| YouTube Channel

अधोक्षज (adhokSaja)

 
Yates
English
अधो_क्ष-ज (जः) 1.
m.
 Name of
Vishnu.
Wilson
English
अधोक्षज
m.
 (-जः) A name of VIṢṆU.
E.
 अधस, अक्ष an organ of sense, and ज who is produced
being
produced by, or produced to, such as have subdued or cast down their passions.
Monier Williams Cologne
English
अधो-ऽक्ष-ज
m.
N.
 of Viṣṇu or Kṛṣṇa
the sign Śravaṇā.
Macdonell
English
अधोऽक्षज adho'kṣa-ja,
a.
 born under an 🞄axle
m.
 N. of Viṣṇu.
Goldstucker
English
अधोऽक्षज Tatpur. m. (-जः)
^1 A name of Kṛṣṇa.
^2 The sign
Śravaṇā. Also written अधोक्षज. E. अधस्-अक्ष and ज
‘Kṛṣṇa, as a child, killed, when lying under a car, Pūtanā,
a female fiend who was hovering over it in the shape of a
bird, and thus, as it were, was born again (under the car)’
or according to others, from अधोक्ष, the name of a Ṛṣi,
and ज, ‘a son of Adhoksha’
or, ‘because he is produced by
or to such as have subdued or cast down their passions,
i. e. because he becomes visible to them’
or a Bahuvr. from
अधस् and अक्षज (n. knowledge derived from the senses
m. pl. living beings), ‘because he has subdued all untrue
knowledge or because he is superior to all living beings’.
Apte Hindi
Hindi
अधोक्षज
पुं*
 - -
विष्णु
L R Vaidya
English
aDas-akzaja {% m. %} an epithet of Vishṇu or Kṛishṇa.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो
दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।
विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-
र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥
गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।
वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥
दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।
त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥
मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।
पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥
श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।
सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥
यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
-wordlist-
विष्णु (पुं), जिष्णु (पुं), जनार्दन (पुं), हरिकेश (पुं), हृषीकेश (पुं), अच्युत (पुं), केशव (पुं), दाशार्ह (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), अब्धिशयन (पुं), उपेन्द्र (पुं), अज (पुं), इन्द्रानुज (पुं), विष्वक्सेन (पुं), नरायण (पुं), जलशय (पुं), नारायण (पुं), श्रीपति (पुं), दैत्यारि (पुं), पुराणपुरुष (पुं), यज्ञपुरुष (पुं), तार्क्ष्यध्वज (पुं), अधोक्षज (पुं), गोविन्द (पुं), षड्बिन्दु (पुं), मुकुन्द (पुं), कृष्ण (पुं), वैकुण्ठ (पुं), पद्मेशय (पुं), पद्मनाभ (पुं), वृषाकपि (पुं), माधव (पुं), वासुदेव (पुं), विश्वम्भर (पुं), श्रीधर (पुं), विश्वरूप (पुं), दामोदर (पुं), शौरि (पुं), सनातन (पुं), विधु (पुं), पीताम्बर (पुं), मार्ज (पुं), जिन (पुं), कुमोदक (पुं), त्रिविक्रम (पुं), जह्नु (पुं), चतुर्भुज (पुं), पुनर्वसु (पुं), शतावर्त (पुं), गदाग्रज (पुं), स्वभू (पुं), मुञ्जकेशिन् (पुं), वनमालिन् (पुं), पुण्डरीकाक्ष (पुं), बभ्रु (पुं), शशबिन्दु (पुं), पृश्निशृङ्ग (पुं), धरणीधर (पुं), पाण्डवायन (पुं), सुवर्णबिन्दु (पुं), श्रीवत्स (पुं), देवकीसूनु (पुं), गोपेन्द्र (पुं), विष्टरश्रवस् (पुं), सोमसिन्धु (पुं), जगन्नाथ (पुं), गोवर्धनधर (पुं), यदुनाथ (पुं), गदाभृत् (पुं), शार्ङ्गभृत् (पुं), चक्रभृत् (पुं), श्रीवत्सभृत् (पुं), शङ्खभृत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विष्णु
विष्णु, कृष्ण, केशव, मञ्जुकेशी, श्रीवत्साङ्क, श्रीपति, पीतवासस्, विष्वक्सेन, विश्वरूप, मुरारि, शौरि, शार्ङ्गिन्, पद्मनाभ, मुकुन्द, गोविन्द, धरणिधर, सुपर्णकेतु, वैकुण्ठ, जलशयन, चतुर्भुज, दैत्यारि, मधुमथन, रथाङ्गपाणि, दाशार्ह, क्रतुपुरुष, वृषाकपि, जनार्दन, अधोक्षज, वासुदेव, दामोदर, श्रीधर, अच्युत, उपेन्द्र, इन्द्रावरज, बभ्र, हरि, हृषीकेश, आत्मभू, पुण्डरीकाक्ष, श्रीवत्स, विष्टरश्रवस्, नारायण, जगन्नाथ, वनमाली, गदाधर, सनातन, जिन, शम्भु, विधि, वेधस्, गदाग्रज, कैटभारि, अज, जिष्णु, कंसजित्, पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च ।
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् ॥ २२ ॥
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
verse 1.1.1.21
page 0004
नाममाला
Sanskrit
कृष्ण, दामोदर, विष्णु, उपेन्द्र, पुरुषोत्तम, केशव, हृषीकेश, शार्ङ्गिन्, नारायण, हरि, केशीसूदन, मधुसूदन, बलिसूदन, बाणसूदन, हिरण्यकशिपुसूदन, मुरसूदन, शौरि, पद्मनाभ, अधोक्षज, गोविन्द, वासुदेव
कृष्णो दामोदरो विष्णुरुपेन्द्रः पुरुषोत्तमः ।
केशवश्च हषीकेशः शार्ङ्गी नारायणो हरिः ॥ ७४ ॥
केशी मधुर्बलिर्बाणो हिरण्यकशिपुर्मुरः ।
तदादिसूदनः शौरिः पद्मनाभोऽप्यधोक्षजः ॥ ७५ ॥
गोविन्दो वासुदेवश्च लक्ष्मीः श्रीर्गोमिनीन्दिरा ।
तत्पतिः शैलभूम्यादिधरश्चक्रधरस्तथा ॥ ७६ ॥
verse 0.1.1.74
page 0039
Mahabharata
English
Adhokshaja^1 (“born under the axle-tree, ” cf. Hariv. v. 9087 ff., and BR.) = Kṛshṇa: I, 522 (Kṛshṇaḥ).--II, 890 (Yadunandanaḥ), 1428.--V, 2568 (adho na kshīyate jātu yasmāt, tasmād Aº), 3080, 5196.--IX, 3539.--XII, 1620, 13241--3 (pṛthivī nabhasī cobhe viśrute viśvatomukhe|tayoḥ sandhāraṇārthaṃ hi mamādhokshajam añjasā…).--XIII, 659.--XVI, 162.
Adhokshaja' = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
English
अधोक्षज / ADHOKṢAJA. A synonym of Mahā viṣṇu. (Kaṁsāriradhokṣajaḥ--Amarakośa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अधोक्षजः,
पुं,
 (अधः ज्ञातृत्वाभावात् हीनम् अक्षजंप्रत्यक्षज्ञानं यस्य सः । अक्षात् इन्द्रियात् जायतेअक्ष + जन् ड, पञ्चमीतत् ।) विष्णुः । इत्यमरः ॥
(यथा महाभारते । अधो न क्षीयते जातु यस्मा-त्तस्मादधोक्षजः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अधोऽक्षज
पु०
 अक्षात् इन्द्रियात् जायते जन--ड ५ त० ।अक्षजं प्रत्यक्षज्ञानम् अधरं ग्राहकत्वाभावाद्धीनं यस्यअधर--प्रथमार्थे असि अधादेशश्च । इन्द्रियायोग्ये, “अधोन क्षींयते जातु यस्मात्तस्मादधोऽक्षज” इत्युक्तलक्षणे, वाविष्णौ । “व्याप्ती वायुरधोऽक्षज” इति विष्णुसह० ।“द्यौरक्षं पृथिवी चाधस्तयोर्यस्मादजायत । मध्ये वैराज-रूपेण ततोऽधोक्षजइष्यते” इति भाष्ये तथा च अण्ड-कपालद्वयमध्ये विराड्रूपेण जातत्वादस्य तथात्वम् ।अधोभूते स्वस्वविषयेभ्यो निवर्त्तनेन प्रत्यक्प्रवांहिते अक्षगणेजायते प्रकाशते इति अधोक्षज इति वा । तत्रैवार्थे ।
Burnouf
French
अधोक्षज अधोक्षज
m.
 surnom de विष्णु।