अध्यग्नि (adhyagni)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 अध्यग्नि indecl.
  (what is given) over the fire.

Yates

English

 अध्य_ग्नि
ind. Gifts to a woman at
the time of her marriage.

Wilson

English

 अध्यग्नि ind. Gifts made to a woman at the time of her marriage.
E.
  अधि near,  over,  &c. and अग्नि fire,  being presented at the time that
burnt offerings are made.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

अध्यग्नि [adhyagni],  ind.
  [अग्नौ अग्निसमीपे वा] Over,  by or near the nuptial fire. n.
  (ग्नि) One of the six kinds of स्त्रीधन (woman's property) mentioned in Ms.*
  9.194 (अध्यग्न्य- ध्यावाहनिकं दत्तं च प्रीतिकर्मणि । भ्रातृमातृपितृप्राप्तं षड्विधं स्त्रीधनं स्मृतम् ॥)
 a gift made to a woman at the time of marriage: विवाहकाले यत्स्त्रीभ्यो दीयते ह्यग्निसन्निधौ । तदध्यग्निकृतं सद्भिः स्त्रीधनं परिकीर्तितम् ॥ So अध्यग्निकृतं अध्यग्न्युपागतम्
 पितृ- मातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतम् । आधिवेदनिकाद्यं च स्त्रीधनं परिकीर्तितम्.

Apte 1890

English

 अध्यग्नि ind. [अग्नौ अग्निसमीपे वा] Over,  by or near the nuptial fire. 
n. (ग्नि) One of the six kinds of स्त्रीधन (woman's property) mentioned in Ms. 9. 194
 a gift made to a woman at the time of marriage: विवाहकाले यत्स्त्रीभ्यो दीयते ह्यग्निसन्निधौ । तदध्यग्निकृतं सद्भिः स्त्रीधनं परिकीर्तितम् ॥ So अध्यग्निकृतं-अध्यग्न्युपागतं
 पितृमातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतम् । आधिवेदनिकाद्यं च स्त्रीधनं परिकीर्तितम्. 

Monier Williams Cologne

English

 अध्य्-अग्नि ind.
  over or by the nuptial fire (property given to the bride).

Monier Williams 1872

English

 अध्यग्नि अध्य्-अग्नि,  ind. over or by the
nuptial fire,  property given to the bride.
—अध्यग्नी-
कृत,  अम्,  n. property given to the wife at the
wedding.
—अध्यग्न्य्-उपागत,  अम्,  n. property
received by a wife at the wedding.

Macdonell

English

 अध्यग्नि adhi‿agni,  ad. before the fire (esp. 🞄at weddings).

Goldstucker

English

 अध्यग्नि Avyayībh. (In law.) Property given to the wife at
the time of her marriage,  one of the six items of woman's
peculiar property. See स्त्रीधन. E. अधि and अग्नि
 lit.
(presented) over the (nuptial) fire.

Benfey

English

 अध्यग्नि अध्यग्नि,  i. e. अधि-अग्नि, 
adv. Before the nuptial fire,  Man.  9, 
194.

Apte Hindi

Hindi

अध्यग्नि
अव्य* - अग्नौ अग्नि समीपे वा
विवाह संस्कार की अग्नि के निकट या ऊपर

अध्यग्नि
अव्य* - अग्नौ अग्नि समीपे वा
"विवाह के अवसर पर अग्नि को साक्षी करके स्त्री को दिया जाने वाला उपहार , धन"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अध्यग्नि
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿವಾಹಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಮುಂದೆ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಧನ / ಸ್ತ್ರೀಧನ
प्रयोगाः - > “अध्यग्न्यध्यावाहनिकं दत्तं च प्रीतिकर्मणि । भ्रातृमातृपितृप्ताप्तं षड्व्धं स्त्रीधनं स्मृतम्” ||
उल्लेखाः - > मनु० ९-१९४ ।
विस्तारः - > ಆರು ವಿಧಸ್ತ್ರೀಧನಗಳಲ್ಲೊಂದು.
अध्यग्नि
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ
अध्यग्नि
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > विभ० सामीप्ये वा अव्ययी० ।
व्युत्पत्तिः - > अग्नौ अग्नेः समीपे वा ।

L R Vaidya

English

 aDi-agni {% (I) ind. %} 1. near the fire
 2. on the fire.

 aDi-agni {% (II) n. %} a gift made to a woman at the time of her marriage. अधग्नि is thus defined by Kātyāyana- विवाहकाले यत्स्त्रीभ्यो दीयते ह्यग्निसन्निधौ । तदध्याग्निकृतं सद्भिः स्त्रीधनं परिकीर्तितम् ॥

E Bharati Sampat

Sanskrit

(न) अग्निसन्निधौ विवाहादौ स्त्रीभ्यः दत्तं धनादि । ‘अध्यग्न्यध्यावाहनिकं दत्तं च प्रीतिकर्मणि । भ्रातृमातृपितृप्राप्तं षङ्विधं स्त्रीधनं स्मृतम्’ मनुः९.१९४। (अ) २.अग्नौ । विभ० अव्ययी०। ३.अग्निसमीपे । सामीप्ये अव्ययी०।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अध्यग्नि ,  auch bei anderen feierlichen Gelegenheiten [als bei der Trauung],  Mahāvīrac. 44,  12.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अध्यग्नि,  क्ली,
   (अग्नेः समीपे अव्ययीभावः ।) विवाह-काले अग्निसमीपे स्त्रियै दत्तं धनादि । यथा,  --“विवाहकाले यत् स्त्रीभ्यो दीयते ह्यग्निसन्निधौ ।तदध्यग्निकृतं सद्भिः स्त्रीधनन्तु प्रकीर्त्तितं” ॥
इति दायभागे कात्यायनः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अध्यग्नि अव्य०
  अग्नौ अग्निसमीपे वा विभक्त्यर्थे सामीप्ये-ऽर्थे वा अव्ययी० । अग्नौ अग्निसमीपे वेत्यर्थे । तत्र स्थानेविवाहादौ स्त्रीभ्यो दत्ते धनादौ न०
  । स्मृतिशास्त्रे चास्मि-न्नर्थे पारिभाषास्य कृता यथा “विवाहकाले यत् स्त्रीभ्योदीयते ह्यग्निसन्निधौ । तदध्यग्नि कृतं सद्भिः स्त्रीधनंपरिकीर्त्तितमिति” कात्या० । “अध्यग्न्यध्यावाहानिकंदत्तंच प्रीतिकर्म्मणि भ्रातृमातृपितृप्राप्तं षड्विधं स्त्रीधनं स्मृत-मिति” मनुः । “पितृमातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतम् ।आधिवेदनिकाद्यञ्च स्त्रीधनं परिकीर्त्तितमिति याज्ञ० ।“विवाहकालेऽग्नावधिकृत्य मातुलादिदत्तमिति” मिताक्षरा ।अध्यग्निकृतमित्येकं पदं दत्तमध्यग्न्युपागतमित्येकवाक्य-त्वात् कृतं दत्तमित्यर्थः इत्येके ।

Capeller

German

 अध्यग्नि Adv. über dem Feuer.

Burnouf

French

 अध्यग्नि अध्यग्नि indéc. (अग्नि) présent de noces.

Stchoupak

French

 अध्य्-अग्नि
 adv. sur le feu (rituel,  not. nuptial).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.