| YouTube Channel

अधिविन्ना (adhivinnA)

 
शब्दसागरः
English
अधिविन्ना
f.
 (-न्ना) A wife whose husband has subsequently married
others
a superseded wife.
E.
 अधि, and विन्न obtained.
Capeller Eng
English
अधिविन्ना
f.
 superseded (by another wife).
Wilson
English
अधिविन्ना
f.
 (-न्ना) A wife whose husband has subsequently married
others
a superseded wife.
E.
 अधि, and विन्न obtained.
Apte
English
अधिविन्ना [adhivinnā], [विद्-क्त] A superseded wife, one whose husband has married again
अधिविन्ना तु भर्तव्या
Y.*
 1.74
अधिविन्ना दु या नारी निर्गच्छेद्रुषिता गृहात् । सा सद्यः सन्निरोद्धव्या त्याज्या वा कुलसन्निधौ ॥
Ms.*
 9.83. [According to Hindu Śāstras a wife may be superseded for any one of these 8 defects: सुरापी व्याधिता धूर्ता वन्ध्यार्थध्न्यप्रियंवदा । स्त्रीप्रसूश्चा- धिवेत्तव्या पुरुषद्वेषिणी तथा
Y.*
 1.73, 74
Ms.*
 9.8-83.]
Apte 1890
English
अधिविन्ना [विद्-क्त] A superseded wife, one whose husband has married again
according to Hindu Śāstras a wife may be superseded for any one of these {8} defects:
सुरापी व्याधिता धूर्ता वंध्यार्थध्न्यप्रियंवदा । स्त्रीप्रसूश्चाधिवेत्तव्या पुरुषद्वेषिणी तथा Y. 1. 73, 74
Ms. 9. 80-83.
Monier Williams Cologne
English
अधि-विन्ना
f.
 a wife whose husband has married again
a neglected or superseded wife.
Monier Williams 1872
English
अधि-विन्ना, f. a wife whose husband has married
again
a neglected or superseded wife.
Goldstucker
English
अधिविन्ना Tatpur. f. (-न्ना) (In law.) A wife whose husband has
subsequently married others
a superseded wife. E. विद् (विदॢ)
with अधि, kṛt aff. क्त, or according to another etym. a Bahuvr.
of अधि and विन्न, taken either in the sense of विन्ना or विन्नम्.
Apte Hindi
Hindi
अधिविन्ना
स्त्री*
 - अधि+विद्+क्त
"वह स्त्री जिसके रहते हुए पति दूसरा विवाह करले @ या* १/७३-४, @ मनु* ९/८०-८३"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अधिविन्ना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೇಷ್ಠಪತ್ನಿ / ಹಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿ / ಮೊದಲು ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಂಡತಿ
व्युत्पत्तिः - > अधि उपरि विन्नं लाभोऽस्याः ।
अधिविन्ना
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೊದಲು ಹೊಂದಿದ
प्रयोगाः - > “अवृणोदनधा कीर्तिरधिविन्नाप्सरोगणान्” |
उल्लेखाः - > याद० १६-९९ ।
L R Vaidya
English
aDivinnA {% f. %} A wife whose husband has married again, a superseded wife
अधिविन्ना तु या नारी निर्गच्छेदुषिता गृहात् M.ix.83, Yaj.ii.184.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अधि उपरि विन्नं लाभः अस्याः। अधि+विद्लृ(लाभे)+क्तः(कर्मणि) । ‘निष्ठा’ ३.२.१०२। १.अनेकभार्यस्य प्रथमम् ऊढा, ज्येष्ठपत्नी, कृतसापत्‍निका । ‘कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्ना’ अमरः। ‘अधिविन्नस्त्रियै देयमाधिवेदनिकं समम्’ मनुः। (वि) अधि उपरि विन्नं लाभः अस्य । २.आदौ प्राप्तः। ‘आवृणोदनघा कीर्तिरधिविन्नाप्सरोगणान्’ याद०१६.९९।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अध्यूढा, अधिविन्ना, कृतसपत्निका
noun
कृतानेकविवाहस्य प्रथमविवाहिता स्त्री।
"रोशनः अध्यूढा दुःखेन स्वमातृगृहं गतवती।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ पतिव्रता ॥ ५२७ ॥
एकपत्नी सुचरित्रा साध्वी सत्यसतीत्वरी ।
पुंश्चली चर्षणी बन्धक्यविनीता च पांसुला ॥ ५२८ ॥
स्वैरिणी कुलटा याति या प्रियं साभिसारिका ।
-wordlist-
कृतसापत्निका (स्त्री), अध्यूढा (स्त्री), अधिविन्ना (स्त्री), पतिव्रता (स्त्री), एकपत्नी (स्त्री), सुचरित्रा (स्त्री), साध्वी (स्त्री), सती (स्त्री), असती (स्त्री), इत्वरी (स्त्री), पुंश्चली (स्त्री), चर्षणी (स्त्री), बन्धकी (स्त्री), अविनीता (स्त्री), पांसुला (स्त्री), स्वैरिणी (स्त्री), कुलटा (स्त्री), अभिसारिका (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अधिविन्ना,
स्त्री,
 (अधिविद्यते लभ्यतेऽसौ, अधि +विद् + कर्म्मणिक्तः स्त्रियां टाप् ।) अध्यूढा । प्रथम-विवाहिता स्त्री । कृतानेकविवाहस्वामिनः आ-पेक्षिकप्रथमोढा भार्य्या । इत्यमरः ॥
(“अधिविन्नस्त्रियै दद्यादाधिवेदनिकं समं” ॥
इति मनुः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अधिविन्ना स्त्री अधि + विद--लाभे कर्म्मणि क्त । कृताधि-वेदनायां यस्या उपरि विवाहान्तरं कृतं तस्यां स्त्रियाम्“अधिविन्ना तु या नारी निर्गच्छेद्रुषिता गृहादिति” मनुः ।अधिविन्नस्त्रियै देयमाधिवेदिनकं सममिति” याज्ञ० ।
Capeller
German
अधिविन्ना
°वेक्तव्या u.
°वेद्या s. 2. विद्.