| YouTube Channel

अधिभूत (adhibhUta)

 
शब्दसागरः
English
अधिभूत
n.
 (-तं) An essential element of matter, perishable matter,
that of which the presence involves eventual dissolution.
E.
 अधि
over, and भूत an element.
Capeller Eng
English
अधिभूत
n.
 the highest being.
Yates
English
अधि-भूत (तं) 1.
n.
 Nature, or ele-
ments of nature, perishable
matter.
Spoken Sanskrit
English
अधिभूत adhibhUta
n.
 all perishable things
अधिभूत adhibhUta
n.
 spiritual or fine substratum of material or gross objects
अधिभूत adhibhUta
n.
 Supreme Spirit
अधिभूत adhibhUta
n.
 Supreme Spirit itself
अधिभूत adhibhUta
n.
 all penetrating influence of the Supreme Spirit
अधिभूत adhibhUta
n.
 nature
अधिभूत adhibhUta
n.
 whole inanimate creation
Wilson
English
अधिभूत
n.
 (-तं) An essential element of matter, perishable matter,
that of which the presence involves eventual dissolution.
E.
 अधि over, and भ्रूत an element.
Apte 1890
English
अधिभूतं [अधिष्ठायिभूतं or भूतं प्राणिमात्रमधिकृत्य वर्तमानं] The highest being
the Supreme Spirit or its all-pervading influence
the whole inanimate creation
अधिभूतं च किं प्रोक्तं Bg. 8. 1
अधिभूतं क्षरो भावः 8. 4 ‘अधिभूत is all perishable things.’
Monier Williams Cologne
English
अधि-भूत
n.
 the spiritual or fine substratum of material or gross objects
the all penetrating influence of the Supreme Spirit
the Supreme Spirit itself
nature
Monier Williams 1872
English
अधि-भूत, अम्, n. the spiritual or fine substratum
of material or gross objects
the all-penetrating in-
fluence of the supreme spirit
the supreme spirit
himself
nature.
—अधि-भूतम्, ind. on the subject
of material objects (a chapter in the Upainṣads).
Macdonell
English
अधिभूत adhi-bhūta,
n.
 sphere or object of an 🞄agent.
Goldstucker
English
अधिभूत I. Tatpur. n. (-तम्) A subtile or invisible element,
one which is the cause of the gross or visible elements
(also as an attribute of the supreme soul that pervades and
regulates all elements or existence).
II. Avyayībh. (-तम्) Concerning or relating to the bhūta
or elements
a chapter in the Upanishads includes under
this topic, earth, atmosphere, material heaven, regions,
intermediate regions, fire, air, sun, moon, lunar mansions,
water, annual plants, trees, ether, soul. (In derivatives
with a taddh. aff. which has an anubandha ञ्, ण् or क्,
both parts of this word assume vṛddhi, f. i. आधिभौतिक.)
E. अधि and भूत.
Apte Hindi
Hindi
अधिभूतम्
पुं*
 - अधि+भू+क्त - भूतं प्राणिमात्रमधिकृत्य वर्तमानम्
"परमेंश्वर, परमात्मा या तत्संबंधी समस्त व्यापक प्रभाव"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अधिभूत
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು / ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ
निष्पत्तिः - > विभक्त्यर्थे अव्ययी० |
व्युत्पत्तिः - > भूतेषु-
प्रयोगाः - > “अधिभूतं किमुच्यते” |
उल्लेखाः - > गीता ८-१ ।
L R Vaidya
English
aDi-BUta {% n. %} the supreme spirit.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अधिभूत n. das höchste Wesen, Bhag. 7, 30
8, 4.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अधिभूत
अव्य०
 भूतेषु विभ० अव्ययी० । भूतान्यधिकृत्ये-त्यर्थे “अधिभूतं किमुच्यत” इत्यर्जुनप्रश्ने “अधिभूतं क्षरो-भाव” इति भगवदुत्तरम् इति गीता । “भूतं प्राणि-मात्रमधिकृत्य भवतीत्यधिभूतमुच्यते” इति श्रीधरः ।अधिभूतं भवः अनुशतिका० द्विपदवृद्धिः आधिभौतिकम् ।भूतान्यधिकृत्य जाते दुःखादौ
त्रि०
 ।
Burnouf
French
अधिभूत अधिभूत
n.
 (भू) le Premier Vivant.
Stchoupak
French
अधि-भूत-
nt. être suprême
-अम् concernant les êtres. les
choses.