| YouTube Channel

अधिप (adhipa)

 
शब्दसागरः
English
अधिप
m.
 (-पः)
1. An owner, a lord or master.
2. A king.
E.
 अधि, and
प who preserves, from पा.
Capeller Eng
English
अधिप
m.
 lord, master, ruler.
Yates
English
अ-धिप (पः) 1.
m.
 An owner, a lord.
Spoken Sanskrit
English
अधिप - adhipa -
m.
 - regent
दानवपूजित - dAnavapUjita -
m.
 - regent of Venus
वर्षाधिप - varSAdhipa -
m.
 - regent of a year
वर्षेश - varSeza -
m.
 - regent of a year
कल्पाधिकारिन् - kalpAdhikArin -
m.
 - regent of a kalpa
दिनप - dinapa -
m.
 - regent of a week-day
वासरेश - vAsareza -
m.
 - regent of a week-day
भप - bhapa -
adj.
 - regent of an asterism
तिथिपति - tithipati -
m.
 - regent of a lunar day
नक्षत्राधिप - nakSatrAdhipa -
m.
 - regent of a nakSatras
भेश - bheza -
m.
 - regent of an asterism
दानवगुरु - dAnavaguru -
m.
 - regent of planet Venus
पुष्कर - puSkara -
m.
 - regent of puSkaradvIpa
त्वाष्ट्र - tvASTra -
adj.
 - having tvaSTR as regent
गृहेश - gRheza -
m.
 - regent of zodiacal sign
पश्चिमोत्तरदिक्पति - pazcimottaradikpati -
m.
 - regent of the north-west
नवदीधिति - navadIdhiti -
m.
 - planet Mars or its regent
शुचि - zuci -
m.
 - planet Venus or its regent
शुक्र - zukra -
m.
 - planet Venus or its regent
सित - sita -
m.
 - planet Venus or its regent
अधिप - adhipa -
m.
 - Lord
अधिप - adhipa -
m.
 - ruler
अधिप - adhipa -
m.
 - commander
अधिप - adhipa -
m.
 - regent
अधिप - adhipa -
m.
 - king
Wilson
English
अधिप
m.
 (-पः)
1 An owner, a lord or master.
2 A king.
E.
 अधि, and प who preserves, from पा.
Apte
English
अधिपः [adhipḥ], [अधिपाति, अधि-पा-क] A lord, ruler, king, sovereign, head
अथ प्रजानामधिपः प्रभाते
R.*
 2.1
mostly in
comp.
नराधिपः lord of men, king
गज˚ a lordly elephant
&c.
Apte 1890
English
अधिपः [अधिपाति, अधि-पा-क] A lord, ruler, king, sovereign, head
अथ प्रजानामधिपः प्रभाते R. 2. 1
mostly in comp
नराधिपः lord of men, king
गज° a lordly elephant &c.
Monier Williams Cologne
English
अधि-प
m.
 a ruler, commander, regent, king.
Monier Williams 1872
English
अधिप अधि-प, अस्, m. a ruler, commander,
regent, king.
Macdonell
English
अधिप adhi-pa, -pati, -pā́,
m.
 ruler, lord.
Goldstucker
English
अधिप Tatpur. m. (-पः)
^1 An owner, a lord or master.
^2 A
king.
^3 (In astrology.) The regent of a sign of the zodiac.
E. पा with अधि, kṛt aff. क.
Benfey
English
अधिप अधि-प (vb. 2. पा),
m.
1. A
lord, Chr. 3, 3.
2. A king.
3. A
superintendent, Rājat. 5, 233.
4. A
commander.
--
Comp.
अमर-,
m.
 a
name of Indra, Rām. 2, 74, 19. स
-अमर-,
adj.
 with the lord of the gods,
Rām. 3, 53, 28.
जन-,
m.
 a king.
जल-,
m.
 a name of Varuṇa.
तारा-,
m.
 the moon, Rām. 3, 58, 4.
दण्ड-,
m.
 lord chief justice, Kathās. 25, 130.
दण्ड-धर-,
m.
 a king, Rājat. 4, 655.
देव-,
m.
 Indra.
द्वार-,
m.
 a porter,
a chamberlain, Rājat. 5, 213.
धरा-,
m.
 a king.
नगर-,
m.
 chief of the
police in a town, Kathās. 5, 49.
Hindi
Hindi
रक्षक
Apte Hindi
Hindi
अधिपः
पुं*
 - "अधि+पा+क, डति वा"
"स्वामी, शासक, राजा, प्रभु, प्रधान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अधिप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ / ದೊರೆ
निष्पत्तिः - > पा (रक्षणे) “कः” (३-१-१३६) ।
व्युत्पत्तिः - > अधि पाति |
प्रयोगाः - > 1. “सा भूधराणामधिपेन तस्यां समाधिमत्यामुदपादि भव्या” | 2. “श्रियः कुरुणामधिपस्य पालनीम्” |
उल्लेखाः - > 1. कुमा० १-२२ । 2. किरा० १-१-।
L R Vaidya
English
aDipa {% m. %} 1. A ruler, a regent
2. a king, अथ प्रजानामधिपः प्रभाते R.ii.1
श्रियः कुरूणामधिपस्य Kir.i.1.
Bopp
Latin
अधिप m. (r. पा s. अ) dominus, imperator, moderator. In
fine comp. N. 5. 29. 24. 42.
Lanman
English
adhi-pa, m. lord
ruler. [‘over-keeper, ’
1289a: cf. 354.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्वामी, अधिपति, अधिप, अधिभू, अधीश, अधीश्वर, अर्य
noun
यः केषामपि वस्त्वादीनां अधिकीरान् समाभुनक्ति।
"स्वामी भृत्यम् अभिक्रुध्यति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgyal po
१) अधिप २) अध्यक्ष ३) कृति ४) क्षत्रिय ५) जिन ६) नरपति ७) नरेश्वर ८) नृप ९) नृपति १०) नृपत्व ११) नृपेन्द्र १२) पार्थिब १३) भूप १४) भूमत् १५) भूमिधर १६) भूमिपाल १७) राजन् १८) राजत्व
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।
अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥
पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।
ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥
डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।
दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥
परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
-wordlist-
दरिद्र (पुं), दुर्विध (पुं), दुःस्थ (पुं), दुर्गत (पुं), निःस्व (पुं), कीकट (पुं), अकिञ्चन (पुं), अधिप (पुं), ईश (पुं), नेतृ (पुं), परिवृढ (पुं), अधिभू (पुं), पति (पुं), इन्द्र (पुं), स्वामिन् (पुं), नाथ (पुं), आर्य (पुं), प्रभु (पुं), भर्तृ (पुं), ईश्वर (पुं), विभु (पुं), ईशितृ (पुं), इन (पुं), नायक (पुं), नियोज्य (पुं), परिचारक (पुं), डिङ्गर (पुं), किङ्कर (पुं), भृत्य (पुं), चेट (पुं), गोप्य (पुं), पराचित (पुं), दास (पुं), प्रेष्य (पुं), परिस्कन्द (पुं), भुजिष्य (पुं), परिकर्मिन् (पुं), परान्न (पुं), परपिण्डाद (पुं), परजात (पुं), परैधित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्य
अर्य, परिवृढ, स्वामिन्, प्रभु, नेतृ, नायक, अधिभू, अधिप, अधीश, अधिपति
अर्यः परिवृढः स्वामी प्रभुर्नेता च नायकः ।
अधिभूरधिपः प्रोक्तो ह्यधीशोऽधिपतिस्तथा ॥ ३४३ ॥
verse 2.1.1.343
page 0041
नाममाला
Sanskrit
राजन्, अधिप, पति, स्वामिन्, नाथ, परिवृढ, प्रभु, ईश्वर, विभु, ईशान, भर्तृ, इन्द्र, इन, ईशितृ
राजाधिपः पतिः स्वामी नाथः परिवृढः प्रभुः ।
ईश्वरो विभुरीशानो भर्तेन्द्र इन ईशिता ॥ १० ॥
verse 0.1.1.10
page 0005
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अधिपः, त्रि, (अधिपाति रक्षति अधि + पा + क ।)अधिपतिः । स्वामी । इत्यमरः ॥
राजा । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा रघुवंशे -- अथ प्रजा-नामधिपः प्रभाते ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अधिप
पु०
 अधिपाति अधि + पा--क । प्रभौ ईश्वरे ।“अथ प्रजानामधिपः प्रभाते” इति रघुः । “श्रियःकुरूणामधिपस्येति” भार० ।
Capeller
German
अधिप , अ॑धिपति u. अधिपा॑
m.
 Gebieter,
Herrscher.
Burnouf
French
अधिप अधिप
m.
 (पा) maître, chef, roi, à la fin
des composés
ex. नराधिप।
Stchoupak
French
अधि-प-
m.
 maître, chef, souverain
°पति- id.
°पतिवती- a.
f.
 contenant le maître.