| YouTube Channel

अधिगमनम् (adhigamanam)

 
Apte Hindi
Hindi
अधिगमनम्
नपुं*
 - अधि+गम्+ल्युट्
"अर्जन, प्रापण"
अधिगमनम्
नपुं*
 - अधि+गम्+ल्युट्
"पारंगति, अध्ययन, ज्ञान"
अधिगमनम्
नपुं*
 - अधि+गम्+ल्युट्
"व्यपारिक लाभ, लाभ, संपत्ति प्राप्त करना"
अधिगमनम्
नपुं*
 - अधि+गम्+ल्युट्
स्वीकृति
अधिगमनम्
नपुं*
 - अधि+गम्+ल्युट्
मैथुन
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विश्लेषणम्, अधिगमनम्
noun
कस्यापि पदार्थस्य संयोजकद्रव्यानाम् अथवा कस्यापि वस्तुनः सर्वेषां तत्त्वानां परीक्षां कृत्वा विभाजनस्य क्रिया।
"सर्वेषां तत्त्वानां विश्लेषणाद् अनन्तरम् एव निष्कर्षः प्राप्तुं शक्यते।"
Synonyms:
 विवाहः, उपयमः, परिणयः, उद्वाहः, उपयामः, पाणिपीडनम्, दारकर्मः, करग्रहः, पाणिग्रहणम्, निवेशः, पाणिकरणम्, संबन्धः, पाणिग्रहः, दारसम्बन्धः, उद्वहः, दारोपसंग्रहः, पाणिग्राहः, परिग्रहः, प्रोद्वाहः, संग्रहः, समुद्वाहः, परिणीतम्, अधिगमनम्, उद्वहनम्, उद्वाहनम्, करार्पणम्, दाराधिगमनम्, निवेशनम्, पतित्वम्, पतित्वनम्, परिग्रहत्वम्, परिणयनम्, बान्धुक्यम्, मैथुनम्
noun
सः धार्मिकः सामाजिकः वा संस्कारः येन स्त्रीपुरुषौ परस्परं पतिपत्नीरूपेण स्वीकुरुतः।
"सोहनस्य विवाहः राधया सह जातः।"
Synonyms:
 अध्ययनम्, पठनम्, अधिगमनम्, ज्ञानार्जनम्
noun
कस्यापि विषयस्य ज्ञानप्राप्त्यर्थं कृता क्रिया।
"सः संस्कृतस्य अध्ययनार्थे काशीनगरं गतवान्।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“इक् स्मरणे”@} 2 ‘अयत्येतीयते गत्यां अधीतेऽध्येति चेङिकोः।’ 3 इति देवः।
नित्यमधिपूर्वकः।
अध्यायकः-यिका, 4 अधिगमकः-मिका, 5 अधिजिगमिषकः-षिका
अध्येता-त्री, अधिगमयिता-त्री, अधिजिगमिषिता-त्री
6 अधीयन्-न्ती, अधियन्, अधिगमयन्-न्ती, अधिजिगमिषन्-न्ती
अध्येष्यन्-न्ती-ती, अधिगमयिष्यन्-न्ती-ती, अधिजिगमिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अधिगमयमानः, अधिगमयिष्यमाण
7 अधीत् 8 -अधीतौ-अधीतः
-- -- अधीतः-तम्, अधिगमितः, अधिजिगमिषितः-तवान्
अध्ययः, 9 मन्त्राध्यायः, अधिजिगमिषुः, अधिजिगमयिषुः
अध्येतव्यम्, अधिगमयितव्यम्, अधिजिगमिषितव्यम्
अध्ययनीयम्, अधिगमनीयम्, प्रत्यायनीयम्, अधिजिगमिषणीयम्
अध्येयम्, प्रत्याय्यम्, अधिगम्यम्, अधिजिगमिष्यम्
10 अधीत्यः, प्रत्याय्यम्, अधिगम्यम्, अधिजिगमिष्यम्
ईषदध्ययः, दुरध्ययः, स्वध्ययः
-- -- अधीयमानः, अधिगम्यमानः, प्रत्याय्यमानः, अधिजिगांस्यमानः 11
अध्यायः, अधिगमः, प्रत्यायः, अधिजिगमिषः
अध्येतुम्, अधिगमयितुम्, अधिजिगमिषितुम्
अधीतिः, अधिगमना, अधिजिगमिषा, अधिजिगमयिषा
अध्ययनम्, अधिगमनम्, अधिजिगमिषणम्
12 अधीत्य, 13 अधिगमय्य, अधिजिगमिष्य
अध्यायम् २, 14 अधिगमम् २, अधिगामम् २, अधिजिगमिषम् २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६२)
02
=>
 (२-अदादिः-१०४७-सक। अनिट्-पर।)
03
=>
 (१४)
04
=>
 [[५। ‘णौ गमिरबोधने’ (२-४-४६) ‘इण्वदिकः’ (वा। २-४-४५) इत्यतिदेशात् गमादेशः। अमन्तत्वेन मित्त्वात् ‘मितां हस्वः’ (६-४-९२) इति उपधाह्रस्वः। अन्यत्र--बोधने प्रत्याययकः-यिका-प्रत्यायितम्--इत्यादि।]]
05
=>
 [[६। ‘सनि च’ (२-४-४७) इति गमादेशः। ‘गमेरिट् परस्मैपदेषु’ (७-२-५८) इतीडागमः। बोधने तु प्रतीषिषकः इत्यादि।]]
06
=>
 [[आ। ‘सूतोऽपि गङ्गासलिलैः पवित्वा सहाश्वमात्मानमनल्पमन्युः। ससीतयो राघव- योरधीयन् श्वसन् कदुष्णं पुरमाविवेश।।’ भ। का। ३-१८ ‘इण्वदिकः’ (वा। २-४-४५) इति अतिदेशेन ‘इणो यण्’ (६-४-८१) इत्यत्र यणा भाव्यम्। तदानीं ‘अधियन्’ इति रूपमिति केचित्।]]
07
=>
 [पृष्ठम्००६३+ २७]
08
=>
 [[१। ‘षत्वतुकोरसिद्धः’ (६-१-८६) इत्येकादेशस्यासिद्धत्वात् तुक्।]]
09
=>
 [[२। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]
10
=>
 [[आ। ‘इण्वदिकः (वा। २-४-४५)’ इत्यतिदेशात्-- ‘एतिस्तु’ (३-१-१०९) इति क्यपि ‘अधीत्य’ इति रूपम्। ‘इत्यः स्वधीतोपनिषद्भिरेषामधीत्यरूपः स वियम् क्रमेण।’ धा। का। २-४८। इति प्तयोगः। ‘… ‘एतिस्तु--’ (३-१-१०९) इति क्यब्विधौ नित्यमधिपूर्वत्वादस्यैतिग्रहणेन न ग्रहः। तथा च भाष्ये-- ‘अध्येयं व्याकरणं’ इति यदन्तो निर्दिश्यते’ इति माधवधातुवृत्तौ।]]
11
=>
 [[३। ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घः।]]
12
=>
 [[४। ‘षत्वतुकोरसिद्धः’ (६-१-८६) इत्येकादेशशास्त्रासिद्ध्या तुक्।]]
13
=>
 [[५। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
14
=>
 [[६। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति दीर्घविकल्पः।]]