यर्थं क्रियमाणं कार्यम्।
"उद्योगिनं पुरुषसिंहम् उपैति लक्ष्मीर् दैवेन देयम् इति कापुरुषा वदन्ति। दैवं निहत्य कुरु पौरुषम् आत्मशक्त्या यत्ने कृते यदि सिध्यति कोऽत्र दोषः॥"